EKONOMİ/ANKARA
Balıkesir Bağımsız Milletvekili Burak Dalgın, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) benzin türlerine harmanlanan etanol oranını yüzde 2’den yüzde 1’e düşürmeyi öngören taslak düzenlemesini TBMM gündemine taşıdı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması talebiyle TBMM’ye soru önergesi veren Dalgın, “Bu karar, yerli tarımsal üretimi zayıflatacak, enerji ithalatını artıracak ve çevresel kazanımları yok edecektir.” dedi.
Etanolun şeker pancarı ve mısırdan üretildiğini hatırlatan Dalgın, “Bu sektör, binlerce çiftçiye doğrudan gelir sağlıyor. Etanol üretiminin düşmesiyle sadece tarım değil, yem sanayii de zarar görecektir. Çünkü etanol üretiminden çıkan yan ürünler hayvancılıkta kritik öneme sahip.” ifadelerini kullandı.
“Cari açık daha da büyür”
Yerli biyoetanolün benzinlere katılmasının ithal petrol ürünleri bağımlılığını azalttığını vurgulayan Dalgın, “Harmanlama oranının düşürülmesi cari açığı büyütecek, Türkiye’nin enerji güvenliğini olumsuz etkileyecek. Yerli üretim mi, ithalat mı? Çiftçi mi, dışa bağımlılık mı? Temiz enerji mi, daha çok fosil yakıt mı? Bu karar, Türkiye’nin nasıl bir yön seçeceğinin somut göstergesidir. Hep birlikte yerli üretimi, çiftçimizi ve çevremizi koruyalım.” dedi.
Dalgın, yaptığı yazılı açıklamada uluslararası örnekleri hatırlatarak, şu değerlendirmeyi yaptı:
“ABD’de benzinlerde tipik olarak yüzde 10 etanol (E10) kullanılıyor. Brezilya’da 1970’lerden bu yana yüzde 20–25 oranında (E20–E25) karışımlar uygulanıyor. Etanol karışımları, karbon monoksit emisyonlarını yüzde 20–30 oranında azaltıyor. Türkiye Paris Anlaşması’nı imzalamışken, dünyada oranlar artarken bizde yüzde 5 hedefinden önce yüzde 2’ye sonra yüzde 1’e gerilemek kabul edilemez. ”
Dalgın, verdiği soru önergesinde Bakan Bayraktar’a şu soruları yöneltti:
“Bu düzenlemenin gerekçesi nedir? Yerli biyoetanol üreticileri ve şeker pancarı/mısır üreticileri üzerindeki ekonomik etkisi, etanol üretiminde ortaya çıkan yem sanayii ürünleri üzerindeki etkisi ve ithal petrol ürünleri talebi üzerindeki etkisi değerlendirilmiş midir? Etki analiz raporunu TBMM ile paylaşacak mısınız?
Etanol oranının yüzde 1’e düşürülmesi, enerji karışımında fosil yakıt payını artıracaktır. Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını azaltma hedefleri ve cari açıkla mücadele açısından bu düzenlemenin nasıl bir etkisi olacaktır? 2023–2026 döneminde etanol yerine ithal petrol ürünleri kullanımının cari açığa tahmini etkisi ne olacaktır?
Etanol karışımlarının karbon monoksit emisyonlarını yüzde 20–30 oranında azalttığı çeşitli araştırmalarla ortaya konmuştur. Türkiye’de harmanlama oranı yüzde 1’e indirilirken, bu küresel eğilimler ve çevresel faydalar neden dikkate alınmamıştır?
Taslakta 2023–2026 yıllarının tek bir yükümlülük dönemi olarak kabul edilmesi ve bu dönemde yüzde 1 oranının uygulanması öngörülmektedir. Bu düzenleme hangi ihtiyaçtan doğmuştur? Önceki geçici maddelerin yürürlükten kaldırılmasının gerekçesi nedir? Şayet bu tebliğ resmîleşirse, tebliğin taslakta belirtildiği şekilde geriye yürütülmesinden hangi rafinerici ve dağıtıcı lisans sahipleri faydalanacaktır?
Oranın düşürülmesi sonucu yerli tarımsal üretim kapasitelerinin atıl kalması riski doğacaktır. Bakanlığınız bu riski önlemek için bir teşvik, destek ya da geçiş dönemi programı hazırlamış mıdır?”
