EVRİM KÜÇÜK
Temiz enerji kaynakları dünyanın en önemli gündem maddelerinden biri. Düşük emisyon hedefi gelişmiş ekonomileri alternatif yakıtlara yöneltirken, Avrupa’da biyometan olarak da bilinen yenilenebilir doğal gaz (RNG), sağladığı önemli faydalar nedeniyle popülerlik kazanıyor.
RNG, atıklardan kaynaklanan metan emisyonunu önlemenin yanı sıra mevcut doğal gaz altyapısıyla da tam uyumlu olması sayesinde konvansiyonel doğalgaza önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor. Pazar şu anda niş olsa da hızla büyüyor. ING, 2024 ile 2030 yılları arasında Avrupa Birliği’nde (AB) üretimin 2.7 kat, ABD’de ise 2.3 kat artış öngörüyor.
Organik malzemeden üretiliyor
RNG organik malzemelerden üretiliyor ve yüksek saflık standartlarını karşılamak için rafine ediliyor. Çöplüklerden salınacak olan metanın yakalanması ya da hayvansal yan ürünler ve tarımsal atıklar gibi biyolojik hammaddelerin anaerobik sindirici veya termal gazlaştırma yoluyla işlenmesi yöntemiyle üretimi yapılıyor. Biyogaz tesisleri, tarımsal atık, gübre ve yemek artıkları gibi organik atıkları biyogaza dönüştürüp daha sonra bu biyogaz RNG’ye dönüştürülüyor.
Birçok ülkede hükümet teşviklerinin yardımıyla son yıllarda RNG’nin ivmesi arttı. Üretim kapasitesinin 2020 ile 2024 arasında hem Avrupa’da hem de ABD’de iki katına çıktığı tahmin ediliyor. İleriye dönük olarak ise sektörü destekleyecek yeni itici güçler ortaya çıktı.
İlkin, karbonsuzlaştırma çabalarındaki artış önemli bir büyüme faktörü. Başlangıçta ulaşımda yoğunlaşan RNG’nin rolü, ek sektörlere doğru genişliyor.
İkincisi, tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi çabası. Özellikle Avrupa'da, Rus ithalatına bağımlılığı azaltmak için RNG’yi doğal gaz portföylerine ekleme isteği, somut eylemlere dönüşüyor.
AB’de üretim 5 yılda 15 milyar metreküpe çıkacak
Sonuç olarak RNG pazarında güçlü bir genişleme öngörülüyor. ING’nin analizine göre yıllık üretimin 2030 yılına kadar AB’de yaklaşık 15 milyar metreküpe çıkması ve 2.7 kat büyüme yaşaması öngörülüyor. Aynı dönemde, ABD RNG üretiminin yaklaşık 14 milyar metreküpe çıkarak 2.3 kat artması bekleniyor.
Yüksek üretim maliyeti dezavantaj oluşturuyor
Bununla birlikte, maliyetin pazarın önünde zorluk oluşturduğu ifade ediliyor. Günümüzde, Avrupa’da anaerobik sindirim için RNG üretim maliyeti milyon İngiliz termal birimi (mmBtu) başına 17 ila 26 dolar (51-78 €/ MWh) arasında değişirken, Hollanda merkezli Title Transfer Facility’deki (TTF) doğal gaz fiyatları mmBtu başına 10 ila 12 dolar (32-38 €/MWh) civarında. ABD’de, RNG üretim maliyeti aralığı daha geniş; en ucuz depolama- RNG projeleri için mmBtu başına 10 dolardan azdan, anaerobik sindirim yoluyla belirli projeler için mmBtu başına 40 doların üzerine kadar çıkıyor. Bu, mmBtu başına yaklaşık 3-4 dolar olan doğalgaz fiyatına göre oldukça yüksek bir maliyet.
ABD’NİN LNG İHRACATI ARTIYOR
ABD’nin LNG ihracatı Avrupa’nın güçlü alımlarıyla yeni zirvelere ulaştı: Araştırma ve analiz şirketi Maguire, ABD’nin bu yıl şimdiye kadarki LNG ihracatının Avrupa ülkelerinin satın alımları sayesinde, bir yıl öncesinin aynı dönemine göre yüzde 20’nin üzerinde arttığını bildirdi.
Ticaret istihbarat firması Kpler’e göre, Ocak-Nisan ayları arasında toplam ABD sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatları 34,6 milyon ton oldu ve bu, o dönem için bugüne kadarki en yüksek hacim. Avrupa ülkeleri, ABD'li satıcılar tarafından gönderilen toplam hacmin yüzde 77'sini yani 26,5 milyon tonu oluşturdu. Avrupa'nın satın alımları, 2024'ün ilk dört ayına göre yüzde 49 arttı ve bu, Avrupa gaz kullanıcılarının ve tüccarlarının, tarife müzakereleri sırasında ABD kargolarını kaparak en azından kısmen Trump’ı yatıştırmaya çalıştıklarını gösteriyor. Avrupa’nın nispeten düşük gaz envanterleri güçlü LNG ithalat iştahını körükledi ve önümüzdeki aylarda bölgesel LNG ithalat ilgisinin temel itici gücü olmaya devam edecek.
3.2 milyon ithalat yaptık Fransa, İngiltere ve Hollanda, Ocak-Nisan döneminde ABD LNG’sinin en büyük üç alıcısıydı ve birlikte toplam satın alımların yaklaşık yüzde 35’ini oluşturdular. Fransa’nın ithalatı, Ocak-Nisan döneminde ABD’den 4,8 milyon tonla rekor seviyede en yüksek seviyedeydi; İngiltere ve Hollanda hacimleri ise önceki zir velerin biraz altındaydı.
Diğer büyük Avrupa merkezli alıcılar arasında Türkiye bulunuyor. Türkiye 3.2 milyon tonla rekor alım yaptı. İspanya, İtalya ve Polonya da diğer büyük alıcılar. Bu ülkelerin hepsi 2025’in ilk çeyreğinde 2024’ün başına kıyasla gazla çalışan elektrik üretimini önemli ölçüde artırdı. Diğer önemli Avrupa alıcıları arasında Almanya, Belçika, Yunanistan ve Litvanya yer aldı.
