Avrupa’da hızla başlayan yeşil çelik yatırımlarındaki ivme 2025 itibarıyla belirgin biçimde yavaşladı. Yüksek maliyetler, enerji fiyatları, hidrojen altyapısındaki eksikler ve belirsiz politikalar nedeniyle dev projeler ertelenirken, sektörde “hızlı dönüşüm” söyleminin yerini temkinli adımlar aldı. Uzmanlara göre bu tablo, yalnızca Avrupa değil, ABD’deki dönüşüm planları için de uyarı niteliği taşıyor.
Belirsizlikler yatırım kararlarını öteliyor
Yeşil çelik yatırımları son üç yılda güçlü politika desteğiyle hız kazanmıştı. Ancak hidrojen altyapısındaki gecikmeler, karbon maliyetlerine dair belirsizlikler ve yüksek enerji fiyatları, birçok şirketin stratejisini yeniden şekillendirmesine yol açtı. Firmalar, rekabet avantajını koruyacak daha net bir teşvik ve düzenleme çerçevesi bekliyor.
Avrupa’da yeşil çelik dönüşümünün sınırlı ölçekte kaldığına dikkat çekiliyor. 2024 yılında bölgedeki yeşil çelik ticaret hacminin 100 bin tonun altında gerçekleştiği tahmin edilirken, bu rakam sektörün henüz ölçekli bir üretim ve ticaret kapasitesine ulaşamadığını ortaya koyuyor. Ayrıca “State of the EU Steel Transition” raporuna göre, Şubat 2025 itibarıyla AB’de ilan edilen 33 adet “neredeyse sıfır emisyonlu çelik” projesinin yalnızca küçük bir bölümü planlandığı şekilde ilerliyor. Bu tablo, Avrupa’nın yeşil çelik yatırımlarında ivmenin belirgin biçimde yavaşladığını gösteriyor.
Ertelenen projeler listesi büyüyor
2025 yılı içinde İsveç, Almanya, Fransa ve İspanya dahil birçok ülkede bir dizi önemli dönüşüm projesi ertelendi ya da askıya alındı. Gecikmelerin odağında hidrojenli doğrudan indirgeme tesisleri (DRI) ve elektrik ark ocakları (EAF) bulunuyor.
Ancak Avrupa’nın dönüşüm hedeflerinden tamamen vazgeçtiğini söylemek yanlış olur. . Hollanda’da Tata Steel Netherlands, 2 milyar euroluk devlet desteğiyle 2029’a kadar dönüşüm planını sürdürmeyi hedefliyor. Avusturya’da Voestalpine AG tarafından başlatılan Hy4Smelt projesi de kıtanın en iddialı hidrojenli çelik üretim girişimlerinden biri olmayı sürdürüyor. Üretimin 2027 sonunda başlaması, projenin ise 2030’da tamamlanması planlanıyor.
Devlet desteği olmadan dönüşüm zor
Şirketler, düşük karbonlu çelik üretimine geçişin kendi bilançolarıyla taşınamayacağını açıkça dile getiriyor. AB’nin 2026’da sona erecek koruma önlemleri ve Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması (CBAM), sektörün geleceğini belirleyecek iki temel politika olarak öne çıkıyor.
ABD için de uyarı
GMK tarafından yapılan analize göre Avrupa’daki duraksama ABD tarafından da yakından izleniyor. Washington yönetiminin altyapı yasasıyla sağladığı teşviklerin uzun vadeli piyasa güveni yaratmaması halinde, benzer ertelemelerin ABD’de de görülmesinin muhtemel olduğu uyarısı yapılıyor.
PROJELER DURUYOR YA DA RAFA KALKIYOR
İSVEÇ:
- SSAB, Luleå’daki yeni yeşil çelik tesisinin devreye alınmasını 12 ay erteledi. Gecikmenin nedeni, planlanan elektrik arzındaki ciddi aksamalar olarak açıklandı. Bu erteleme, projenin 2025 ortalarına kaymasına yol açtı.
ALMANYA
- Salzgitter AG, Salcos projesinin sonraki aşamalarını 2028–2029 dönemine erteledi. Bu karar, yüksek maliyetler ve finansman koşullarındaki sıkılaşmanın etkisiyle alındı.
- ArcelorMittal, ülkedeki iki tesisinde DRI ve EAF yatırımlarını iptal etti. Şirket, piyasa koşullarının yatırım için uygun olmadığını belirtti.
- Thyssenkrupp ise Duisburg’daki DRI tesisi için yeşil hidrojen tedarik ihalesini askıya aldı. Kararda, hidrojen altyapısındaki gecikmelerin rol oynadığı vurgulandı.
ÇEK CUMHURİYETİ
- Třinecké železárny, EAF ve altyapı yatırımlarının tamamlanma tarihini erteledi. Şirketin bu kararı, finansman ve tedarik zincirindeki belirsizliklerle bağlantılı olarak alındı
FRANSA
- ArcelorMittal, Dunkirk’te planlanan bir DRI ve iki EAF tesisine ilişkin yatırımları askıya aldı. İlk etapta tüm proje ertelenmiş olsa da, daha sonra ilk EAF tesisi için onay çıktı. Şirket, kararın enerji piyasasındaki dalgalanmalarla ilgili olduğunu açıkladı.
İSPANYA
- ArcelorMittal, Gijón’daki DRI tesisi için yatırım kararını Kasım 2024 itibarıyla erteledi. Bu adımda, enerji maliyetleri ve finansman koşulları belirleyici oldu.
