Teknoloji büyük bir hızla ilerliyor… Artık 5G Türkiye’nin hayatına giriyor. Dünyada da pek çok ülkede 5G devreye girdi, hatta 6G’yi bile konuşmaya başladık. Şimdi Türkiye’de bu dönüşümün bundan sonraki adımlarına odaklanmamız gerekiyor. Önemli bir eş zamanlılık var 5G’ye geçişimizle birlikte, Google ve benzeri birkaç büyük dev teknoloji şirketinin Türkiye veri merkezi yatırımları, dünyadaki büyük teknoloji dönüşümünde bizi hızlandıracak. 5G, Veri Merkezleri ve Bulut Teknolojileri bunlar bütün olarak artık verimli hale gelecek. Türkiye’nin de adeta bir sıçrama platformu olabilirler.
Bugün gündemimiz 5G olduğu için ona gelirsek, konu aslında kısaca verinin iletim hızının ve kapasitesinin yükselmesi… Bu ne demek? Eş zamanlı, yani zaman kaybetmeden veri transferine olanak sağlaması pek çok alanda önemli değişimler yaratacak. Hız faktörüyle, “Zaman aralığı rekabeti” ortaya çıkacak.
Aynı zamanda bu akış çift yönlü olacak. Yani şuna benzetebiliriz veri trafiğinde gidiş-geliş karayolundan, otoyola geçiyor olacağız. Dikkat ederseniz ses ve görüntü trafiğinden çok bahsetmedim. Evet bireysel tarafta da çok katkısı olacak ama 5G dönüşümü en çok endüstrileri etkileyecek. 5G’yi değil, 5G ile iyi çözüm satan kazanacak. Operatörler de yaratıcılıkları ölçüsünde ilk defa veriden daha fazla kazanma fırsatı bulacak. Bu rekabeti de etkileyecek.
Kimler kaybedecek?
Başlığa gelirsek, peki 5G’den kim kazanacak? Aslında kaybedecekleri söyleyerek belki konuyu daha iyi anlatmak mümkün olur:
- Dijital dönüşümü erteleyen geleneksel şirketler
- Veriyi kullanmayan organizasyonlar
- Eski iş modeliyle devam eden sektörler
Neden böyle diyorum, 5G burada bir “teknoloji yükseltme” değil, yeni iş modellerine geçişi temsil ediyor. Dünya bu konuda gerçekten çok hızlı değişiyor. Çünkü işe yapay zeka girdi, 5G ve sonrasında 6G hızında yapay zeka çözümleri pek çok sektörde iş yapış biçimlerini değiştirecek. Herkes tabii “Uzaktan ameliyat bile yapılacak” söylemine takılıyor. Bu işin fazla fantezi tarafı. Tabii ki yapılabilir ama sektörlere katacakları önemli değerlere odaklanmak daha rasyonel. Örneğin sağlık sektöründe çok daha büyük şeyleri değiştirecek. Bunların ayrıntılarına önümüzdeki günlerde yine değineceğim.
Sanayiye ve ekonomiye katkısı büyük
Ekonomide, sektörlerde iş modellerinin değişmesine katkı yapacak. Tabii bunu verimli ve yaratıcı kullananlar için bu geçerli olacak. Operasyonlar daha gerçek zamanlı olacak, maliyet yapıları değişebilecek ve tabii dediğim gibi yaratıcı olanlar için rekabette yine gelir moderleri ortaya çıkacak. Bunlar çeşitli platformlar, servisler ve veri kullanımına yönelik her türlü alan diyebiliriz.
Sektörlerde artık akıllı fabrikalar ve daha verimli üretim gündeme gelecek. Sağlıkta erişebilirlik, hastaların takibi, acil durum gibi pek çok konu da neredeyse devrim yaşanacak. Sağlık sektörünün kendi içinde, kendi işletme verimliliğinde de değişimler yapabilecek. Tabii 5G mobilitede büyük devrim demek, ‘makine öğrenmesi’, ‘IoT-makinelerin konuşması’, ‘bulut teknolojileri’ alanları ile büyük entegrasyon sağlayacak… Finansta anlık ekonomi ve hız rekabeti daha görünür hale gelecek.
İşte tüm bunlar ekonomide bütünsel bir verim artışı sağlayabilir. Veri ekonomisine geçiş daha da hızlanabilir. Bir olasılık gibi söylüyorum ama 5G geldi hız artı diye kendi başına hiçbir şey olmuyor. Onun üstende ne yaptığınızı iyi kurgulamak ancak farkı yaratacak.
Güçlü bir operatör rekabeti başlıyor
5G ile Türkiye’deki 3 operatör arasında da güçlü bir rekabet başlıyor. Biraz oyunun kuralları da değişiyor. Artık sadece altyapısı olan değil, ekosistemi kuran kazanacak. Kim nerede iyi konumlanırsa o operatör orada kazanacak. Türkiye’de 3 tane güçlü operatör olması büyük şans çünkü hepsi bütünün gelişmesine katkı yapacak ve pazarı birlikte büyütecekler. Bundan sonra standart hizmetler değil, kimin nerede ne yaptığı başarıları etkileyecek. Ama biz yine de kısa bir kim nerede güçlü analizi yapalım.
Turkcell: Dijital servisler (fintech, data center, platformlar) tarafında güçlü.
5G’yi servis katmanına hızlı taşıyabilir.
Türk Telekom: En güçlü altyapı ve fiber omurga.
Network gücü var.
Vodafone: Global know-how ve enterprise çözümleri güçlü.
Uluslararası iş modellerini Türkiye’ye hızlı getirebilir.
Sonuçta Türkiye kazanacak!
Türkiye’de sisteme 5G çözümleri üreten pek çok girişimcinin de hazırda beklediğini biliyorum. Bunlar da girişim ekosistemini destekleyecek. Aslında sonuca gelirsek, verimli ekonomi, veri ekonomisi, girişim ekosisteminin güçlenmesi, bütünleşen ve destekleyen diğer teknolojilerle, küresel rekabette Türkiye yeni bir aşamaya geldi. Ama yukarda da söylediğim gibi teknolojinin var olması tek başına yeterli değil. Ondan nasıl yararlandığınız çok önemli. Eğer teknolojide doğru dönüşüm hamleleri yapabilirse Sonuçta Türkiye kazanacak!
