DUYGU GÖKSU/İZMİR
İzmir Ticaret Borsası (İTB) Başkan Yardımcısı, Ege Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş. (ELİDAŞ) Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Uçak, Cumhurbaşkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e seslenerek pamuk üreticisine acil prim desteği çağrısında bulundu. Uçak, “Küçülmelere razı olduk, ama kırılmalar oldu. Üretici belki de son kez pamuk ekiyor. Bu yılki üretimimiz iyi ihtimalle 100-110 bin ton, ama kötü ihtimalle 80-90 bin tona kadar gerileyebilir” dedi.
Kötü senaryo ile karşılaşmamak için yeni destekleme modelinin verdiği imkan dikkate alınarak, geçen yılki pamuk üretimine verilmek üzere kilogramda en az 4-5 TL prim desteğinin acil olarak açıklanması gerektiğini söyleyen Uçak, “Bu ürünlerin piyasa koşulları ve kış dönemindeki yağışlı hava dikkate alındığında, Nisan ayında başlayacak ekimlerde pamuk alanları geçen yıldan bir hayli düşük olacak” dedi.
Geçen yıl için pamuk üreticisine ödenmesi gereken dekara yaklaşık bin 400 TL tutarındaki desteğin tamamının ödenmediğini dile getiren Uçak, “Maliyetlerin yüksek, verimin düşük ve fiyatların beklentilerin altında kalması nedeniyle üreticimiz içinde bulunduğumuz yılı zararla kapattı. Kötü giden hasat sezonunun ardından kilogram başına prim desteği beklentimiz oluşmuştu ama maalesef o konuda da henüz Tarım Bakanlığımız tarafından bir açıklama yapılmadı” ifadelerini kullandı.
3 yılda, 1 milyon dekar gerileme
Pamuk üretimindeki düşüşten sadece tekstil ve konfeksiyon sektörlerinin değil, aynı zamanda diğer tarım ürünlerinde oluşacak arz-talep değişimleri nedeniyle üreticilerin de olumsuz etkileneceğini dile getiren Uçak, “Geçen sezon ortalama 23 lira olan çiğitli pamuk fiyatları bu sezon yüzde 11’lik artışla 25,5 TL oldu. Pamuk üretim maliyetinin 35 TL’ye ulaştığı düşünüldüğünde kilogram başına yaklaşık 10 TL’lik zarar anlamına geliyor. Üstelik son 3-4 sezonda üreticinin eline geçen fiyatlardaki değişimle, hem tarımsal girdi fiyatları hem de tüketici fiyatları arasında uçurum oluştu. Son 4 sezon dikkate alındığında tarımsal girdi fiyat endeksi yüzde 133, tüketici fiyat endeksi yüzde 186 artarken, çiğitli pamuk fiyatları ise sadece yüzde 56 arttı. Bu durum üreticimizin pamuktan uzaklaşmasına, ekim alanlarının azalmasına neden oluyor. 2022 yılında 5,7 milyon dekar ile son 20 yılın en yüksek ekim alanlarına ulaşan ülkemiz pamuk ekimi, geçtiğimiz yıl 4,7 milyon dekara geriledi” diye konuştu.
Ege Bölgesi’nde 2022 yılında 227 bin ton ile son 20 yılın üretim rekoru kırıldığını, geçtiğimiz sezon 200 bin ton seviyelerine gerilediğini hatırlatan Uçak, “Bu sezon yaptığımız rekolte çalışmasında ekim alanlarındaki gerilemeye bağlı olarak 160 bin ton olacağını tahmin etmiştik. Ancak, daha sonra iklim koşulları nedeniyle yaptığımız çalışma da rekoltenin beklenenden yüzde 10-15 daha düşük olacağını tespit etmiştik. Bu üretim miktarı da son 15 yılın en düşük seviyesi” dedi.
