ABD Merkez Bankası’nın politika değişikliğine ilişkin tavrı belli oldu ve emtia piyasalarında kazanç kapısı aralandı. Fed Başkanı Powell, Jackson Hole’daki Yıllık Ekonomi Sempozyumu›nda, eylülde faiz indiriminin artık masada olduğunu doğruladı ve bu durum metallerden enerji ve tarıma kadar emtia kompleksinde bir satın alma hareketi başlattı. Jeopolitik gelişmelerin de bir faktör olduğu emtiada eylül ayı itibariyle faiz fiyatlamasının ağırlıklı olarak etkili olması bekleniyor.
CME FedWatch aracı, piyasaların 17 Eylül’deki politika toplantısında 25 baz puanlık bir faiz indirimi olasılığının yüzde 87 olduğunu gösteriyor. Analistler, bu gelişmenin faiz getirisi olmayan yatırım araçlarına yönelişi artırabileceğini ve değerli metaller başta olmak üzere emtia fiyatlarına pozitif yansıyabileceğini ifade ediyor. Powell’ın konuşması sonrasındaki ilk tepki de bunun habercisi.
Altında rekor, gümüşte 44 dolar beklentisi
Değerli metaller, güçlenen faiz indirimi beklentilerini yansıtıyor. Ons altın Powell ile birlikte 3.475 dolara doğru bir hamle yaptı. Gümüşün fiyatı 39 doların üzerini gördü. Altında yılbaşından bu yana çıkış yüzde 29 civarında, gümüşte ise yüzde 34’lük bir kazançla daha iyi bir performans izleniyor. Analistler, yapısal piyasa açığının beşinci yılına yaklaşan gümüşte endüstriyel talebin güçlü seyrini koruduğunu, yatırımcılar açısından ise altına göre daha uygun fiyatlı bir alternatif olarak talebin kazandığı ivmeyi koruyabileceğini belirtiyor. Fed’in parasal gevşemeye start vermesiyle altının rekor seviyelere yükselebileceğini söyleyen analistler gümüş içinde çıtaya yükseltiyor. Örneğin UBS, Fed’in indirimi döngüsüne devam etmesi durumunda metalin önümüzdeki çeyreklerde 42-44 dolar seviyelerine doğru ilerlemesini bekliyor. Bankanın, 2025’in dördüncü çeyreği ve 2026’nın birinci çeyreğine ilişkin projeksiyonu 42 dolar, 2026’nın ikinci ve üçüncü çeyreğine ilişkin tahmini ise 44 dolar. Platin 1.350’e dolara yakın durmaya devam ediyor. Yılbaşından bu yana yüzde 50’yi bulan çıkışın sürmesi bekleniyor.
Endüstriyel metalde Çin etkisi izleniyor
Fed’den gelen güvercin mesajlar ve Çin talebine ilişkin haber akışı endüstriyel metallere yön veriyor. Ağustosun son haftasına bakıldığında bakır, alüminyum, çinko, kurşun ve kalay fiyatlarında yukarı yönlü hareket dikkat çekti. Analistler, Fed’in güvercin duruşunun dolar endeksi üzerindeki baskı aracılığıyla sanayi metallerinin destekleyebileceğini, diğer yandan Çin’de sanayi üretimi bu metallere yönelik iştahı etkileyecek diğer unsur olduğunu hatırlatıyor.
Tarih “Bakır yükselecek’ diyor
Özellikle bakır, parasal gevşemeden en çok fayda sağlaması beklenen metallerden. Tarihsel analizler, bu ters ilişkinin özellikle faiz indirimi döngülerinde güçlü olduğunu ve bakır fiyatlarının Fed’in faiz indirimi duyurularını takip eden üç ayda ortalama yüzde 5-8 arttığını gösteriyor. Fed’in 2019 faiz indirim döngüsünde, devam eden ticaret gerginliklerine rağmen bakır fiyatları, ilk faiz indiriminden sonraki 90 gün içinde yaklaşık yüzde 8,3 arttı. Benzer şekilde, 2001 ve 2007 faiz indirim döngülerinde bakır, ilk indirimleri takip eden üç aylık dönemde sırasıyla yüzde 6,1 ve yüzde 7,2 değer kazandı.
Petrol fiyatlarına jeopolitik destek
Petrol fiyatlamalarında da Fed etkisi hissediliyor. Rusya ve Ukrayna’nın barış sürecine ilişkin umutların azalması ve doların baskı hissetmesi Brent petrolün varilini 67 doların üzerine taşırken, WTI da 64 dolar civarında hareket ediyor.
Tarımda lider kahve
Az bolluğu nedeniyle geçtiğimiz haftalarda gerileyen tahıl fiyatları Fed’den faiz indirimi beklentisiyle yönünü yukarı çevirdi. Özellikle soya fasulyesi ve mısır fiyatlarında yükseliş dikkat çekiyor, buğday ise arz fazlasının yarattığı baskıyı biraz daha hissedip yatay bir görünüm izliyor. Tarımsal emtiada en dikkat çekici hareket ise kahvede yaşarıyor. Kahve fiyatlamalarında, ABD’nin Brezilya’ya uygulamaya başladığı yüzde 50’lik gümrük vergisi etkisini sürdürürken, Brezilya’nın 2025 mahsulünün beklenenden düşük gerçekleşmesi fiyatları 1 hafta içinde yüzde 14 yükseltip pound başına 4.0 dolara yaklaştırdı. Bununla birlikte analistler, Fed’in spekülatif alımlara teşvik ettiğini söylüyor.
Para politikası ve emtia piyasaları arasındaki ilişki
GSC Commodity Intelligence analistleri, emtia piyasalarına ilişkin açıklamasında, Jackson Hole bir kıvılcım. Bu yeni zirvelere zeminini hazırlıyor. Yeni yatırım fırsatları doğuyor” dedi. GSC analistleri, Fed’in hamlesinin, emtia boğa piyasasının bir sonraki aşamasını tetikleyebileceğini söylüyor. Saxo Bank stratejisti Ole Hansen da, emtia piyasasının eylül ayına iyi bir dengeyle girdiğine işaret edip, “Tarım ve enerji şu anda destek sağlıyor, kıymetli metaller bir çıkış katalizörü bekliyor. Powell’ın sözlerinin önümüzdeki haftalarda tüm sektörlerde yankı bulması muhtemel” değerlendirmesi yaptı. Fed’in faiz oranı kararları, endüstriyel ve değerli metaller olmak üzere emtia piyasalarında önemli dalgalanma etkileri yaratıyor.
■ Fed faiz oranlarını düşürdüğünde, genellikle emtia fi yatları destekleyen çeşitli mekanizmalar devreye giriyor.
■ Öncelikle, faiz indirimleri genellikle ABD dolarını zayıflatır. Metaller, küresel piyasalarda dolar cinsinden fiyatlandırıldığı için, zayıflayan bir Amerikan doları, metalleri diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha uygun fiyatlı hale getirir.
■ Düşük faiz oranları, ekonomi genelinde borçlanma maliyetlerini de düşürerek, metal yoğunluğu yüksek endüstriyel faaliyetleri ve inşaatı teşvik ediyor. Talep tarafındaki bu artış, temel bir destek sağlıyor.*
■ Altının şansı giderek artar. Çünkü ekonomik güven azaldıkça ve büyüme durgunlaştıkça faiz oranları düşer. Ekonomik yavaşlama ulusal para biriminin değerini düşürür. Bu dönemlerde yatırımcılar servetlerini korumak için ‘güvenli liman’ altına yönelir ve altın vadeli işlemlerine dayalı altın fiyatı yükselir.
