Ulaştırma ve Altyapı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile İçişleri bakanlıklarınca hazırlanan "Elektrikli Skuter Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik değişikliğiyle ilgili yazılı açıklama yapan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, elektrikli skuterlere yönelik değişikliklere ilişkin bilgi verdi.
Yönetmelikle paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliğinin düzenlendiğini vurgulayan Uraloğlu, bu faaliyetlerde güvenliğin sağlanması, çevresel etkilerin azaltılması ve kısa mesafeli seyahatlerde şahsi araç yerine elektrikli skuter kullanımının teşvikinin hedeflendiğini bildirdi.
Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının otomasyon sistemi U-Net'e işlenen verilerin belediyeler, emniyet, jandarma ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ile paylaşılacağına işaret ederek, faaliyetlerin hangi zamanda ve ne şekilde işleneceğini şöyle anlattı:
"İşletmeler tarafından, hareket eden her elektrikli skuterin konumu 3 dakikalık periyotlarla U-Net Sistemi'ne aktarılacak. Sürüş tamamlandığında bu bilgiler en geç 10 dakika içinde U-Net'e işlenecek. Sürüş dışında konumu değiştirilen elektrikli skuterlerde ise her değişiklik sisteme işlenecek."
Coğrafi çitleme ve yasaklı bölgeler
Bakan Uraloğlu, coğrafi çitleme ve yasaklı bölgelere elektrikli skuterlerin girmesi halinde hangi tedbirlerin alınacağını aktardı. Buna göre işletmecilerin, yasaklı bölgeler için sistem üzerinden otomatik sınırlama getirmekle yükümlü kılındığını vurgulayan Uraloğlu, şöyle devam etti:
"Sürüş sırasında yasaklı bölgeye yaklaşılması halinde sürücü, direksiyonuna yerleştirilen işitsel cihazla uyarılacak. Bu bölgeye girilmesi halinde ise elektrikli skuterin hızının kademeli biçimde saatte 6 kilometreye düşürülmesi için gerekli tedbirlerin alınması işletmelerin yükümlülükleri arasında oldu. Devrilme uyarısı alınması halinde işletmeci sürücüyle telefon üzerinden iletişim kurarak durum tespiti yapacak, kazaya ilişkin veri sisteme kaydedilecek."
Konum verisi ve çağrı merkezi
Uraloğlu, işletmecilerin bir ilde aldıkları toplam izin sayısının yüzde 70'inden az, yüzde 130'undan fazla elektrikli skuter bulundurmalarına izin verilmeyeceğinin altını çizdi.
Kasım-şubat döneminde bu alt sınırın yüzde 40 olacağını belirten Uraloğlu, konum bilgileriyle ilgili değerlendirmelerin bir tam gün üzerinden yapılacağını ve hesaplamaların 00.00-23.59 arasındaki ortalama konum verileri temel alınarak gerçekleştirileceğini ifade etti.
Bakan Uraloğlu, işletmecilerin 7/24 hizmet verebilecek kapasitede çağrı merkezi veya aynı işlevi gören mobil uygulama bulundurma zorunluluğunun sürdüğünü ve bu hatlara iletilen şikayet ve taleplerin "en kısa sürede" sonuçlandırılması gerektiğinin yönetmelikte açıkça düzenlendiğini kaydetti.
Hız limitleri ve para cezaları
Uraloğlu, hız limitleri ve yasaklı bölgeler konusunda işletmecilerin yeni yükümlülüklerine ilişkin de şu değerlendirmede bulundu:
"UKOME il veya ilçe trafik komisyonlarınca belirlenen hız sınırları elektrikli skuter işletmecileri için bağlayıcıdır. Coğrafi çitleme zorunluluğu, yasaklı bölgelere yaklaşan kullanıcılar işitsel uyarı, bölgeye girilmesi halinde araç hızının saatte 6 kilometreye düşürülmesi, devrilme uyarısının ardından sürücüyle iletişime geçilmesi ve varsa kaza bilgilerinin kayda alınması yükümlülüklerine uymayan işletmelere, yönetmeliğin 22’nci maddesi kapsamında 6 bin 923 lira idari para cezası uygulanabilecek. Ceza doğrudan işletmeci firmaya kesilecek."
Bakan Uraloğlu, kullanıcıların yönlendirilmesine ilişkin uygulamaların da yönetmelikle güçlendirildiğini vurguladı.
Mobil uygulamalarda harita hizmeti, anlık ücret bilgisi, yasaklı bölgeler, park edilemeyecek alanlar ve coğrafi çitleme sınırlarının açık şekilde gösterileceğine dikkati çeken Uraloğlu, kullanıcının karbon ayak izi karşılaştırmalarının görülebileceği bir arayüzün de zorunlu hale getirildiğini bildirdi.
Yüzde 30 yerli üretim şartı
Uraloğlu, kullanıma sunulacak elektrikli skuterlerin asgari yüzde 20 şarj düzeyinde olmasının, kaza ve şikayet bilgilerinin aylık periyotlarla U-Net'e işlenmesinin zorunlu olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
"Elektrikli skuterlerde asgari yüzde 30 yerli üretim şartı getirdik. Hizmet vermek üzere sahaya çıkarılacak elektrikli skuterlerin en az yüzde 30'unun TSE tarafından belgelendirilmiş işletmelerin ülkemizde ürettiği araçlardan temin edilmesi zorunlu oldu. Elektrikli skuter üretimi yapan yerli işletmeler, ürettikleri araçların seri, plaka ve kimlik numaralarını Bakanlığımıza iletecek. Sahada kullanılan elektrikli skuterlerin bu orana uymaması halinde ise işletmelerin faaliyetleri durdurulacak."
