YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) verileri, küresel ticarette 2025 yılında ithalat tarafında yeniden büyüme eğiliminin güçlendiğini ortaya koydu. Dünyanın en fazla ithalat yapan 50 ülkesi arasında Türkiye, yüzde 6,2’lik artışla 365,4 milyar dolarlık ithalat hacmine ulaşırken, küresel ortalamaya yakın performans sergileyerek sıralamadaki yerini korudu. İhracat tarafında ise 273,3 milyar dolar ile küresel ligde ilk 50 ülke arasında 2 sıra birden düşerek 29. sıradan 31. sıraya düştü. İthalat tarafında özellikle Çin, Güney Kore, Birleşik Arap Emirlikleri ve Rusya gibi büyük ekonomilerde ithalat daralması yaşanırken Türkiye’nin ithalat artışını sürdürmesi dikkat çekti.
DTÖ verilerine göre dünya toplam ithalatı 2024’te 24,2 trilyon dolardan 2025’te 25,8 trilyon dolara yükselirken küresel artış oranı yüzde 6,4 oldu. Türkiye ise 344 milyar dolardan 365,4 milyar dolara çıkarak dünya ortalamasına oldukça yakın bir performans gösterdi. Söz konusu performans ile Türkiye’nin küresel ithalattan aldığı pay yüzde 1,4 ile küresel ihracattan aldığı pay olan yüzde 1,1’lik oranın oldukça üstünde gerçekleşti.
Polonya ile BAE arasında
Türkiye, 2025 itibarıyla dünyanın en fazla ithalat yapan ülkeleri arasında 22’nci sırada yer aldı. Türkiye’nin hemen üzerinde Polonya bulunurken, hemen altında ise ithalatında sert düşüş yaşayan Birleşik Arap Emirlikleri yer aldı. Özellikle BAE’nin ithalatının yüzde 18,4 gerileyerek 444,7 milyar dolardan 362,8 milyar dolara düşmesi, Türkiye ile arasındaki farkın kapanmasına neden oldu. Rusya’nın yüzde 13,9’luk düşüş yaşaması ve Çin’in de negatif bölgede kalması, küresel ticarette dengelerin değişmeye başladığına işaret etti. Türkiye ise zayıf küresel talep, yüksek faiz ortamı ve jeopolitik gerilimlere rağmen ithalat hacmini büyütmeyi başardı.
Avrupa’yı geride bıraktı
Türkiye’nin yüzde 6,2’lik artışı; Fransa’nın yüzde 4,9, Kanada’nın yüzde 1,7, Japonya’nın yüzde 1,8 og Belçika’nın yüzde 3,4’lük artışlarının üzerinde gerçekleşti. Türkiye ayrıca Endonezya, İsrail, Güney Afrika ve Yunanistan gibi ülkelerden de daha güçlü performans sergiledi. Buna karşın Avrupa’da özellikle İngiltere’nin yüzde 15,6, İspanya’nın yüzde 15,4 ve Portekiz’in yüzde 16,1’lik artışları öne çıktı. İsviçre ise yüzde 36,9’luk artışla listedeki en hızlı büyüyen ithalat pazarı oldu.
Asya’nın yükselişi sürüyor
Veriler, küresel ithalat büyümesinde Asya ülkelerinin ağırlığını artırmaya devam ettiğini gösterdi. Tayvan yüzde 22,7, Vietnam yüzde 17,9, Hong Kong yüzde 19,5 ve Malezya yüzde 13’lük artışlarla dikkat çekti. Hindistan da 752,6 milyar dolarlık ithalat hacmiyle Japonya’ya yaklaşarak dünyanın en büyük ithalat pazarları arasındaki konumunu güçlendirdi. ABD ise 3,5 trilyon dolarlık ithalat hacmiyle dünyanın açık ara en büyük ithalatçısı olmaya devam etti. Çin’in ithalatındaki sınırlı gerileme ise küresel talepteki yavaşlamanın Asya’nın en büyük ekonomisine de yansıdığı şeklinde değerlendirildi.
Çin zirveyi güçlendirdi
Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında Çin, 2025 yılında da açık ara ilk sıradaki yerini korudu. Çin’den yapılan ithalat yüzde 10,3 artışla 49,6 milyar dolara yükseldi. Ülkeden 12,7 milyar dolar ile en fazla 85 fasılda yer alan elektrik elektronik ürünleri ithalatı gerçekleştirilirken onu 11,6 milyar dolar ile nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler ile bunların aksam ve parçaları ve 3,2 milyar dolar ile de otomotiv izledi. İkinci sırada yer alan Rusya’dan yapılan ithalat ise yüzde 3,7 gerileyerek 42,4 milyar dolara düştü. Rusya’dan yapılan ithalatta ilk sırayı 29,8 milyar dolar ile mineral yakıtlar, 3,4 milyar dolar ile demir çelik ve 1,3 milyar dolar ile de hububat izledi. Söz konusu rakamlar ile birlikte Çin ile Rusya arasındaki fark daha da açıldı.
Almanya dikkat çekti
Avrupa ülkeleri arasında Almanya dikkat çekici bir performans sergiledi. Almanya’dan yapılan ithalat yüzde 11,2 artışla 30,1 milyar dolara ulaştı. ABD’den ithalat da yüzde 11,4 artış göstererek 18 milyar dolar seviyesini aştı. Listede en sert yükseliş ise İsviçre’de görüldü. İsviçre’den yapılan ithalat yüzde 40,8 artarak 15,7 milyar dolara çıktı. İsviçre’den 13,5 milyar dolar ile en fazla 71. fasılda yer alan mücevherat ithalatı yapılırken onu 493 milyon dolarla eczacılık ürünleri ve 399 milyon dolar ile de saat ithalatı izledi. Buna karşılık İtalya’dan yapılan ithalat yüzde 18,5 gerileyerek dikkat çekici düşüş gösteren ülkeler arasında yer aldı. Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan ithalatın yüzde 16 artışla 20,9 milyar dolara yükselmesi de Türkiye’nin enerji, altın ve ara malı ticaretindeki yön değişimini ortaya koydu. Güney Kore ve İspanya’dan yapılan ithalatta da çift haneye yakın artışlar kaydedildi.
Türkiye ihracatta ilk 50 içinde 31’nci sırada
Yine Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre 2025’te dünya ihracatı yüzde 7,2 artarak 25,6 trilyon dolara çıktı. Çin 3,8 trilyon dolarlık ihracatla açık ara liderliğini korurken, ABD 2,2 trilyon dolar, Almanya ise 1,8 trilyon dolarlık ihracatla ilk üçte yer aldı. Türkiye ise 2024’te 261,8 milyar dolar olan ihracatını 2025’te yüzde 4,4 artırarak 273,4 milyar dolara yükseltti. Bu performansa rağmen Türkiye, en fazla ihracat yapan 50 ülke arasında 2 sıra birden düşerek 29’unculuktan 31. sıraya düştü ve küresel ihracattan aldığı pay yüzde 1,1 olarak gerçekleşti. Türkiye’nin küresel ithalattan aldığı pay ise yüzde 1,4 idi. Öte yandan yine Türkiye’nin ihracat artışı, dünya ortalaması olan yüzde 7,2’nin gerisinde kaldı. İlk 50 ülke içinde ihracatını en hızlı artıran ülke yüzde 59,4 ile Vietnam oldu. Vietnam’ı yüzde 34,6 ile Tayvan, yüzde 24,4 ile İsviçre, yüzde 22,9 ile Slovenya ve yüzde 21,4 ile İrlanda izledi. En sert düşüşler ise yüzde 20,2 ile Birleşik Arap Emirlikleri, yüzde 15,3 ile Irak, yüzde 13,2 ile Katar ve yüzde 12,2 ile Rusya’da yaşandı.
Enerji ilk sıradaki yerini korudu
2025 yılında Türkiye’nin ithalatında enerji ve sanayi girdileri ağırlığını korudu. En fazla ithalat yapılan fasıl 62,4 milyar dolarla mineral yakıtlar olurken, makine (41,6 milyar dolar) ve otomotiv sektörleri de üst sıralarda yer aldı. Özellikle otomotiv (36,8 milyar dolar), elektronik (29,9 milyar dolar) ve kıymetli metaller (28,1 milyar dolar) kalemlerindeki yüksek hacim dikkat çekti. Türkiye’nin 2025’te en fazla ithalat yaptığı fasıllarda kıymetli madenleri 22,2 milyar dolarla demir çelik, 15,6 milyar dolarla plastikler ve plastik mamulleri, 8,9 milyar dolarla organik kimyasallar, 7,7 milyar dolarla optik, tıbbi ve hassas cihazlar ve 7,5 milyar dolar ile de bakır ve bakırdan eşya takip etti.
