Plastik Sanayicileri Derneği (PAGDER) Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Kenan Benliler ile tek kullanımlık plastiklere ilişkin hazırlanan yönetmelik taslağının sektöre olası etkilerini değerlendirdik.
Taslak düzenlemenin çevresel hedefler açısından önemli bir yaklaşım ortaya koyduğunu ancak mevcut haliyle sanayi açısından ciddi soru işaretleri barındırdığını belirten Benliler, “Çevreyi koruma hedefi hepimizin ortak sorumluluğu.
Ancak çevre politikalarının oluşturulması sürecinde ekonomik gerçeklerin, sanayi altyapısının ve uygulama kapasitesinin de dikkate alınması gerekiyor.
Aksi halde iyi niyetli düzenlemeler beklenmeyen ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurabiliyor” dedi.
Çevre sorunlarının temelinde tek kullanımlık plastik ürünlerin değil, yeterli bir atık yönetim sisteminin eksikliğinin bulunduğunu ifade eden PAGDER Başkanı, “Bugün dünyada çevre politikalarının temel yaklaşımı yasaklamadan çok döngüsel ekonomi modeline dayanıyor.
Geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi, atık toplama sistemlerinin geliştirilmesi ve tüketicinin bilinçlendirilmesi çevresel fayda açısından çok daha sürdürülebilir sonuçlar doğuracaktır.
Plastik ürünler özellikle hijyen, gıda güvenliği, lojistik ve sağlık gibi alanlarda modern yaşamın önemli bir parçası konumunda bulunuyor.
Bu sebeple meseleyi yalnızca ürün bazlı yasaklar üzerinden değerlendirmek yeterli olmayacaktır” dedi.
Avrupa Birliği’nde benzer düzenlemelerin uygulanma sürecinin halen tartışıldığını vurgulayan Benliler, “Taslak düzenleme büyük ölçüde Avrupa Birliği’nin Tek Kullanımlık Plastik Direktifi esas alınarak hazırlanmış durumda.
Ancak Avrupa’da dahi uygulama süreçlerinde çeşitli zorluklarla karşılaşılıyor ve birçok ülkede yasaklardan çok geri dönüşüm oranlarını artırmaya yönelik mekanizmalar ön plana çıkıyor.
Bu kapsamda, konu hakkında hayata geçirilecek düzenlemeler oluşturulurken ülkemizin üretim yapısı, ekonomik koşulları ve sanayi ölçeği dikkate alınarak ihtiyaçlarımız ve yeterliliklerimize uygun modellerin geliştirilmesi gerektiği kanaatindeyiz” dedi.
Taslak yönetmeliğin uygulanabilirlik açısından da büyük soru işaretleri barındırdığına dikkat çeken Benliler, “Son yıllarda sektörümüz sürdürülebilir malzemeler, geri dönüştürülmüş içerik kullanımı ve çevresel etkilerin azaltılması konusunda ciddi yatırımlar yaptı.
Biyobozunur, kompostlanabilir veya geri dönüştürülmüş plastiklerden üretilen ürünler gibi çevre dostu alternatiflerin de yasak kapsamına alınması bu yatırımların motivasyonunu zayıflatabilir.
Ayrıca plastiğe alternatif malzemelerin daha düşük çevresel etki oluşturduğu yönünde kesin bir hüküm üzerine mevzuat oluşturmak yerine ürünlerin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analizi gibi bilimsel yöntemler ile değerlendirilmesi ve bu çalışmaların çıktılarının esas alınması gerekiyor” dedi.
Öte yandan, taslak yönetmeliğin hazırlanması sürecinde ülkemizin ekonomik koşullarının, mevcut sanayi altyapısının ve yönetmeliğin olası etkilerinin sağlıklı şekilde analiz edilmediğini gösteren bir diğer hususun ise birçok tek kullanımlık plastik ürüne yönelik yasakların 1 Eylül 2026 itibarıyla hayata geçirilmesinin öngörülmesi olduğunu ifade eden PAGDER Başkanı, “Sektörümüz yalnızca plastik üretiminden ibaret değil.
Ambalajdan lojistiğe, gıdadan hijyene kadar çok geniş bir değer zincirinin temel bileşenlerinden birini oluşturuyor.
Özellikle tek kullanımlık ürünler tarafında faaliyet gösteren işletmelerin önemli bir kısmı KOBİ ölçeğinde üretim yapıyor.
Bu işletmelerin mevcut üretim altyapısını kısa süre içerisinde tamamen dönüştürmesi mümkün değil. Taslak yönetmeliğin hayata geçirilmesi halinde sektörümüzdeki yatırımların atıl kalması ve üretim kayıplarının yaşanması kaçınılmaz olacaktır.
Oysa ki, çevresel sürdürülebilirliğin ancak sanayi sürdürülebilirliği ile birlikte mümkün olabileceği gerçeğini göz ardı etmemeliyiz.
Türkiye plastik sektöründe güçlü üretim kapasitesine ve önemli bir bilgi birikimine sahip.
Bu kapasitenin korunması ve daha sürdürülebilir bir yapıya dönüştürülmesi gerekiyor.
Bu doğrultuda yasaklayıcı yaklaşımlardan ziyade geri dönüşümü güçlendiren ve sanayinin uyum sürecini destekleyen politikaların çok daha sağlıklı sonuçlar doğuracağına inanıyoruz.” dedi.
Son olarak sektörün tüm bileşenleri olarak yönetmelik taslağına yönelik itirazlarını dile getirdiklerini belirten PAGDER Başkanı Kenan Benliler, “Taslak düzenlemeye ilişkin görüş ve önerilerimizi taslağı hazırlayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile paylaşmanın yanı sıra taslak yönetmeliğin olası ekonomik etkileri sebebiyle konunun muhatabı olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı yetkililerine de aktardık.
Umarız sektörde derin bir huzursuzluğa sebep olan taslak yönetmelik konunun tüm boyutlarını dikkate almak üzere gözden geçirilir” dedi.
