Gümrük ve dış ticaret süreçlerinde dijitalleşme yeni bir evreye girdi. Artan ticaret hacmi, karmaşıklaşan mevzuat yapısı ve hız beklentisi, şirketleri yalnızca işlemleri dijitalleştirmeye değil, veriyi analiz eden ve riskleri önceden tespit edebilen sistemlere yönlendiriyor. Yapay zeka destekli uygulamalar da bu dönüşümün en önemli araçlarından biri haline geldi. Bu nedenle sektör oyuncuları, verileri analiz eden, hata ve eksiklikleri önceden tespit eden akıllı sistemlere yöneliyor.
1948 yılından bu yana gümrük müşavirliği alanında faaliyet gösteren Subaşı Gümrük Müşavirliği de yapay zeka destekli çözümlerle süreçlerini yeniden yapılandıran şirketlerden biri. Şirket, geliştirdiği SubFAST, SubEYES ve SubAUDIT sistemleriyle beyanname hazırlama, tescil öncesi kontrol ve sonradan denetim süreçlerini dijital platformlar üzerinden yönetiyor.
Beyan hazırlama süreçleri hızlandı
Şirket tarafından geliştirilen ilk sistem olan SubFAST, beyanname hazırlama süreçlerinde kullanılan belge ve verilerin daha hızlı işlenmesini amaçlıyor. Sistem; belge tasnifi, anomali kontrolü, otomatik beyanname oluşturma ve arşivleme işlemlerini tek bir dijital akış içinde bir araya getiriyor. Müşterilerden gelen evraklar sistem tarafından ayrıştırılıyor, eksik veya uyumsuz belgeler tespit edilerek ilgili kontroller gerçekleştiriliyor. Kontrol aşamalarının ardından uygun bulunan veriler beyanname oluşturma sürecine aktarılıyor. Böylece manuel iş yükünün azaltılması, veri giriş hatalarının minimize edilmesi ve operasyonel süreçlerin hızlandırılması hedefleniyor.
Tescil öncesi kontrol
Firmanın geliştirdiği ikinci sistem olan SubEYES ise beyannamenin hazırlanmasının ardından devreye giriyor. Yapay zeka destekli yapı, tescil öncesinde evraklar ile beyanname arasındaki veri uyumluluğunu kontrol ediyor. Sistem; ticari faturalar, çeki listeleri, menşe şahadetnameleri, dolaşım belgeleri, taşıma evrakları ve diğer ilgili dokümanlar arasındaki bütünlüğü analiz ediyor. Bunun yanı sıra hazırlanan beyannamenin hem ilgili evraklarla hem de yürürlükteki mevzuatla uyumluluğunu değerlendiriyor. Bu süreç sayesinde olası hata, eksiklik veya risk oluşturabilecek alanlar tescil öncesinde görünür hale geliyor.
Denetim süreçlerinde yeni yaklaşım
Şirketin üçüncü çözümü olan SubAUDIT ise gümrük beyannamelerinin sonradan kontrol ve denetim süreçlerine odaklanıyor. Sistem, yapay zeka destekli analiz araçlarıyla beyannameleri çok katmanlı biçimde inceleyerek olası hata ve risk alanlarını belirliyor. Usul kontrolleri, vergi denetimleri, karşılaştırmalı analizler ve mevzuat uyumluluk incelemeleri gerçekleştiren sistem, operasyonel verilerin daha kapsamlı değerlendirilmesine imkan tanıyor. Şirket yetkilileri, insan kontrolünü destekleyen bu yapının hata risklerini azaltmaya ve denetim süreçlerini daha sistematik hale getirmeye katkı sunduğunu belirtiyor. SubAUDIT'in aynı zamanda Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) sahibi firmaların denetim ve raporlama süreçlerinde de kullanılabildiği ifade ediliyor.
“Amaç yalnızca hız değil”
Subaşı Gümrük Müşavirliği Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yahya Subaşı, yapay zeka yatırımlarını yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil, sektörün geleceğine yönelik stratejik bir adım olarak değerlendirdiklerini söyledi. Gümrük operasyonlarında beklentilerin değiştiğine dikkat çeken Subaşı, “Gümrük sektöründe artık mesele yalnızca işlemleri hızlı tamamlamak değil; süreci daha başlamadan doğru okuyabilmek, riskleri erken aşamada fark edebilmek ve kaliteyi her aşamada koruyabilmek. Biz teknolojiyi operasyonun merkezine yerleştirirken insan tecrübesini ortadan kaldıran değil, onu daha etkin hale getiren sistemler geliştirmeye odaklandık” dedi.
Subaşı, geliştirdikleri üç sistemin birbirini tamamlayan bir yapıya sahip olduğunu belirterek, “Bir yanda operasyonel hız, diğer yanda tescil öncesi kontrol ve sonrasında denetim süreçleri bulunuyor. Bu yapıları bir araya getirerek daha güvenli, daha öngörülebilir ve daha sürdürülebilir bir operasyon modeli oluşturmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
Yeni standart doğruluk ve öngörü
Subaşı Gümrük Müşavirliği Genel Müdürü Mustafa Boyacıoğlu ise gümrük operasyonlarında başarının yalnızca işlemin tamamlanmasıyla ölçülmediğini söyleyerek, “Verinin doğru okunması, belgelerin birbiriyle uyumlu olması ve denetimin süreç boyunca sürdürülebilmesi büyük önem taşıyor. Biz geliştirdiğimiz sistemlerle beyanname oluşturma, kontrol ve denetim süreçlerini birbirini tamamlayan bir yapı içinde ele aldık. Böylece müşterilerimize yalnızca hızlı değil, aynı zamanda izlenebilir ve yüksek standartlı bir hizmet sunmayı amaçlıyoruz” dedi. Dijitalleşmenin yalnızca evrakların elektronik ortama aktarılmasından ibaret olmadığını belirten Boyacıoğlu, “Amacımız veriyi daha oluşurken anlamlandırabilmek, olası hataları daha görünmeden tespit edebilmek ve süreci sonuna kadar kontrol altında tutabilmek. Gümrük sektöründe yeni standart artık sadece hız değil; doğruluk, öngörü ve sürdürülebilir kontrol. Biz de çalışmalarımızı bu anlayış doğrultusunda şekillendiriyoruz” diye konuştu.
