TURKCELL’in davetiyle gittiğim Dünya GSM Birliği’nin (GSMA) düzenlediği “MWC 2025 Barcelona” fuarında İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) önderliğindeki Türkiye standındaki girişimcileri ziyaret turunda meslektaşım Celal Toprak ile birlikte “i2i Systems”e uğradık.
Stantta i2i Systems Yönetim Kurulu Başkanı İlyas Kayaduman, CEO’su Ayhan Kapusuz, Mühendislik Yöneticisi ve Kıdemli 5G Çözümleri Mimarı Ali Cihan Uygar’la sohbet ettik.
İlyas Kayaduman, şirketin kurulduğu 2007 yılına uzandı:
- Bir yabancı firmanın Ar-Ge merkezinde çalışıyorduk. Şirket, Türkiye’deki merkezi kapatıp Romanya’ya gitti. Biz de o merkezde yaptığımız Ar-Ge, inovasyon, yazılım çalışmalarını sürdürmeye karar verdik. 10 kişi bir araya gelip “i2i Systems”i kurduk.
Şirketi kurdukları günlerden itibaren belirledikleri, halen de geçerli olan misyonlarını ortaya koydu:
- Telekom şebeke operatörlerinin iş ihtiyaçlarına özel olarak uyarlanmış son teknolojiyi geliştirmek ve uygulamak. Telekom şirketlerini güçlendiren çözümler sunmak.
IT (bilgi teknolojisi) ile yola çıktıklarını bildirdi:
- Zamanla bütün yazılımları geliştirdik. Bir telekom operatörünün tüm IT tarafını sıfırdan kurabilecek noktaya ulaştık. Nitekim Azerbaycan’da sıfırdan proje yaptık.
15 Temmuz hain darbe girişimi sırasında iletişimde duraksamalar olduğunu anımsattı:
- Bunun üzerine ekibin bir kısmını siber güvenlik tarafına kaydırdık. İ2i Systems’de toplamda 500 kişilik mühendis kadrosuna ulaştık. 150 kişi, Veriskop adlı siber güvenlik tarafında çalışıyor.
Kurtköy’deki Teknopark ve Yıldız Teknopark’ta iki ayrı yerlerinin olduğunu kaydetti:
- Azerbaycan, Katar, Kazakistan, Belarus, Mozambik ve Kanada’daki kurumlara iş yaptık.
5G’de İTÜ ile çalışma yaptıklarını vurguladı:
- İTÜCell Kampüs Network kurulumu söz konusuydu. 5G altyapısı için hazır durumdayız. Ancak, maalesef ticari potansiyel oluşmuyor ülkemizde.
Ali Cihan Uygar araya girdi:
- 6 yıldır 100 mühendisimiz 5G üzerinde çalışıyor. Bu çalışmalara harcadığımız bedel 20 milyon doları buldu.
İlyas Kayaduman, 5G ile ilgili adımların bir ekosistem ile atılması gerektiğinin altını çizdi:
- Haberleşme sektöründe yerli ve milli üretim için işbirliği-güçbirliği adımları atmak üzere 2017 yılında BTK desteğiyle OSTİM’de kurulan Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi (HTK) içinde yerimizi aldık. Başkan Vekili olarak görev yapıyorum.
Yerli ve milli konusu gündeme gelince bir ihaleyi anımsadı:
- Bir ihaleye girdik. Oldukça iddialıydık. Ancak, yerli görünümlü bir şirket “sıfır bedel” teklif edip ihaleyi aldı. Yani, asıl altyapıyı ihaleyi açan kuruma ücretsiz verecek o şirket. Belli ki asıl parayı daha sonraki adımlarda kazanmayı planladılar.
Ardından ekledi:
- Bir yandan Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi’nde yerli ve milli ürünler geliştirme konusunda neler yapılabileceğine kafa yoruyor, çaba harcıyoruz. Diğer taraftan ihalelerde yerlilik ve millilik konusunda önümüz yeterince açık tutulmuyor.
Kemal Akar ve Serdar Urfalılar ev sahipliğindeki İstanbul Dostları sahurunda Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a, EVSİD’in öncü isimleri Burak Önder, Talha Özger ve Oğuzhan Durmuş’un ev sahipliğindeki sahurda da TBMM Sanayi, Teknoloji, Enerji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank’a Barcelona’daki sohbetlerden izlenimlerimi aktardım:
- Kamunun alım gücünün devrede olması, savunma sanayinde ülkemizin öne çıkmasında önemli rol oynadı. Kamunun alım gücünü teknolojinin gelişmesi için de kullanmak gerekiyor.
İstanbul başta olmak üzere OSB’lerde yaptığımız fabrika turlarında Türkiye’nin üretim gücünü, Barcelona’daki gibi fuarlarda da ülkemizin teknoloji geliştirme, inovasyon potansiyelini gördükçe gurur duyuyor, umutlanıyoruz.
Ancak, gözaltılar ve tutuklu yargılamaların “peşin ceza”ya dönüşmesi, sağlanan başarıları gölgeliyor, yerlisi yabancısı, yatırımcıları tedirgin ediyor.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere bağlantılı 100 dolayındaki ismin dün geniş bir operasyonla, suçları kesinleşmiş havası yansıyacak şekilde gözaltına alınmasının piyasalarda yarattığı etki, bu durumu bir kez daha ortaya koydu.
Uygulanan ekonomik programdan adım adım sonuç alındığına dönük işaretler gelmeye başlamışken dün operasyonla birlikte dolar 41 lira, Euro da 44 lira gibi rekor düzeyleri gördü. Borsa İstanbul ciddi düşüş yaşadı, devre kesmek zorunda kaldı. Merkez Bankası’nın piyasayı sakinleştirmek için 10 milyar dolarlık satışı gündeme geldi.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuyu sahiplenmesi, DEM Parti’nin olumlu yaklaşımı, Öcalan’ın “Silah bırakın, örgütü feshedin” çağrısıyla “Terörsüz Türkiye” konusunda önemli yol alındı.
Operasyonlar konusunda da daha sakin davransak, gözaltı ve tutuklu yargılamaları “peşin ceza”ya dönüştürmesek olmaz mı?
Türkiye’nin 5G yolculuğunda kritik rolümüz var
İ2i SYSTEMS CEO’su Ayhan Kapusuz, “MWC Barcelona”’da Türk Telekom’la imzaladıkları anlaşmaya değindi:
- Türk Telekom’la işbirliğimiz, Türkiye’nin 5G alanında küresel rekabet gücünü artırma hedefi doğrultusunda stratejik bir adım oldu.
Şu noktanın altını çizdi:
- 5G’nin sunduğu dönüşüm fırsatlarını yerli inovasyon gücüyle destekleyerek ülkemizin teknoloji bağımsızlığını pekiştirmeye yönelik çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Anlaşma konusu sistemi şöyle açtı:
- İ2i Systems’in geliştirdiği 5G CHF (Charging Function) çözümüyle, 5G şebekelerinde operasyonel verimliliği en üst seviyeye çıkaracak, güvenilir ve esnek bir ücretlendirme altyapısı sağlayacağız.
‘Turan’ı çıkardı, TIR’la para gönderilmesinin karşısına kartla dikildi
İSTANBUL Ticaret Odası (İTO) Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç ve Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) Yönetim Kurulu Üyesi Murat Kolbaşı ile birlikte “MWC Barcelona” fuarında Türkiye standında daha küçük ölçekli girişimcileri ziyaret ettik.
İTO Başkanı Avdagiç, Turan Teknoloji A.Ş.’nin kurucusu Özgür Bayraktar ile tanıştırdı. Bayraktar, masadaki zarflardan birini açıp, banka kartı benzeri bir kartı uzattı, şirketini anlatmaya başladı:
- Ben İstanbul Ticaret Odası’nın kurduğu Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi’ndeki girişimcilerden biriyim. Şirketimi Ekim 2022’de kurdum.
Türki Cumhuriyetlere dönük “Swift”e alternatif bir sistem kurduğunu belirtti:
- Size verdiğim kart ile Türk dünyasına dönük bir finans koridoru kurduk. Bu koridorda dolara endeksli olmadan para göndermek mümkün. Normal bankacılık sisteminde yurt dışına para gönderdiğinizde işlem dolara endeksli yürüyor.
Türkmenistan hariç Türk dünyası ülkelerinin tümüyle sistemi kurduklarını bildirdi:
- 500 bini aşkın “Turan” kartı kullanıcıların elinde devreye girdi. Söz konusu ülkelere para gönderme konusunda öne çıkan adres olduk.
Bu noktada ilginç bir rakipten söz etti:
- Bizim tek rakibimiz kargo sistemi. Çünkü, Türk dünyası ülkelerinden Türkiye’de çalışan, iş yapanların kendi memleketlerine para göndermesi daha çok nakit şeklinde yürüyordu. Yani, para TIR’larla taşınıyordu.
“Turan” adlı kartla regülasyonlara tabi bir sistem kurduklarını kaydetti:
- Turan, Mali Suçlar Araştırma Kurumu (MASAK) denetimine tabi şekilde çalışıyor. Turan ile para göndermede 2 milyon liralık üst limit var. Bu limiti biz koyduk.
“Turan” ile gerçekleşen işlem hacmini merak ettim, paylaştı:
- 14-16 aylık dönemde 2 milyar liralık para gönderme işlemi gerçekleşti.
“Turan”ın tek kurucusu olduğunu vurgulayıp, ekledi:
- İşi büyütebilmek için kapımız yatırımcılara açık. İlk yatırım turumuzda şirketimizin değeri 1.5 milyon dolara ulaşmıştı.
Şirketin şimdiki değerini sordum, yanıtladı:
- Son yatırım turumuzda şirketimizin değeri toplam değeri 12 milyon doları buldu.
