YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Roche’un Basel’de düzenlediği Health Innovation: Media Dialogue 2026’da ekonomi, inovasyon, yapay zekâ ve sağlık sistemlerinin dönüşümü ele alındı. Altı ülkeden seçili yayınların davet edildiği etkinlikte Roche yöneticileri, bilim insanları ve sağlık ekonomisi uzmanları nüfusun yaşlanmasını tartıştı. Rupp, sağlık politikalarının yalnızca sağlık bakanlıklarının konusu olmadığını, bugünkü kararların ekonomik refahı ve sosyal istikrarı belirleyeceğini söyledi.
“Sağlık kısılacak bir kalem değil”
Rupp, akut hastalıkları tedavi etmek üzere tasarlanan sağlık sistemlerinde hastalık yükünün kanser, kalp-damar ve nörolojik hastalıklar gibi kronik rahatsızlıklara kaydığını anlattı. Uzayan yaşam süresinin önleyici ve erken teşhise dayalı bir modele geçişi zorunlu kıldığını söyledi.
2040’a kadar 5 trilyon dolarlık maliyet!
Kronik hastalıkların tedavi edilmemesinin veya geç tedavisinin maliyeti, iş gücü kaybı, devamsızlık, engellilik ve erken emeklilik yoluyla ekonomiye taşınıyor. Rupp’un paylaştığı hesaplamalara göre gelecek 10 yılda kronik ve bulaşıcı olmayan hastalıkların doğrudan ve dolaylı maliyeti 5 trilyon doları aşacak. Görme kaybı ve körlüğün küresel ekonomide yarattığı kayıp ise 3 trilyon doları aşıyor.
1 birim, 2 ila 4 birim olarak dönüyor
Sağlık bütçelerinin azaltılacak bir maliyet olarak görülmesini eleştiren Rupp, “Sağlık harcamalarını bir maliyet olarak değil, ulusal ekonomi ve güvenlik için bir hızlandırıcı olarak yeniden tanımlamalıyız” dedi. Yatırımların ileri evredeki yüksek tedavi maliyetlerini azaltabileceğini belirtti. WifOR ülke araştırmaları kapsamında meme kanserine yapılan her 1 dolarlık yatırım ekonomiye yaklaşık 8 dolar, göz sağlığına yapılan 1 dolarlık yatırım ise yaklaşık 28 dolar ekonomik değer olarak dönebiliyor.
Roche’tan Ar-Ge’ye 12 milyar İsviçre Frangı
Roche’un yılda yaklaşık 12 milyar İsviçre frangını Ar-Ge’ye ayırdığını söyleyen Rupp, yeni ilaç geliştirmenin yaklaşık 13 yıl sürdüğünü belirtti. Klinik geliştirme aşamasındaki yaklaşık 13 bin ilacın yaklaşık dörtte üçü bulaşıcı olmayan hastalıklara yönelik.
Rupp, teknolojinin erken teşhis, hızlı ilaç geliştirme ve kişiye göre tedavi açısından fırsatlar sunduğunu söyledi.
“Hastalık resesyon, sağlık büyümedir”
Etkinlikte sağlık yatırımlarının ekonomik etkisini rakamlarla ortaya koyan WifOR Institute CEO’su ve kurucusu Prof. Dr. Dennis A. Ostwald, sağlıklı iş gücü olmadan büyümenin sürdürülemeyeceğini söyledi. Bu yaklaşımı “Hastalık resesyon, sağlık büyümedir” sözleriyle özetleyen Ostwald, hükümetlerin iş gücünün sağlık durumunu ekonomik politikanın bir parçası olarak değerlendirmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye’ye ilişkin hesaplamalar paylaşan Ostwald, 2020 verileri üzerinden Türkiye’nin GSYH’sinin yaklaşık yüzde 4,4’üne karşılık gelen sağlık harcamasının ekonomide yaklaşık yüzde 4,2’lik GSYH katkısı yarattığını söyledi. Ostwald’ın çalışmaları, üretim kaybını da hesaplıyor. Almanya’da yalnızca migrenin yarattığı ekonomik kaybın yaklaşık 100 milyar euroya ulaştığını belirten Ostwald, Latin Amerika’daki 8 ülkeyi kapsayan bir çalışmaya değinerek hastalık yükünün Brezilya’nın GSYH’sinin yüzde 4,3’üne ulaşan bir kayıp yarattığını anlattı.
