Kaynağın izlediği yol haritasını görmek tek başına yeterli değildir; asıl mesele, bu akışın nerede kesintiye uğradığını, nerede iz bıraktığını ve hangi noktada sistem dışına saptığını ortaya koyabilmektir.
Blaschko çizgileri embriyonun deri hücrelerinin çoğalma ve göçünün çizgisel dağılım modeli, yani atlasıdır. Moğol lekesi diye adlandırılan, deriye renk veren hücrelerin artması ise; embriyonik dönemde renk oluşturan deri hücrelerinin tam göç edememesinin dışa vurmuş halidir.
Blaschko çizgileri göçün yol haritasını gösterirken, Moğol lekesi bu göçün tamamlanamamasının izlerini ortaya koyar. Tamamlanamayan göç; yön, zaman, sinyal ve yapı arasındaki çoklu uyumsuzluktan doğar.
Tıpta, görünmeyen bir sürecin hem akışı hem de aksama noktaları deride okunabilir hale gelir. Bu fark ediş, bazen bir klinik vakada, bazen de bir görüntünün zihinde açtığı çağrışımla ortaya çıkar. Bazen tek bir klinik görüntü, bir hekimin zihninde bütün bir haritayı açar; tıpkı nadir vakaların peşine düşen bir hekimin Blaschko çizgilerini gördüğü anda sürecin hem akışını hem de aksama noktalarını aynı anda okuyabilmesi gibi.
Kara para aklama suçunun izini süren uzman için de durum farklı değildir.
Kaynağın izlediği yol haritasını görmek tek başına yeterli değildir; asıl mesele, bu akışın nerede kesintiye uğradığını, nerede iz bıraktığını ve hangi noktada sistem dışına saptığını ortaya koyabilmektir. Finansal iz sürme, katmanlı işlem çözümleme ve şüpheli işlem analizi ancak bu bütüncül bakışla mümkündür.
Blaschko çizgileri, üst üste binen, birleşen, yayılan deri hücrelerinin hareketlerinin betiği ve bileşkesidir. Bir kadının sırtındaki hayat ağacı benzeri betik bileşke görüntüsü, uzun bir göç yolunun zihinde canlandırılmasını içerir.
Dr. Alfred Blaschko’nun yaptığı bir keşif değildi, bir fark edişti. O, akademik merkezden konuşan bir otorite de değildi. Genetik ve embriyonik göçün bilinmediği dönemde gözlemini tekil lezyonlara değil, lezyonların oluşturduğu desene yöneltti. Deseni oluşturan figürlerin rastgele olmadığını gördü. Gerçek, bir desende değil, desene bakan gözlerde tezahür etmişti.
Blaschko’nun yaşadığı Berlin, düzenin, kaydın ve sınıflandırmanın hâkim olduğu bir şehirdi. Her şey kayıt altına alınıyor, kategorize ediliyor ve sistematik hale getiriliyordu. Ancak bu yapı, tekil vakaları görürken, bu vakaların oluşturduğu deseni çoğu zaman gözden kaçırıyordu. Blaschko’yu farklı kılan, bu kayıtların ötesine geçerek tekrar eden yapıyı fark edebilmesiydi.
Finansal akışları inceleyen bir uzman da bu fark edişten ilham alarak, tekil işlemlere değil desene odaklanmak suretiyle analizini derinleştirebilir ve onu yüzeyde görünenin ötesine taşıyabilir. Tekil finans lezyonları olarak görülebilecek işlemler ve yol haritalarının desenleri ve desenlerden oluşan betikler sadece bir fark ediş ile fark edilebilirler.
Sağlık sektöründeki kara para aklamanın oluşturduğu finansal lezyonların yol haritası, kesintiye uğradığı veya kesiştiği desenler çeşitlilik arzeder.
Hiç olmayan tedavinin üretilmesi: Sahte hasta kayıtları veya şişirilmiş hizmetlerden oluşturulur. Yoğunluklu sıklıkla tekrar eden bu işlemler, klinik kapasite, doktor sayısı ve işlem sayısı arasındaki uyumsuzluk, hasta profili ile işlem türü arasındaki tutarsızlık, akışın sürreal desenini oluşturur.
Katmanlandırılmış fatura zinciri: Gerçek maliyet ile ödeme arasındaki kopuşun izleri parçalanarak dağıtılan para, ayna hasta dosyasında çok sayıda kurum hareketi, birbiriyle bağlantılı şirketler arasında tekrar eden akışlar, maliyet kalemlerinde orantısız dağılım, dallanıp budaklanan bir akış deseni oluşturur.
Uluslararası hasta üzerinden transfer: belirli ülkelerden yoğunlaşmış hasta akışı, benzer işlemler için aşırı fiyat farklılıkları, kısa sürede yüksek hacimli döviz giriş çıkışı, tedavi bedeli ile gerçek işlem arasındaki orantının kopuşu, denetimin sınır ötesi bariyerine toslaması nedeniyle, sınırları aşarak büyüyen ve bulanıklaşan akışın deseninin oluşturur.
Tedarik zinciri üzerinden şişirme: Aynı ürün için farklı fiyat katmanları, bağlantılı tedarikçiler, stok-fatura uyumsuzluğu, gerçek piyasa değeri ile fatura arasındaki kopuş, ilaç, cihaz, sarf malzemesi alımlarının maliyetleri üzerinden şişirilmiş akış deseni oluşturur.
Hasta üzerinden maskeleme: Aynı hastanın farklı merkezlerde eşzamanlı görünmesi, hasta kayıtlarında tekrarlar ve çakışmalar, demografik verilerle işlem türü arasındaki uyumsuzluk işlem ile kişi arasındaki bağı koparır. Gerçek kişi yerine başkaları üzerinden işlem yapılması, kimlik ödüncü veya hasta devri yapılması işlemi aynı kılan kişiyi değiştiren bulanık bir desen oluşturur.
Kurumlar arası döngüsel akış: Aynı şirketler arasında dönen ödemeler, alınmayan danışmanlık hizmetlerinin faturaları, sürekli tekrar eden finansal ilişkiler, klinik, danışmanlık, tedarik şirketleri, tekrar klinik şeklinde kapalı devre para dolaşımı yapan, dönen ama ilerlemeyen akış deseni oluşturur.
Bu desenlerin her biri kendine özgü betiklerdir.
Ama bazen hepsinin bir arada olduğu devasa bir betik oluşur. Bu betiklerin her biri bir finans lezyonu olarak gözden kaçırılabilecekken, doğru gözlerin doğru bakışı ile okunabilir ve anlamlandırılabilir.
Sıradan bir finans uzmanının bir dâhiye dönüşümü bu şekilde mümkün olabilir.
