BARIŞ SEDEF
Türkiye şekerleme pazarının üretim ve ithalat ticaret hacminin 3 milyar dolar değerinde olduğu tahmin ediliyor. Bunun 2 milyar dolardan fazlası çikolata ve kakao ürünlerinden oluşuyor. Dünyadaki pazar hacmine bakıldığında ise çikolata ve şekerlemede ülkemiz ortalama yüzde 11’lik büyüme hızına sahip. Özellikle ülkemizin dünyanın en büyük endüstriyel çikolata üreticilerine ev sahipliği yapması orta ve uzun vadede pazardaki konumunu güçlendirecek. Öyle ki İstanbul'daki son teknoloji üretim tesisiyle yıllık 270 bin tonluk kakao işleme ve endüstriyel çikolata üretim tesisiyle Altınmarka, dünyanın 6’ncı en büyük kakao üreticisi ve 2’nci en büyük endüstriyel çikolata üreticisi konumunda. Firmanın tesisi aynı zamanda 2012 yılında European Candy Kettle Club tarafından ‘Avrupa'nın En İyi Kakao ve Çikolata Fabrikası’ ödülüne layık görüldü. Dünyada 80'den fazla ülkenin lider global markalarının güvenilir çözüm ortaklığını yapan Altınmarka, Avrupa bölgesinin yanı sıra, Rusya, Kafkaslar, Orta Asya, Ortadoğu, Yakın Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine teslimat için ek bir lojistik avantaja da sahip.
Doğu Avrupa’da çikolata tüketiminin yaklaşık yüzde 12’si Türkiye’den
Tüketim ayağına bakıldığında ise ülkemizde kişi başı yıllık 3,1 kilogram dolayında çikolata tüketiliyor. Bu oran bize, Doğu Avrupa bölgesinde tüketilen çikolatanın yaklaşık yüzde 12’sinin Türkiye’de gerçekleştiğini gösteriyor. Yerli birçok markamız iç pazardaki bu potansiyeli değerlendirmek adına da önemli yatırım hamleleri yaptı. Bu kapsamda ETİ çikolataya 200 milyon TL’lik yatırım yaparken bu yatırımın dönüşlerinin bu yıl içerisinde tam kapasiteyle alınması bekleniyor. Ülker grubu çikolata üretiminde yükselen bir ivme yakalamış durumda. Açıklanan faaliyet raporuna göre firma, 2023’te çikolatadan 38 milyon 841 milyon TL satış geliri elde ederken, bu rakamı 2024’te 42 milyon 298 milyon TL’ye çıktı. Ürünün hammaddesi olan kakao fiyatları 2024 yılında yüzde 178 dolayında yükseliş kaydederken, 12 bin 931 dolarla rekor seviyeyi test etmişti.
İthalatta dökme çikolatanın payı yüzde 44
Türkiye’deki birçok çeşit çikolata ürününün ithalattaki payında belirgin farklılıklar mevcut. Bu ürünleri incelediğimizde dökme çikolata ithalatta yüzde 44’lük paya sahip. Dökme çikolatayı sırasıyla dolgulu çikolata barları ve önceden hazırlanmış ürünler yüzde 22’yle takip ediyor. Çikolata veya kakao içeren ürünlerin ithalattaki payı yüzde19, dolgusuz çikolata barları ve önceden hazırlanmış ürünlerin payı ise yüzde 13 düzeyinde.
Büyümeyi tetikleyen etmenler
- Tüketici tabanını genişletmek: Çikolatanın gelişen pazarlardaki kalıcı popülaritesi ve büyümesi, genel tüketimi artırıyor.
- Ürün çeşitlendirmesi: Tatlar, dokular ve ürün formatlarındaki yenilikler, gelişen tüketici zevklerine hitap etmektedir.
- Sağlık ve zindelik odağı: Bitter çikolatanın sağlık açısından faydaları ve fonksiyonel seçenekleri, sağlık bilincine sahip tüketicilerin ilgisini çekmektedir.
- Primleştirme trendi: Yüksek kaliteli, el yapımı ve lüks çikolatalara olan talep artıyor.
- Dağıtım genişlemesi: İyileştirilmiş perakende bulunabilirliği ve çevrimiçi satışlar pazar erişimini artırır.
- Sürdürülebilirlik ve etik: Tüketicilerin etik kaynaklı ve çevre dostu çikolataya olan tercihi artıyor.
Pazar zorlukları
- Ekonomik ve tedarik zinciri baskıları: Dalgalanan kakao fiyatları, tedarik zincirindeki aksaklıklar ve artan maliyetler karlılığı etkiliyor.
- Sağlık kaygıları: Şeker içeriği ve genel beslenmeyle ilgili endişeler çikolata tüketimini etkiliyor.
- Etik ve çevre sorunları: Çocuk işçiliği, ormansızlaşma ve sürdürülebilirlik sorunlarının ele alınması çok önemlidir.
- Yoğun rekabet: Yerleşik markaların bulunduğu kalabalık bir pazar, yeni girenler için zorluklar yaratıyor.
- Mevzuata uygunluk: Karmaşık gıda güvenliği ve etiketleme düzenlemelerine bağlılık esastır.
