EKONOMİ/ESKİŞEHİR
Nakit kullanımının azalması ve kartlı ödeme alışkanlığının yaygınlaşmasıyla POS cihazlarının işletmeler için vazgeçilmez hale geldiğini belirten Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, artan komisyon oranlarının özellikle küçük esnafın maliyetlerini yükselttiğini söyledi.
Finansman maliyetlerindeki artışın yanı sıra banka kesintileriyle de karşı karşıya kalan işletmelerin kâr marjlarının daraldığını ifade eden Arnik, POS komisyonlarına yönelik düzenleme yapılmasını istedi. Anayasa’nın 173’üncü maddesinde yer alan, “Devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır” hükmüne dikkat çeken Arnik, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na (BDDK) çağrıda bulundu.
“Kartlı ödemenin bedelini yalnızca esnaf ödememeli”
Yüksek POS komisyonlarının ticaretin sürdürülebilirliği açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Arnik, “Esnafımız bir yandan artan işletme giderleriyle mücadele ederken diğer yandan banka kesintileri nedeniyle kâr marjının daha da daraldığını görüyor. Kartlı ödeme sistemleri vatandaş için önemli bir kolaylık sağlıyor ancak bu kolaylığın bedelini yalnızca esnaf ödememeli. Esnaf ve sanatkârlarımızı korumak bir lütuf değil, anayasal görevdir. Küçük esnaf yüksek banka kesintileri karşısında kendisini sahipsiz hissediyorsa bu konuda ilgili kurumların sorumluluk alması gerekiyor” dedi.
POS üzerinden gerçekleşen tahsilatlarda esnafın bankadan kredi kullanmadığını, aksine yaptığı satıştan doğan parasını belirli sürelerle bankacılık sistemi içinde tuttuğunu dile getiren Arnik, politika faizindeki değişimin POS komisyonlarına doğrudan yüksek oranlarda yansıtılmaması gerektiğini söyledi. Komisyon maliyetlerinin işletme giderlerine yansıdığını belirten Arnik, oranların düşürülmesinin işletmelerin maliyetlerini hafifleteceğini ifade etti.
“Yüzde 3-4 komisyon önemli bir gider kalemi”
Ticaret Bakanlığı'nın Ağustos 2026 verilerine göre Türkiye genelinde 2 milyon 562 bin 615 esnaf ve sanatkâr bulunduğunu aktaran Arnik, POS komisyonlarının geniş bir ekonomik kesimi ilgilendirdiğine işaret etti. Yüzde 3 ile yüzde 4 seviyelerindeki kesintilerin yüksek ciroyla çalışan ancak kâr marjı düşük işletmeler açısından ciddi rakamlara ulaştığını kaydetti. Arnik, komisyon yükünün boyutunu örnek bir hesaplamayla anlatarak, “Ekonomik POS uygulamasında paket limiti aşımında vergi dahil yüzde 3,74 oranının açıklandığını görüyoruz. Aylık 1 milyon liralık kartlı tahsilatın tamamına yüzde 3,74 uygulandığını varsaydığımızda aylık kesinti 37 bin 400 liraya ulaşıyor. Aynı hacim ve oran 12 ay devam ettiğinde bu tutar 448 bin 800 lirayı buluyor. Elbette bütün esnafın aynı oranı ödediğini söylemiyoruz. Ancak bu örnek, komisyon yükünün işletmeler açısından ulaşabileceği boyutu ortaya koyuyor” diye konuştu.
Kamu bankalarına düşük komisyon çağrısı
POS cihazı ve sarf malzemelerine ilişkin giderlerin de işletmeler tarafından karşılandığını belirten Arnik, komisyonların bu maliyetlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Yazarkasa POS cihazını satın alan, rulosunu temin eden ve bakım ile yazılım giderlerini karşılayan esnafın ayrıca işlem komisyonu ödediğini hatırlatan Arnik, bankacılık hizmetlerinin bir maliyeti olduğunu ancak küçük işletmelerin ödeme gücünün de dikkate alınması gerektiğini dile getirdi.
Halkbank, Ziraat Bankası ve VakıfBank'a çağrıda bulunan Arnik, kamu bankalarının bu konuda öncü rol üstlenmesini istedi. Küçük işletmelere yönelik kalıcı ve düşük komisyonlu bir model oluşturulabileceğini ifade eden Arnik, “Belirli aylık ciroya kadar komisyonsuz ve en geç ertesi iş günü ödemeli tahsilat modeline öncülük edilmesini istiyoruz. Sağlanan avantajlar birkaç aylık kampanyalarla sınırlı kalmamalı. Komisyon indiriminin bedeli başka ücretlerle ya da haftalar süren blokelerle esnafa geri yüklenmemeli” dedi.
“Esnafın sorunları karar mekanizmalarına taşınmalı”
Eskişehir milletvekilleri başta olmak üzere tüm milletvekillerine de çağrıda bulunan Arnik, esnafın artan işletme giderleri, tedarikçi borçları ve banka kesintileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Esnafın sorunlarının yalnızca belirli dönemlerde gündeme gelmemesi gerektiğini vurgulayan Arnik, sahadaki taleplerin karar mekanizmalarına taşınmasını istedi. Arnik, “Türkiye’de 2,5 milyonu aşkın esnaf ve sanatkârımız bulunuyor. Bu nedenle konu yalnızca belirli meslek gruplarının değil, geniş bir ekonomik kesimin meselesidir. Siyasetçisi, kamu kurumu ve meslek kuruluşuyla herkes sorumluluk almalıdır. Esnafın ödeme sistemlerine duyduğu ihtiyaç, taşıyamayacağı yüksek POS komisyon maliyetlerine mahkûm olması anlamına gelmemeli. Talebimiz, komisyon oranlarının makul seviyelere çekilmesi ve küçük esnafın üzerindeki finansal yükün hafifletilmesidir” ifadelerini kullandı.
