Jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde altın ve petrol pozitif ayrışırken, büyüme görünümündeki zayıflama endüstriyel metallerin fiyatını aşağı çekebiliyor.
Haziran ayına girerken piyasalarda yaz sakinliği bekleniyordu. Ancak Ortadoğu’da yeniden yükselen jeopolitik tansiyon, global risk iştahını ve yatırım temalarını bir anda değiştirdi. Son dönemde piyasa gündeminde öne çıkan Fed faiz indirim ihtimali, Trump’ın vergi ve tarife politikaları gibi konuların yerini, bu kez İsrail-İran hattındaki gelişmeler aldı.
Hürmüz Boğazı gerilimi ve petrol fiyatları
İran’ın, İsrail’e misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulunması, yalnızca bölgesel değil, küresel bir enerji krizi riskini de beraberinde getiriyor. Dünya petrolünün yaklaşık %20’sinin geçtiği bu boğazda yaşanacak olası bir kesinti, fiyatları 100 doların da üzerine taşıyabilecek potansiyele sahip.
Nitekim geçtiğimiz hafta Brent petrol %9,8 oranında yükselerek bu senaryonun ciddiyetini ortaya koydu. Petrol fiyatlarındaki bu sıçrama; enerji, gıda, taşımacılık ve sanayi kanallarıyla tüm küresel ekonomiyi etkileyebilecek bir dalga yaratıyor.
Fon performansları: Petrol, enerji, emtia öne çıkıyor
Bu gelişmeler yatırım fonlarına da hızla yansıdı. Türkiye’de petrole doğrudan yatırım yapan sayılı fonlardan biri olan Ak Portföy Petrol Yabancı BYF Fonu (AES), son bir ayda %10’un üzerinde getiri sağladı. Hatta yazının kaleme alındığı 17 Haziran itibarıyla fonun aylık getirisi 3/6 ve 12 aylık getirilerinin üzerinde. Bu da temanın ne kadar volatil olduğunu belgeliyor. Fonun portföyünün tamamına yakını ABD merkezli petrol ETF’lerinden oluşuyor. Bu da fonun fiyat hareketlerinin Brent petrol ile doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor.
Enerji teması da bu rüzgardan pozitif etkilendi. Ata Portföy Enerji Değişken Fon (URA), nükleer enerjiye odaklanan yapısıyla son dönemde değişken fonlar arasında en yüksek getiriyi sağladı. URA, uranyum temalı ETF’lerle küresel enerji güvenliği endişelerinden fayda sağladı. Diğer yandan, Kuveyt Türk Portföy Enerji Katılım Fonu (KNJ) gibi fonlar, ExxonMobil, Chevron, Total gibi dev üretici şirketlerin hisselerine yatırım yaparak petrole dolaylı maruz kalıyor. Ancak getirisi URA ve AES’in gerisinde kaldı.
Temkinli yükseliş: Emtia fonları
Emtia fonları da petrol ve enerjiye yatırım yapıyor. Ancak bu fonların önemli bir kısmı altın, gümüş ve endüstriyel metalleri de içeriyor. Jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde altın ve petrol pozitif ayrışırken, büyüme görünümündeki zayıflama endüstriyel metallerin fiyatını aşağı çekebiliyor. Bu durum emtia fonlarının getirilerinin görece daha sınırlı kalmasına neden olabiliyor.
İş Portföy Emtia Fonu (TGE), %40 enerji ve petrol, %20 altın-gümüş, kalanında ise çinko, bakır, alüminyum gibi endüstriyel metalleri içeriyor. TGE, bu dengeli yapısıyla son ayın en yüksek getirisini sağlayan emtia fonu oldu. Onu, altın, gümüş, bakır ve tarım emtialarına odaklanan Azimut Portföy GBZ ve uranyum-gümüş ağırlıklı Ziraat Portföy ZCN takip etti.
Portföylerde yeri ne olmalı?
Petrol ve emtia fonları, yüksek volatiliteye sahip oldukları için kısa vadeli yatırımcılar açısından dalgalanmalara açık. Ancak bu tür gelişmelerin daha uzun soluklu etkiler yaratabileceği unutulmamalı. Enerji arz güvenliğine dair endişelerin artması, emtia fiyatlarında yukarı yönlü yapışkan bir seyri de beraberinde getirebilir.
Bu nedenle yatırımcıların, özellikle portföy çeşitlendirmesi amacıyla petrol, enerji ve emtia temalı fonlara kontrollü bir şekilde yer vermesi anlamlı olabilir. Ancak, yükselişin jeopolitik tansiyon kaynaklı olduğu unutulmamalı, ateşkes durumunda getiriler terse dönebilir.
