Merkez Bankası yılın üçüncü enflasyon raporunu yarın açıklayacak. Kendi tahminim olarak son söyleneceği en başta söyledim, başlıkta yazdım.
Merkez Bankası çok muhtemeldir ki üçüncü raporda 2026’nın enflasyon hedefini değiştirmez ama tahmini belki 2-3 puan yukarı çeker.
2026 enflasyon hedefinin yüzde 24, tahmininin yüzde 26 olduğunu hatırlatayım.
Önceki dönemlere ilişkin de bir hatırlatmada bulunayım… Merkez Bankası geçen yılın üçüncü raporundan önceki dönemde zaten enflasyon hedefi belirleyip açıklamaz, tahmin aralığının orta noktasını tahmin olarak ilan ederdi. Geçen yılın üçüncü raporuyla bu uygulama terk edildi ve alt-üst tahminden bağımsız olarak hedef ilan edilmeye başlandı.
Bu yılın ikinci enflasyon raporunda bir değişikliğe daha gidildi ve tahmin aralığı belirlenmesine de son verildi ve yalnızca tek tahmin ilan edildi. Bu tahminden daha düşük de bir hedef açıklandı.
Son durum bu… 2026 için yüzde 24’lük hedef, yüzde 26’lık tahmin var.
Hatırlanacaktır geçen yılın ikinci raporunda da 2025 için hedef yüzde 24 olarak ilan edilirken tahmin aralığı yüzde 25-29 olarak duyurulmuştu. 2025’in son raporunda ise hedef yüzde 24’te sabit tutulurken tahmin aralığı yüzde 31-33 olarak belirlenmişti.
“Hedef sık sık değişmeyecek”
Merkez Bankası geçen yıl enflasyonda tahmin-hedef bağını bir anlamda koparırken hedefi daha önceki dönemlerde olduğu gibi öyle gelişmelere göre sık sık değiştirmeyeceğini vurgulamıştı:
“TCMB, enflasyon raporu dönemlerinde gerçekleşme ve varsayımlardaki değişiklikleri dikkate alarak tahminlerinde güncellemeye gidebilecektir. Ancak, taahhüt ve çıpa işlevi gören ara hedefler varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek ve politika faizine ilişkin patikanın içsel olarak belirlenmesinde referans olarak alınacaktır.”
Bu yılın ikinci raporunda savaş etkisi yüzünden varsayım setinde olağanüstü güncellemeler yaşanmıştı ve Merkez Bankası da bunu gözeterek haklı olarak hedefinde değişikliğe gitmişti. Zaten başta yüzde 16 olarak belirlenen hedef savaş olmasa da gerçekçi değildi ama savaşla ve tırmanan petrol fiyatlarıyla birlikte bu oran tümüyle anlamını yitirmişti.
2025’in son enflasyon raporunda bu yılın tahmin aralığı yüzde 13-19, hedefi ise yüzde 16 olarak ilan edilmişti. Merkez Bankası bu yılın ilk raporunda yüzde 16’lık hedefi sabit tuttu ama tahmin aralığını yüzde 15-21 olarak değiştirdi.
Ancak ikinci raporun açıklanacağı mayıs ayına gelindiğinde koşullar öylesine değişmişti ki hedefi de, tahmini de ilk rapor düzeyinde tutmak mümkün değildi. Merkez Bankası, ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaşla birlikte petrol fiyatlarının hızlı artışı ve ağırlıkla bundan kaynaklanan diğer olumsuzlukları gözeterek zaten tutmayacak olan yüzde 16’lık enflasyon hedefini yüzde 24’e yükseltti.
İkinci raporla birlikte enflasyonda tahmin aralığı uygulamasına da son verildi ve yalnızca yüzde 26’lık tek bir tahmin açıklandı.
Yarın ne olacağı belli gibi
Merkez Bankası ilk enflasyon raporunda bu yılın ortalama petrol fiyatını yaklaşık 61 dolar düzeyinde tahmin ediyordu. Ancak savaşla birlikte bu tahminin hiçbir geçerliliği kalmadı. Merkez Bankası mayıs ayında açıkladığı ikinci raporda tahminini 89 dolara çıkardı. İlk dört aydaki gerçekleşmeden sonra yıllık ortalamanın 89 dolar olarak öngörülmesi makuldü, zaten yılın kalan döneminde bu düzeyde bir gerçekleşme olduğu takdirde ortalama da tutacaktı.
Brent petrolün yılın ilk yedi ayındaki ortalama fiyatı yaklaşık 75 dolar oldu. Ancak bu, Türkiye’nin petrol ithalatındaki ortalama fiyatı değil, dünya ortalamasında oluşan fiyatı gösteriyor. Türkiye’nin ham petrol ithalatındaki fiyat açıklanmadığı için tutarı tam olarak bilme şansımız yok. Ancak Türkiye’nin ithalatındaki fiyatın Rusya’dan alınan görece ucuz petrolden dolayı dünya ortalamasındaki düzeyin bir miktar altında oluştuğunu varsaymak mümkün.
Merkez Bankası yılın tümünde 89 dolara razı ve enflasyon hedef ve tahmini olan yüzde 24 ve 26’yı bu fiyata göre oluşturmuş durumda. Son dönemde yıllık ortalamayı 89 doların çok üstüne çıkaracak ölçüde bir olumsuzluk gözlenmiyor. Dolayısıyla Merkez Bankası’nın eli rahat.
Yüzde 24’ün tutmayacağı tabii ki belli ama Merkez Bankası yukarıda aktardığım gibi ne diyor:
“Ara hedefler varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek.”
Fiyat artışı ilk yedi ayda gelmiş yüzde 20’ye dayanmış ve yüzde 24’ü tutturmanın mucize ötesi bir durum olduğu anlaşılmış ama yine de Merkez Bankası bu oranı sabit tutacaktır.
Yüzde 26’lık tahmin mi; bakarsınız o oran birkaç puan yukarı çekilir. Zaten Merkez Bankası tahminini yukarı çekerse, ki makul olan çekmesidir, dikkate alınması gereken oran o olacaktır.
