İş dünyasının ilk kez bu kadar çok anlam yüklediği ve bel bağladığı 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program (OVP) bekleneni vermiş görünmüyor. Ancak özellikle 2027 yılının tüm göstergelerine veya program hedeflerine çok iyi odaklanmak gerekiyor. Bunun için de öncesi ve sonrası yılların karşılaştırması önem taşıyor.
2027-2029 dönemi Orta Vadeli Programı (OVP) 6 Eylül 2026 tarihli mükerrer Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu OVP, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre her yıl Eylül ayının ilk haftasında yayınlananların 21 incisi.
Aslında OVP’ler, ekonomik istikrarı sağlamak adına çok yıllı, şeffaf ve sürdürülebilir bütçe ve mali tabloları içerir, önemli ölçüde bağlayıcı rakamlara ve kurallara dayanır. Dolayısıyla iyi niyet belgesi veya yasak savma adına yürütülen süreç değildir.
Bu yılın OVP dokümanı;
- Görüntü ve içerik olarak özellikle son bir kaç yılınkinden farklı değil,
- Ancak özellikle reel kesimin ilk kez bu kadar ilgilendiği OVP’den bekledikleri karşılanmış değil,
- Öte yandan 2027 yılının program hedeflerindeki trend veya sapmalar önceki ve sonraki yıllara göre çok sapmış durumda.
Aşağıdaki tabloda yeni 2027-2029 dönemi OVP seçilmiş hedefleri yer alıyor.
“Kamu Maliyesi” başlığı altında, kamu kesimi genel dengesinin 2027 yılında GSYH’nin yüzde 3,2’si oranında açık vermesi ve söz konusu açığın Program dönemi sonu itibarıyla yüzde 2,4 seviyesine gerilemesi öngörülüyor. Program döneminde mali disiplinin korunması ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi temel öncelikler arasında yer alacağı belirtiliyor. Maliye ve gelirler politikalarının, para politikasıyla eş güdüm içinde uygulanarak makroekonomik dengelenme sürecinin destekleneceğine vurgu yapılıyor.
Bu arada Merkezi Yönetim Bütçe Açığının GSYH’ye oranının; 2026 yılında %3,1 olacağı tahmin ediliyor. Söz konusu rakamın;
- 2027’de %3,5
- 2028’de %3,1
- 2029’da %2,8
seviyesinde gerçekleşmesi hedefleniyor.
Öte yandan anılan hedefe ulaşmak için belirlenen politika hedefleri:
- Harcamalarda etkinliğin artırılması,
- Vergilemede adalet ve etkinliğin artırılması,
- Kayıt dışılıkla mücadele ve denetimlerde etkinliğin artırılması,
- KİT yönetişim reformu,
- Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği
Şeklinde sıralanıyor.
2027-2029 dönemi OVP dokümanının sonunda yer alan tablolara çok dikkatli bakınca, 2027 yılının çok ciddi ayrışma veya sapma gösterdiği anlaşılıyor. Adeta bu yıl bir ayrık otu gibi şekillenmiş görünüyor. Dilerseniz birkaç örnek verelim.
- Kamu Kesimi Genel Dengesi, daha doğrusu açığı rakamsal olarak yüzde 33 artarak 2.6 trilyon liradan 3.5 trilyon liraya yükseliyor. Neden?...
- Mahalli İdareler açığı 2026 yılında yaklaşık 22 milyar liradan 70 milyara çıkıyor. Neden?...
- Bütçe dışı fonlar 149 milyar liradan 99 milyar liraya düşüyor. Neden?..
- Sosyal güvenlik kurumları açığı 153 milyar liradan 183 milyar artıya dönüşüyor. Nasıl?..
- KİT’lerin 378 milyar lira olan açığı nasıl oluyor da 137 milyar artıya dönüşüyor. Neden?..
- Merkezi yönetim bütçesi genel dengesi 240 milyar liradan 584 milyara yükseliyor. Neden?..
- İşsizlik sigortası fonu 76 milyar lira fazladan 72 milyar lira açığa dönüşüyor. Neden?..
Tek sorumuz şu: Acaba 2027 yılında (hatta baharında) erken seçim mi var?..
