MEHMET KAYA/ANKARA
Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD), başta kuraklık kaynaklı olmak üzere, çeşitli nedenlerle işletmelerin risklerle karşı karşıya kaldığını, finansal yükümlülüklerini yerine getirmekte zorlandığını açıkladı.
HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven yazılı açıklamasında, sistem kullanım bedelinin üretimden alınması, daha önce kamuoyu gündemine taşıdıkları yenilenebilir enerji yatırımlarını da hızlandıracak hibrit santral yatırımlarına izin verilmesini içeren düzenlemeler önerdi.
HES’ler “hayalet tesisler” haline gelebilir
Elvan Tuğsuz Güven hidroelektrik santrallerin (HES), “sürdürülebilirlik sorunu” ile karşı karşıya bulunduğunu belirterek, bu santrallerin çok büyük bir kısmının işletme hakkı devri ile özel sektörde bulunduğunu, önlem alınmazsa santrallerin işlevsiz tesisler olma riskiyle karşı karşıya kalınabileceği endişesini vurguladı. HESİAD Başkanı yazılı açıklamasında, “Bu yaklaşımı bir an evvel harekete geçirmeli ve HES’lerin üzerindeki yükü azaltmalıyız, aksi takdirde 49 yıllık lisans sürelerinin bitiminde artık kullanılamaz halde kalacak olan hayalet hidroelektrik tesislerle karşı karşıya kalacağız” ifadesine yer verdi.
Çözüm önerileri
Elvan Tuğsuz Güven, yaptıkları çalışmalar sonrası bir dizi öneri geliştirdiklerini belirterek, bunların finansal durumu iyileştirme yanında, yenilenebilir enerji üretimini artırma özelliği de olduğunu vurguladı. Kuraklığın afet düzeyine geldiğini ancak atılacak adımlarla enerji güvenliği yanında kuraklıkla mücadeleye de katkı verilebileceğini anlatan Güven, havza bazlı, bütünleşik bir su yönetim planının yapılmasını önerdiklerini kaydetti.
Hidroelektrik santrallerin sahalarının hali hazırda enerji altyapısına bağlı, altyapı sorunu olmayan tesisler olduğunun altını çizen Elvan Tuğsuz Güven, bu sahalara rüzgar ve güneş enerjisine dayalı santral kurulmasına izin verilmesini talep ettiklerini kaydetti. Ayrıca, elektrik ihtiyacının olmadığı, ucuz elektrik saatlerinde uygun rezervuarlara su pompalanarak ihtiyaç halinde bu suyun tekrar elektrik üretiminde kullanılmasına imkan veren pompaj depolamalı sisteme de izin verilmesiyle hem HES’lerin işletmesine katkı sağlanacağı hem de yenilenebilir kaynağa dayalı enerji üretiminin hızla artırılacağı vurgulandı.
Bunlara ilave olarak, sistem kullanım bedellerinin kuraklık süresince kaldırılması, genel olarak kurulu güç üzerinden değil, fiili üretim üzerinden alınmasını talep eden HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, bu düzenlemelerin ivedilikle, 6 ay içinde yapılması yönünde ciddi bir beklenti içinde olduklarını kaydetti.
Güven yazılı açıklamasında, “Ülkemizin 2030’da ‘su fakiri’ ülke kategorisine girmesi ve bu yüzyılın sonu itibarıyla Türkiye’de yağışların yüzde 30 oranında düşmesi beklenirken bizim iklim değişikliğinin ağır etkilerine karşı elimizdeki kaynakları en etkin biçimde kullanmamız gerekiyor. HES’lerin bu konuda bize sağladığı tüm enstrümanları bir arada ve etkin biçimde kullanacak bütünleşik bir yaklaşıma ihtiyacımız var. Pompaj depolamalı HES’ler de havza su yönetimi de hibrit santraller de burada aynı önemi taşıyor.” değerlendirmesini yaptı.
