BES portföyü “çürük kâğıt deposu” değil; “piyasa riski deposu”dur. Devlet tahvili kalitelidir, altın likittir, hisse seçime bağlıdır. BES’e güvenmek iyidir ama denetlemek çok daha sağlıklı ve iyidir.
TERA rezaletinden sonra, SPK ve BDDK yasası değiştirilecek, ek tedbirler getirilecekmiş. Bu, tam bir oyalamaca zira yasalarda sorun yok. Sorun; uygulamada… Tıpkı sürücüler kırmızıda durmuyor diye kavşağa fazladan trafik ışığı koymak gibi saçma. Sen, mevcut yasayı uygulamazsan yenisi çare mi?
Değil elbette… SPK işini yapmamış, BDDK izlemiş, Merkez Bankası aldırmamış, FİK yan gelip yatmış. FİK mi nedir? Finansal İstikrar Komitesi… Temel amacı sistematik riskleri ve kırılganlıkla önceden belirlemek olan 2011’de kurduğumuz en üst denetim kademesi. Peki, FİK ne yapmış? Hiçbir şey…
BES SİSTEMİNE FONDAŞ YANDAŞ KUMPASI KURULMASINA İZİN VERİLMEMELİ
Siz, şehirde yangına erken müdahale için Beyazıt Kulesi dikiyorsunuz. Tepesine koyduğun gözlemci, alevleri görüyor ama tulumbacılara bildirmiyor. Yangın binaları kül ettikten sonra itfaiye geliyor; “tedbir aldık” diyor. Bu, bizim aklımızla alay etmektir. Üstelik yangını fondaş yandaş çıkarmışken…
BES’e gelince… “dikkat edin” dedim, işe yaradı ve insanlar “denetlensin” çağrıma katıldı. Ancak sorun şudur ki BES’in itibarından sorumlu olanlardan ses seda çıkmıyor henüz. Oysa toplamda 18,2 milyon kişi Bireysel Emeklilik Sistemi’nde ve fon yağmasından etkilendiğini görüyoruz. Peki, tedbir nerede?
İKİ SORU İKİ CEVAP / BES denetimine dair…
Kim denetlesin?
Asla SPK değil. BDDK hiç değil. Zira bunlar fon yağmasına göz yuman kurumlar. BES’i, bağımsız, tercihan uluslararası itibar sahibi, güvenilir denetim kurumları denetlemeli ve bize raporlamalı.
Nasıl denetlesin?
Denetim zayıfsa sistem çöker; denetim sadece kâğıtta varsa kriz kapıya dayanır. BES’in avantajı kâğıt değil, saklama ayrılığı ve dijital izdir. Bu izi köreltmek, 18 milyon hesabı kumarhaneye çevirmektir.
NOT
FON KRİZİ BES’İN KİLİTİNİ KIRMADI AMA CAMINI ÇATLATTI
Çarpıcı gerçek şu: BES’in hukuki kalkanı “fiyat garantisi” değildir. Paranız çalınmaz; ama borsa düşerse, altın geri çekilirse, faiz oynarsa birikiminiz de oynar. BES’ten çıkmak, yangında evdeki kasayı sokağa atmaktır: kasa yanmaz ama içindeki ıslanır, vergi kesilir, devlet katkısı uçup gider.
BES LÛGATI
BES: Bireysel Emeklilik Sistemi, çalışma hayatı boyunca düzenli tasarrufla emeklilikte ek gelir sağlama
BES mekanizması: Yatırıma yönlendirilen katkı payları, portföy yöneticilerince fonlarda değerlendirilir
Devlet Katkısı: Ödediğin tutarın belirli bir oranı devlet tarafından ilave edilir. Ediliyor mu acaba?
Emeklilik şartları: Sistemde en az 10 yıl kalmak, 56 yaşı geçmek. Birikim; toplu ya da maaşla alınır
