Otomotiv Sanayii Derneği 2026 ilk ay sonuçlarında 2025 Ocak’a göre toplam üretimin yüzde 5 azalarak 99.247 adede gerilediğini ve otomobil üretimindeki düşüşün yüzde 17'yi bulduğunu, fakat iç pazarın yüzde 10 büyüyerek 77.590 adede ulaştığını okuyoruz. Üretim ile pazar arasındaki bu makas, ihracattaki yüzde 17'lik gerilemeyle birleşince, sektörün mevcut kapasitesini korumak için iç pazara daha fazla yöneldiğini fark ediyoruz. Kapasite kullanım oranının yüzde 56'da kalması, fabrikaların tam verimle çalışmadığını gösterirken; ticari araç üretimindeki yüzde 16'lık artış lojistik kanallarındaki canlanmaya işaret ediyor.
Ticarilerdeki güçlü oyuncumuz Ford Otosan'ın Romanya-Türkiye arasında kurduğu, tek seferde 216 aracı taşıyabilen ve Marmaray geçişiyle kesintisiz demiryolu hattı, net sıfır hedefiyle uyumlu bir fikir olarak, Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sürecinde üreticilerimizin lojistik altyapısını dönüştürmeye başladığını gösteriyor.
Perakende tarafında da benzer bir dönüşüm yaşanıyor. Borusan Otomotiv'in Ataşehir'de açtığı yeni tesis, BMW Group'un Retail Next konseptinin Türkiye'deki üçüncü örneği. Çatısındaki fotovoltaik panellerle enerji üreten, sürdürülebilirlik sertifikalı malzemelerle inşa edilen tesis, perakende anlayışındaki değişimi yansıtıyor. Yeni BMW iX3'ün Türkiye'de ilk kez burada sergilenmesi, yazılım tabanlı otomobil yaklaşımının perakendeye de yansıdığını gösteriyor.
Tüketici tarafındaysa; ekonomik belirsizliklere rağmen marka sadakatinin korunduğu görülüyor. Yüce Auto-Skoda verilerine göre satışların yüzde 22'si mevcut Skoda kullanıcılarından gelirken, kalan kısım üst segment markalardan geçişlerle oluşuyor. Kadın müşteri oranının yüzde 35'e ulaşması, servislerde kadınlara öncelik ve mobil şarj hizmetleri gibi uygulamalar, müşteri deneyimine verilen önemin göstergesi. 52 bayinin tamamına kurulan 360 kW'lik DC hızlı şarj ünitelerini kullananların yüzde 87'sinin diğer marka kullanıcıları olması, tüketicinin sadece araç değil, hizmet ağı da talep ettiğini ortaya koyuyor. Elektrikli araçlara yönelik talep de, altyapı yatırımlarıyla paralel ilerlerken; Skoda'nın mobil şarj hizmetiyle "yolda kalma korkusunu" ortadan kaldırma hedefi, tüketicinin elektrikli araçlara mesafeli yaklaşımının altyapı eksikliğinden kaynaklandığını doğruluyor.
Başka bir dönüşüm emsali de; Türkiye’de artık çift marka olarak strateji başlatan Omoda ve Jaecoo'nun özellikle Jaecoo 7 modelinin Ocak ayında segmentinde satış lideri olması, premium off-road konumlandırmasının tüketicide karşılık bulduğunu göstermesi.
Pazar lideri Renault'nun şampiyon Clio’sunun yepyeni neslinin lansmanı, mevcut müşteriyi ve pazardaki birincilik pozisyonunu koruma stratejisi içinde; lansmana özel avantajlı fiyat, mevcut Clio sahiplerine 50 bin TL takas desteği ve 200 bin liraya kadar 6 ay sıfır faizli kredi imkanı, tüketicinin ödeme güçlüğüne rağmen marka değiştirmesini engellemeye yönelik… 115 beygirlik yeni motor, çift 10 inçlik ekran ve 25 ADAS sistemi gibi teknolojik yenilikler, tüketicinin artık bağlantılı ve güvenli ulaşım talep ettiğine işaret…
Perakende, müşteri deneyimi, elektrikli altyapı ve yazılım tabanlı otomobiller etrafında yapısal bir dönüşüm yaşanırken; tüm bu gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde üretim ve ihracattaki yavaşlamaya rağmen iç pazarın canlı kaldığı makro tablonun yanında yerli üretim ve mühendislik kabiliyetlerinin küresel projelerdeki ağırlığının arttığı izleniyor. Clio'nun dünyada sadece Bursa Oyak-Renault’da üretilmesi, Ford Otosan'ın Romanya-Türkiye raylı lojistik koridoru, Skoda'nın Türkiye'yi referans ülke konumuna yükseltmesi, bu kabiliyetlerin uluslararası alanda karşılık bulduğunu gösteriyor.
Araç satışının ötesinde bütüncül bir mobilite ekosistemi sunma gerekliliği, bu dönüşümün ortak noktası. Tüketici artık araç satın alırken; satış sonrası hizmetleri, şarj altyapısını, bağlantılı teknolojileri ve showroom deneyimini birlikte değerlendiriyor. Yatırımlar da bu yönde şekilleniyor. Ford Otosan lojistiğe, Borusan perakende deneyimine, Skoda mobil şarja, Renault yeni motor teknolojilerine yatırım yaparken; hedef, tüketiciye hayatını kolaylaştırma vaadi.
