YENER KARADENİZ
Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) tarafından bu yıl 14’üncüsü düzenlenen “AYD Alışveriş Ekonomisi Zirvesi” perakende ve AVM sektörünün önemli oyuncularını bir araya getirdi. ALKAŞ iş birliği ile düzenlenen zirvede aynı zamanda ‘1 Numaralı Markalar Ödülleri de’ sahiplerini buldu. Zirvenin açılışında yaptığı konuşmaya Cumhuriyet’in 100. Yılını kutlayarak başlayan AYD Başkanı Nuri Şapkacı, AVM sektörünün de bu güzel öyküde üzerine düşen görevi yerine getirdiğini söyledi. Yeni yüzyılda da Türkiye ekonomisine olan katkılarını artırmak için çalışmaya devam edeceklerini vurgulayan Şapkacı, bu nedenle daha büyük bir vizyon ile çalıştıklarını anlattı. 1980’li yıllarda başlayan sektör yolculuğunun bugün dünya standartlarında 450’ye yakın alışveriş merkezine, 50 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne ve içinde bulunduğu ekosistem ile 2,1 milyon istihdama ulaştığını anlatan Şapkacı, “Yerli yatırımların yanı sıra yabancı yatırımları da çekiyoruz. Ancak son zamanlarda yabancı yatırımlarda düşüş yaşanıyor. Yabancı yatırım oranı yüzde 30’lardan yüzde 15’e geriledi” dedi.
AVM’lerde boş yer bulunamıyor
AVM sektöründe salgın sonrası yaşanan gelişmelere de değinen Şapkacı, şöyle devam etti: “2023 yılı itibariyle alışveriş merkezlerimiz, pandemi döneminin sıkıntılarını atlatmayı başardı. Kasım ayında yaşanan hafif düşüşe rağmen 2023 yılının ilk üç çeyreğinin sonunda, geçtiğimiz yıla kıyasla yüzde 103 oranında ciro artışı sağlandı. Ziyaretçi sayılarımız, geçtiğimiz yılın ilk üç çeyreğine kıyasla yüzde 12 oranında artarken, adet bazında satışlarda da önemli artışlar oldu. Yurt içinde büyümek isteyen markalarımız, ülkemize girmek isteyen yabancı markalar yüksek doluluk oranları nedeniyle AVM’lerde yer bulmakta zorlanıyor. Bunun yanı sıra, yakın zamanda borsaya açılmış ve açılacak perakende şirketlerimiz var.”
Bu başarılara sahip çıkılması gerektiğini belirten Şapkacı, bu verilerin aynı zamanda sektörde yeni yatırımlara ihtiyaç olduğunun da göstergesi olduğunu söyledi. Şapkacı, “Yeni yatırımların hayata geçmesi ise uluslararası normların uygulanması ve özellikle de ticari gayrimenkul tanımının yapılarak konut kira rejiminden ayrılması ile mümkün olacaktır” dedi. Fiba Commercial Properties CEO’su ve Yönetim Kurulu Üyesi Yurdaer Kahraman da şu an için en önemli konulardan birinin yabancı yatırımı olduğunu vurgulayarak, “Yabancı yatırımcıyı Türkiye’de tutmamız gerekiyor. Türk yatırımcıların da yurtdışına çalışmaları önem arz ediyor” diye konuştu.
ALIŞVERİŞ FESTİVALLERİNE VERİLEN DESTEK DÜŞÜYOR
Değişen Müşteri ve Turizm Alışverişi konulu panelde konuşan Türkiye Otelciler Birliği (TUROB) Başkanı Müberra Eresin, turizm alışverişi ile ilgili verileri paylaştı. Eresin, “Bu yıl 9 ayda yabancı kredi kartlarının alışverişlerde kullanımı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60 artışla 269,7 milyar TL'ye çıktı. Günümüzde ‘alışveriş festivalleri’ ile daha kapsamlı bir etkinlik haline gelen alışveriş turizmi, dünya ülkeleri arasında da yaygınlık kazanmaya başladı. Tüm dünyada, hükümetler festivallere destek vermeye başlamışlardır. Hollanda, Almanya gibi ülkelerde devlet desteği yüzde 70’lere yaklaşırken; Türkiye’de bu destek miktarının giderek düşürüldüğü görülmektedir. Bir festival için yapılacak 1 liralık fi nans desteğinin 5 liralık tanıtım değeri taşıması, bu teşviğin çok önemli getiriler sağladığını göstermektedir” dedi. Aynı panelde konuşan Koton Yönetim Kurulu Üyesi Gülden Yılmaz da Dünya Turizm Seyahat Konseyi verilerinden yola çıkarak şu değerlendirmelerde bulundu: “Turistler alışverişe gezi ve dinlenmeden daha fazla para harcıyor. Asya Pasifi k ve Ortadoğu’dan gelen turistlerin toplam harcamalarının yüzde 20’sini alışverişe harcanıyor. Alışveriş merkezleri de burada önemli bir alan. Arap ve Ortadoğu coğrafyasından gelenler sıcak aylarda Türkiye’yi tercih ediyorlar. Sakarya, Ordu, Samsun gibi iller burada öne çıkıyor. Ruş ve Ukrayna, savaş ile birlikte ikinci grup olarak öne çıkıyor. Onlar yerleşik hayatı tercih ettiler. Bir de yaz dönemi gelen gurbetçi turistler var. Döviz hareketlenmesi ile sınır illere de fırsat doğdu.”
Türkiye’deki işletmelerin yüzde 43’ü perakendeci
Etkinlikte konuşan Zirvede, Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, Şapkacı’nın gündeme getirdiği ticari gayrimenkul düzenlemesi ile ilgili konuşarak, “Konut ve AVM’lerin kira esasının ayrıştırılmasıyla ilgili talepleri aldık. Bununla ilgili çalışmalarımızı sürdüreceğiz” dedi. Perakende sektörü ile ilgili de değerlendirmelerde bulunan Gürcan, “Türkiye’deki işletmelerin yüzde 43’ü perakende sektöründe faaliyet gösteriyor. Buna üretici ve tedarikçiler de eklendiğinde oran yüzde 63’e çıkıyor. Ülkemiz ticaretinin yüzde 15’i istihdamın ise yüzde 25’i perakende sektöründe gerçekleşiyor. Bu nedenle ülke ekonomisi açısından perakende sektörü ve AVM’lerin ne kadar kıymetli olduğu buradan da anlaşılıyor.
