Somaliland'ın ABD tarafından tanınması, Türkiye'nin ayrıcalık elde ettiği geniş yetki alanlarının da -en azından- yarıya düşmesine neden olabilir.
ABD'deki yeni Trump yönetimi, elini Afrika'ya uzattı; Trump'ın, Somali'den 1991'de bağımsızlığını ilan eden Somaliland'ı resmen tanımak için görüşmelere başladığı Amerikan basınına sızdı.
Haritada Somaliland'ın nerede olduğuna bakınca, Washington'ın olası bu adımının anlamı da ortaya çıkıyor. Cibuti, Etiyopya ve Somali üçgeninin tam ortasında kalan Somaliland, denizden de Aden Körfezi aracılığıyla Yemen'le komşu durumda.
Yemen uzun süredir hem İsrail'in, hem de ABD'nin bölgedeki en büyük "baş ağrılarından biri." İran'ın desteklediği Huti milisleri yüzünden, Doğu ile Batı deniz trafiğini birbirine bağlayan Süveyş Kanalı ve Aden Körfezi Huti saldırıları nedeniyle neredeyse kullanılamaz hale geldi.
ABD-İsrail ikilisinin yeni hedefi, Suriye'de ve Lübnan'daki İran etkisinin kırılmasının ardından Yemen'i de "Şii hilalinin parçası" olmaktan çıkarmak olmalı ki, Amerikan güçleri Yemen'e geçen hafta geniş bir saldırı düzenledi. Trump da Huti milislerini resmen "terörist" ilan etti.
TRUMP SOMALİLAND'I RESMEN TANIRSA NE OLUR?
Trump yönetiminin Somaliland'ı tanıması hem Afrika'da hem de Ortadoğu'da tüm dengeleri değiştirecek bir gelişme olur.
- Eğer ABD Somaliland'ı tanırsa, Somali ile olan ilişkileri bozulacak. Somali'de halen küçük bir grup Amerikan askeri bulunuyor. Trump ilk Başkanlık döneminde bu askerleri geri çekmişti. Ancak Biden yönetimi yeniden gönderdi. Trump'ın yakın zamanda Somali'deki Amerikan askerlerini geri çekip, Somaliland'a yönlendirmesinin önü açılır.
- Somaliland, Yemen'deki Huti milislerine saldırmak için ideal konumda; Birleşik Arap Emirlikleri, Somaliland'da kurduğu askeri üs üzerinden Yemen saldırılarını gerçekleştiriyor. İsrail henüz Somaliland'ı resmen tanımasa da bu ülke yönetimi ile ilişki kurmuş durumda. İsrail'in de Somaliland'da bir üs sahibi olması an meselesi. ABD'nin aynı yolu izlemesi büyük ihtimal.
- Denize kıyısı bulunmayan Etiyopya, Somaliland ile yaptığı anlaşma uyarınca Aden Körfezi'ndeki Berbera Limanını kullanıyor. Bu durum, hem Somali ile hem de Etiyopya'nın kuzey komşusu ve bölgesel rakibi Mısır'ı rahatsız ediyor. Türkiye'nin arabuluculuğuyla gerçekleştirilen Somali-Etiyopya görüşmelerinde varılan anlaşmada, Etiyopya'nın Somaliland limanlarını kullanmasının önüne geçecek bir maddeye yer verilmemesi dikkat çekici.
- ABD'nin Somaliland ilgisinde Çin faktörü de kritik önemde; Somaliland'ın kuzey komşusu Cibuti'de bir Çin deniz üssü bulunuyor. Washington'un, Somaliland'da kuracağı askeri üs ile güneyden Cibuti Çin üssünü kontrol altına alması muhtemel.
TÜRKİYE'NİN DURUMU
Trump'ın Somaliland'ı resmen tanıması, Türkiye'nin de Afrika'da kurduğu ilişki ağını da etkilemeye aday. Türkiye'nin halen Somali'de geniş bir askeri üssü var ve bu ülkeye ciddi ekonomik yardım veriyor. Karşılığında ise Somali'nin deniz yetki alanlarında söz sahibi olmuş durumda. Somaliland'ın ABD tarafından tanınması, Türkiye'nin ayrıcalık elde ettiği geniş yetki alanlarının da -en azından- yarıya düşmesine neden olabilir.
Afrika'da da Ankara-Washington gerginliği kapıda gibi...
