Naci İRİS - Elektrik Yüksek Mühendisi & İşletme Bilim Uzmanı
Her yeni şey gibi elektrikli araçlarda da birçok sorun gündeme geliyor. Bazıları uçurtma haberler, bazıları cahillik kaynaklı, bazıları ise gerçekten çözüm arayışı. Kanaatimce en gerçekçi sorun, araçların aktif kullanımında yaşanan menzil ve şarj sorunları…
Aslında daha da önemlisi elektrikli araçlar için istikrarlı bir idari duruş. İster bireysel kullanım için, ister ülke boyutunda büyük ölçekli karar alıcılar için olsun, tekraren söylüyorum: İstikrar çok önemli. İki ileri, bir geri kararlarla böyle bir zihin değişikliği oluşturamazsınız.
Herkes, yakınlarında elektrikli araç almış birisi üzerinden değerlendirme yapıyor. Değerlendirme yaparken de ister istemez büyük resmi göremiyor. Yıllardır elektrikli araç konusu açılınca elektrikli araçların menzili konuşuluyor. Acaba daha ne kadar konuşulacak?
Menzili düşük bir elektrikli araç kullanan arkadaşım 1000 kilometrelik bir yol için yolda 4-5 defa mola vermek zorunda kaldığını, ancak kendisini yoran asıl şeyin kaç defa mola verdiği değil, molada geçirdiği sürenin fazla oluşu olduğunu ifade etti.
Düşünün ki elektrikli araç batarya teknolojisi gelişti ve 2000 kilometre menzili olan araçlar üretimi başladı. Acaba yine bazıları 3000 kilometre menzil olunca ben bu aracı alacağım gibi düşüncelere sahip olacak mı?
Batarya teknolojilerinden çok önce, fosil yakıtlı içten yanmalı motorlu araçların yakıt depoları istense çok daha büyük yapılabilecekken 40 ila 70 litre bandında tutuluyor. Bir otomobilde siz 100 litrelik veya daha fazla yakıt alabilecek depoya sahip bir özellik arar mısınız? Nasıl ki aramıyorsak elektrikli araçlarda asıl olan teknoloji beklentisinin, uzun menzilli olmasından öte daha kısa sürede araçların şarj olmasının sağlanabileceği teknolojilerin geliştirilmesi olduğunu düşünüyorum.
Bunun dışında elektrikli şarj istasyonlarının bilhassa uzun yolda ve bayram gibi yoğunluğun olduğu zamanlarda veya hafta sonlarında talebi karşılayacak miktarlara ulaşması beklenecektir. Bunlar sağlandığı zaman muhtemelen birçok araç sahibi elektrikli araç kullanımına geçecektir.
Bir de bilinçli bilinçsiz konuşup elektrikli araçların yoğun elektromanyetik dalga yaymasından, yangın ve patlama risklerinin çok fazla olduğundan bahisler açanlar var.
Bunu en güzel nasıl örneklendirebilirim diye düşünürken, apartmanın üst katlarında oturan bazı elektrik araç sahiplerinin evlerinden uzatma kablosuyla otoparktaki araçlarının bataryalarını şarj etme gayretlerini okudum. Bu ve buna benzer girişimler aslında asıl yangına davetiye çıkaran işlemlerdir.
Yoksa her elektrik elektronik cihaz için ifade edilen güvenlik şartları sağlandığında herhangi bir yangın ya da patlama riski olmadığına ifade edelim. Bilhassa Samsung marka telefonların pillerinin ısınması veya patlaması gündeme geldiğinde, firmanın en büyük savunması olarak “onaylanmamış şarj cihazlarıyla telefonların şarj ediliyor olmasından kaynaklandığını” ifade ettiklerini okumuştum.
Elektrikli araç kullanalım ama tedbiri elden bırakmayalım.
