Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 yılı yaşam memnuniyeti araştırmasına göre 18 ve daha yukarıdaki nüfusun yüzde 5,19’u çok mutlu olmak üzere toplam yüzde 49,61’i mutlu; yüzde 3,64’ü çok mutsuz olmak üzere toplam yüzde 14,53’ü mutsuz, yüzde 35,87’si ise ne mutlu ne de mutsuz. Mutlu oranların oranı mutsuzlardan 35,08 puan daha yüksek.
Bununla birlikte aşağı doğru bir eğilim de var. Mutlu olanların oranı, bir önceki yıla göre 3,11 puan düştü. Ayrıca mutlu olanların oranı verilerine sahip olduğumuz 2003 yılından bu yana görülen en düşük düzeyde. 22 yıldır ilk defa mutlu olanların oranı yüzde 50’nin altına indi.
Mutluluk oranının azalmasına umutlu olanların oranındaki gerileme eşlik ediyor. Umutlu olanların oranı, bir önceki yıla göre 2,86 puan gerileyerek yüzde 64,27’ye indi. Mutsuz olanların oranı da aynı düzeyde artarak yüzde 35,73’e çıktı.
Mutlu olanların oranı mutsuz olanlardan, umutlu olanların oranı umutsuz olanlardan açık ara yüksek gözüküyor. Ama bu durumla tamamen ters bir veri de var: Geleceğin daha kötü olacağını düşünenlerin oranı, iyi olacağını düşünenlerin oranından daha fazla. Bir yıl sonrası için genel olarak yaşam beklentisi daha iyi olacak diyenlerin oranı yüzde 22,37 iken, daha kötü olacak diyenlerin oranı yüzde 27,82 ile iyimserlerden 545 puan daha yüksek. 2024 yılında gelecek daha iyi olacak diyenlerin oranı 1,51 puan düşerken, kötü olacak diyenlerin oranı 1,73 puan arttı.
Dahası var: 5 yıl öncesine göre kişisel durumunu gerilemiş görenlerin oranı, gelişmiş görenlerin iki katından fazla. Durumunu 5 yıl öncesine göre gelişmiş görenlerin oranı yüzde 21,71, gerilemiş görenlerin oranı yüze 47,58. Son bir yılda gelişmiş diyenlerin oranında 2,24 puan düşüş, gerilemiş diyenlerin oranında 1,87 puan artış var.
5 yıl sonrasına ilişkin beklentilerde de durum aynı. 5 yıl sonraki durumunu şimdikinden gelişmiş olacağını düşünenlerin oranı yüzde 21,6 olmasına karşın, gerileyecek diyenlerin oranı yüzde 38,19’u buluyor. 5 yıl sonra Türkiye’de ekonomik durum daha iyi olacağını düşünenlerin oranı yüzde 21,55 olmasına karşın daha kötü olacağını düşünenlerin oranı yüzde 39,38 ile bunun neredeyse iki katı. Bu konuda iyimser olanların oranında 2023’e göre 2,92 puanlık bir düşüş var.
2025 yılına ilişkin ekonomik beklentilerde bu makas daha da açılıyor. 2025 yılına ekonomik durum daha iyi olacak diyenlerin oranı yüzde 14,55 olmasına karşın, kötü olacak diyenlerin oranı yüzde 48,10’u buluyor. Üstelik kendini umutlu olarak tarif edenler arasında bile 2025 ekonomi beklentisi kötümser olanların oranı yüzde 36,19 ile iyimserlerin iki katına yakın. Umutluların bile ancak yüzde 18,77’si 2025 ekonomisinin daha iyi olmasını bekliyor.
2025’te hanelerinin mali durumunun daha iyi olmasına bekleyenlerin oranı yüzde 19,5 olmasına karşın, daha kötü olmasını bekleyenlerin oranı yüzde 28,79.
5 yıl sonrasında Türkiye’de devletin şeffaflığı, kamu hizmetleri ve sosyal hakların daha kötü olacağını düşünenlerin oranı da iyimser olanlardan daha yüksek.
İnsanların mutluluğu açısından Türkiye’nin durumunu dünya ile karşılaştırırsak manzara daha da kararıyor. Uluslararası sosyal araştırmalarıyla tanınan Gallup, her yıl dünya çapında bir global duygu durumu araştırması da yapıyor. Türkiye bu araştırmada son yıllarda hep en kötü sıralarda yer alıyor.
2024 yılı araştırmasında da Türkiye birçok kategoride en kötü 10 listesine girdi. Örneğin “Dün güldüğünüz veya gülümsediğiniz bir durum yaşadınız mı?” sorusuna Türkiye’de “evet” yanıtı verenlerin oranı yüzde 37, “hayır” yanıtı verenlerin oranı yüzde 59. Türkiye, 142 ülke arasında gülümseme oranı en düşük ikinci ülke. Üçüncü ülke de yabancı değil: Kuzey Kıbrıs. Türkiye sadece Afganistan’dan daha iyi durumda. Türkiye, savaş ve çatışmaların yaşandığı Ukrayna, İsrail, Lübnan, Yemen, Libya gibi ülkelerin bile gerisinde.
Türkiye’de “Dün ilginç bir şey öğrendiniz veya yaptınız mı?” sorusuna olumlu yanıt verenlerin oranı yüzde 23 ile en sondan 4. sırada yer alıyor. Türkiye sadece Afganistan, Bangladeş ve Kuzey Kıbrıs’tan daha iyi durumda.
“Dün günün büyük bölümünde keyif, zevk duygusunu yaşadınız mı?” sorusunda da yüzde 42 evet yanıtı ile 142 ülke arasında sondan 6. sırada yer alıyor. Türkiye’nin geçebildiği ülkeler sırasıyla Sierra Leone, Afganistan, Kuzey Kıbrıs, Lübnan ve Liberya.
Buna karşın “Dün günün büyük bölümünde stres yaşadınız mı?” sorusuna “evet” yanıtı verenlerin oranı yüzde 58. Türkiye burada da 142 ülke arasında. Türkiye sadece Kuzey Kıbrıs, İsrail ve Nijerya’dan daha iyi durumda ve Lübnan ve Mısır ile aynı düzeyde.
Sonuç olarak gelecekte ülkenin de kendi durumumuzun da daha kötüye gideceğini düşünüyoruz, kötümserliğimiz artıyor; gündelik hayatta çok az gülebiliyoruz, keyif aldığımız zamanlar daha az, stres yaşadığımız anlar daha fazla, hayatımızı renklendirecek ilginç şeyler yapmıyor veya öğrenmiyoruz, ama mutluyuz. Nasıl bir mutluluksa…
