Merkez Bankası da 2027 yılı enflasyon hedefini yüzde 21’e yükseltti. Eylül ayı başında açıklanan 2027-2029 orta vadeli programında da önümüzdeki yılın enflasyonu yüzde 21 olarak öngörülmüştü. Zaten OVP’deki oranın belirlenmesinde söz sahibi olan Merkez Bankası’nın söz konusu programda yazandan farklı bir hedef belirlemesi normal şartlarda beklenmiyordu.
Ancak belki savaşın sona ereceğinin ve bunun etkisiyle petrol fiyatlarının hızlı bir şekilde geri gelebileceğinin göz önünde bulundurulmasıyla Merkez Bankası hedefini bir miktar düşük tutabilirdi ama böyle bir farklılaştırmaya gidilmedi.
Merkez Bankası bir önceki enflasyon raporunda yüzde 9 olarak öngördüğü 2028 enflasyon hedefini de yine OVP’de yer alan düzeye, yüzde 13,5’e çıkardı. Merkez Bankası’na göre 2029 enflasyon hedefi ise yüzde 9.
Yani artık tek haneli enflasyon en iyi olasılıkla 2029 yılına kalmış durumda.
2026 için hedef aynı, tahmin arttı
Yılın son enflasyon raporunu açıklayan Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan bu yılın enflasyon hedefinin yüzde 24 olarak korunduğunu söyledi. Ancak üçüncü rapor çerçevesinde yüzde 26’dan yüzde 28’e çıkarılan tahmin, bu kez yüzde 29,5’e yükseltildi.
2026 enflasyonu yüzde 29,5’te kalır mı, elbette çok zor görünüyor ama bunun çok da önemi yok. 2026 artık “dünde kaldı” diye nitelenebilecek bir dönem. Dolayısıyla bakılması gereken 2027 ve sonrası…
Yüzde 21 ne ölçüde gerçekçi?
2026 enflasyonu OVP’de yüzde 28,4 düzeyinde tahmin ediliyor.
Merkez Bankası’nın tahmini, biraz önce de aktardım, yüzde 29,5.
Gerçekleşmenin bir miktar daha yüksek olacağı ve yüzde 31 düzeyine ulaşacağı tahmini ağır basıyor.
Yani şu durumda 2027’nin yüzde 21’lik hedefi, aktardığım üç orana göre kabaca üçte birlik bir düşüşe işaret ediyor.
Bu olabilecek bir gerileme. Enflasyonu yarı yarıya düşürmeyi öngören dönemlere göre gayet gerçekçi sayılabilecek bir hedef söz konusu.
Ama bu hedefin tutturulması da hiç kolay olmayacak. Çünkü bilinmezlik çok fazla.
Bunların bazıları Merkez Bankası’nın bilemeyeceği, bir başka ifadeyle etki edemeyeceği gelişmeler. Ücret artışlarının düzeyi gibi, asgari ücrette yapılacak artış gibi.
Diğer yandan Türkiye’nin de bilemeyeceği ve etki edemeyeceği gelişmeler söz konusu. Savaşı ve bu çerçevede özellikle ithal maliyeti belirleyen enerji fiyatlarını kastediyorum tabii ki.
Dolayısıyla şimdiden 2027 enflasyon hedefinin gerçekçi olup olmadığı konusunda bir yargıda bulunmak zor.
Türkiye enflasyon hedeflerini tutturmada hep zorluk yaşadı ve bu çerçeveden bakınca daha ilk günden Merkez Bankası’nın ortaya koyduğu hedefe bir güvensizlik var ama bu görüşte olanları eleştirmek de pek doğru sayılmaz. Vatandaş hangi dönem öngörülen enflasyonun gerçekleştirilebildiğini görmüş ki.
Ayrıca 2027 seçime yaklaşılan bir dönem olacak ve siyasi gerekçelerle çok farklı politikalar uygulandığına tanıklık edeceğiz. Bunu da enflasyona ilişkin kaygıların ilk sırasına koymak gerekir.
“Kur artışı beklemeyin”
Bir süre önce basında yer alan bir haberde (ki bu haber hâlâ çok çeşitli şekillerde tartışılıyor), Merkez Bankası Başkanı Karahan’ın yurt dışındaki bir toplantıda söylediği ileri sürülen sözler dünkü enfl asyon raporu açıklama toplantısında da gündeme geldi. O habere göre Başkan Karahan, görev süresinin sona ereceği 2028 yılı şubat ayına gelindiğinde yeni başkana yüklü kur artışı yapmayı gerektirmeyecek bir tablo bırakacak şekilde davranma düşüncesiyle hareket edeceğini dile getirmişti. Yani bunun anlamı kur artışının hızlanacağıydı. Kamuoyunda zaten adeta dört gözle kur artışı bekleyenler hep var, bu haber üzerine beklenti daha da arttı. Artık günlük kur artışı daha bir dikkatli izlenir oldu.
Kur artışında tutardan çok oran değişiminin önemli olduğu da göz ardı edildi. Örneğin dolar 25 lirayken 10 kuruş artışla, dolar 50 lirayken 20 kuruş artışın aynı anlama geldiği pek dikkate alınmadı.
Merkez Bankası Başkanı Karahan, o konuşması hatırlatılarak yöneltilen soruya yanıt olarak söz konusu konuşmasının pek doğru aksettirilmediğini, kur konusunda şimdiye kadarkinden farklı bir görüş dile getirmediğini söyledi.
Yani Merkez Bankası Başkanı Karahan, tabii ki örtülü biçimde “Kur artışı beklemeyin, yok öyle bir şey” diyordu. Ama bakın, bu konuşmadan bile inanılmaz kur artışı, müthiş devalüasyonlar çıkaracaklar olacaktır.
TCMB’den piyasaya nefes aldırmaya dönük bir hamle
Kredi kanallarıyla ilgili hep yaptığım bir benzetme var.
Merkez Bankası kredi faizini simgeleyen musluğun açılmasına ne kadar izin verirse versin, bunun pek önemi yok. Önemli olan musluktan çıkan suyun gidebileceği borunun ne kadar genişleyeceği, yani kredi artış hızının ne kadar artacağı.
Dolayısıyla faiz ne kadar aşağı çekilirse çekilsin, tabii ki o da önemli olmakla birlikte asıl önemli olan borunu çapı, kredi artış hızına ne ölçüde izin verildiği.
İşte Merkez Bankası önceki gün aldığı bir kararla boru çapını biraz daha genişletti, kredi artış hızına ilişkin limiti biraz daha gevşetti.
Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada sekiz haftalık dönemle hesaplanan kredi artış oranı tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredilerinde yüzde 3’ten yüzde 3,5’e, KOBİ’lere kullandırılan TL kredilerde yüzde 5’ten yüzde 5,5’e, KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan TL kredilerde ise yüzde 2’den yüzde 2,5’e çıkarıldı.
