COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi’nde, metan ve güçlü sera gazlarının azaltılması için 480 milyon doların üzerinde yeni hayırseverlik finansmanı taahhüdü açıklandı. Karbondioksite kıyasla 80 kat daha güçlü bir ısınma etkisine sahip olan metanın azaltılması, küresel sıcaklık artışını yavaşlatmanın en hızlı yolu olarak görülüyor.
Antalya’da devam eden COP31 iklim müzakerelerinde, küresel ısınmayı kısa vadede yavaşlatabilecek en etkili müdahale alanlarından biri olan metan ve diğer güçlü sera gazları gündemin üst sıralarına taşındı. 12 Kasım Perşembe günü düzenlenen COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi, devlet ve hükümet temsilcilerini, bakanları, uluslararası kuruluşları ve hayırseverlik kuruluşlarını bir araya getirdi. Zirvede metan ve diğer güçlü sera gazlarının azaltılmasına yönelik yeni uluslararası taahhütler açıklanırken, 480 milyon doların üzerinde yeni finansman sözü verildi. Zirvenin temel mesajı, iklim krizine karşı mücadelede zaman kazandırabilecek çözümlerin bugünden uygulanabilir olduğu yönündeydi.
Bir dolarlık yatırım, 15 dolarlık ekonomik fayda
Metan, atmosferde karbondioksite göre daha kısa süre kalmasına rağmen, kısa vadede çok daha güçlü bir ısınma etkisi yaratıyor. İklim ve Temiz Hava Koalisyonu’nun (CCAC) verilerine göre metanın ısınma etkisi, 20 yıllık dönemde karbondioksitin yaklaşık 80 katına ulaşıyor. Bu nedenle metan emisyonlarının azaltılması, önümüzdeki yıllarda küresel sıcaklık artışının hızını düşürmek açısından kritik önem taşıyor. Ekonomik boyut da dikkat çekici. Güçlü iklim kirleticilerini azaltmaya yönelik temel çözümlere yatırılan her 1 doların, sağlık, verimlilik ve iklim üzerindeki olumlu etkileriyle 15 dolarlık ekonomik fayda sağlayabileceği hesaplanıyor. Bu tablo, iklim finansmanının hangi alanlara yönlendirildiği sorusunu yeniden gündeme getiriyor. Özellikle enerji, tarım ve atık yönetimi sektörlerinde metan emisyonlarının azaltılması, mevcut teknolojilerle kısa sürede sonuç alınabilecek müdahaleler arasında bulunuyor.
Metan hedeflerinde uygulama açığı sürüyor
Zirvede açıklanan yeni taahhütler, küresel metan azaltım hedeflerine ulaşılması açısından önem taşıyor. Ancak mevcut politikalar ile verilen sözler arasında hâlâ ciddi bir uygulama açığı bulunuyor. İklim ve Temiz Hava Koalisyonu’nun COP31 kapsamında paylaştığı değerlendirmeye göre, mevcut taahhütlerin 2030 yılına kadar küresel metan emisyonlarını 2020 seviyesine göre en az yüzde 30 azaltma hedefi için gereken düşüşün yaklaşık yüzde 10–11’ini sağlaması bekleniyor. Bu nedenle fi nansmanın artırılması kadar, ölçüm sistemlerinin güçlendirilmesi ve mevcut teknolojilerin yaygınlaştırılması da önem kazanıyor. BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31’in açılışında yaptığı değerlendirmede, metan emisyonlarının azaltılması ile elektrifikasyonun birlikte ele alınmasının küresel ısınmanın sınırlandırılmasında önemli bir fırsat sunduğunu vurgulamıştı. Stiell, özellikle petrol, doğal gaz ve atık sektörlerindeki metan emisyonlarının hızla düşürülmesini COP31’in somut çözüm öncelikleri arasında sıraladı. Metanla mücadele ve elektrifikasyonun birlikte, öngörülen küresel sıcaklık artışını yarım derece azaltabilecek bir potansiyel taşıdığına dikkat çekti. Antalya’daki zirvede açıklanan 480 milyon doların üzerindeki yeni finansman taahhüdü, bu dönüşümün hızlandırılması açısından yeni bir adım oluşturuyor. Ancak taahhütlerin hangi projelere, hangi ülkelerde ve hangi takvimle aktarılacağı, sağlanacak gerçek iklim etkisinin belirlenmesinde kritik olacak. COP31’de metan başlığının öne çıkması, iklim mücadelesinde kısa vadede ölçülebilir sonuçlar üretme arayışının da bir göstergesi. Küresel sıcaklık artışını sınırlamak için uzun vadeli karbonsuzlaşma yatırımları sürerken, metan emisyonlarının azaltılması bugünden sonuç alınabilecek alanlardan biri olarak değerlendiriliyor.
