Başkanlık sistemine geçeli ülke iflah olmadı. Kriz emareleri çok ama ekonomi batmadı. Şu soruya cevap arıyorum; “ekonomi batar yargısı neden boşa çıktı, neyi öngöremiyor, nerede yanılıyoruz?”
Ekonominin batması ancak büyük krizle mümkün… Kriz ise 4-5 çeyrek küçülme ile kendini belli eder. Bu süreçte şirketler batar, bankalar dökülür, iflaslar tırmanır, işsizlik tavan yapar, kamu maliyesi çöker. Bunun da siyasi sonuçları olur, iktidar kadrosu kökten değişir. Tıpkı 2001 krizinde olduğu gibi…
Cumhuriyet tarihinde 2 büyük kriz olmuştur. Bunlardan ilki, 1940’ların savaş sonrası sıkıntıları ve çok partili hayata geçişin sancılarıyla 1950’lerde yaşandı. Cumhuriyetin kurucusu CHP gitmiş, Demokrat Parti iktidar olmuş ancak ekonomideki kırılma, krizi kaçınılmaz kılmış, 1960 ihtilali zemini doğmuştu.
NEREDE YANILIYORUZ?
Bugüne geliyoruz. Verilere bakınca, tıpkı KOAH gibi, geri döndürülemez ekonomi hasarı yaşanıyor ama kimse batmıyor. Acaba neden? Bana bu soruyu stratejist oğlum sordu; “Baba, geçen yıl bu ekonomi batar diyordun, yılbaşında bu kehanetini yineledin. Neyi göremiyor ve sürekli yanılıyorsun?”
Haklıydı. Soruyu kafamda defalarca dolaştırdım ve cevap şöyle şekillendi: Öncelikle halkı bir kısmı batmak bir yana, palazlanıyor. Memur, yandaş, para ve iktidara yakın duranlar. Ancak emek kesimi, çiftçi, sanayici ise iflas kıyısında yüzdürülüyor. Bu da ekonomiyi batırmasa da çok ağır süründürüyor.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Krize rağmen batmamaya dair…
Krizi engelleyen nedir?
Tıpkı ılık suya konup ısıtılan kurbağa gibiyiz. Yönetim, ülkedeki tüm kurumları ele geçirdi. Batmak yasal olarak yasak…Uçurum kenarında dolaştırılan sektörler, serumla beslenerek hayatta tutuluyor.
Bu durum ne kadar sürer?
Ülkedeki tüm kesimler kaybetmeye başladığında… Külfeti bir diğerine aktarma şansı ortadan kalktığında ve siyasetin artık ekonomiyi süründürecek enerjisi kalmadığında… Kısaca daha var…
NOT
“ÖLÜM GİBİ BİR ŞEYDİ AMA KİMSE ÖLMEDİ”
Özdemir Asaf, batmayan ama süründüren ekonomiyi şiir tadında anlatıyor: “Ben birini sevmiyordum / O da beni sevmiyordu / Bir yerde buluşalım dedik / O gelmedi ben de gitmedim / Ölüm gibi bir şeydi ama kimse ölmedi.” Kriz yok çürüme var iddiam da zaten bu öldürmeyen süründüren durum…
KRİZSİZLİK LÛGATI
Çürüme: İş etiğinin yok olduğu, ahlaksızlığın yaygınlaşıp herkesi bir diğerini söğüşlediği yapı
Enflasyonzade: Yüksek enflasyondan yararlanıp palazlanan yandaş, iktidar kankası güruh
Enflasyonzede: Fiyat artışının budadığı, alım gücü hızla azalan yandaş olmayan bizler
Gelir dağılımı: Ülkenin gelirinin paylaşım dengesi. Fedakârlıkta FEDA bize KAR ise yönetime
