Avrupa otomotivinde “Made in EU” ve yakın tedarik baskısı güçlenirken, Türkiye’nin otomobil üretimindeki kapasitesi ile Polonya’nın komponent ve mühendislik gücü birbirini tamamlayabilecek bir yapı ortaya koyuyor. İki ülke arasındaki ticaretin büyümesi ve Togg’un Avrupa’da ölçek arayışı, Türkiye-Polonya işbirliğini Avrupa otomotiv tedarik zincirinde yeni bir ortaklık alanına dönüştürebilir.
Euro bölgesi yüzde 0,5, Almanya yüzde 0,7 iken 2026 için reel GSYİH büyümesi yüzde 3,7 olan Polonya’nın, AB'nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden birinin otomotivine yakından bakalım…
1970'lerde Polonya ve Türkiye otomotiv sanayileri aynı noktadan, bir Fiat lisansından yola çıktı. Türkiye Tofaş ile Murat 124 ve Şahin/Doğan'ı üretip kendi markasını yaratma hedefiyle tam bir araç endüstrisi inşa ederken; Polonya FSO ve FSM ile Polski Fiat 125p ve Maluch'u üretti, ardından Avrupa'nın en büyük otomotiv bileşen üreticilerinden biri haline geldi. Bugün bu iki yol Avrupa tedarik zincirinde yeniden kesişiyor… Türkiye TOGG ile kendi markamızı yaratmaya odaklanırken, Polonya "Avrupa'nın komponent güç merkezi" olarak Avrupalı OEM'lerin kritik parçalarını üretiyor.
Tümüyle Polonyalıların sermayesindeki, yüzde 90'ı aile şirketi otomotiv üreticilerinin kurumsal çatı irtibat derneği Polish Automotive Group (PGM), Polonya hükümetince "Ulusal Anahtar Küme" tanınan ve Avrupa Küme Mükemmelliği Girişimi'nce Gümüş Etiket ile ödüllendirilmiş. PGM, 100'den fazla üyesiyle komponent üreticileri, takım tezgahları, mühendislik ve test firmalarını bir araya getiriyor.
Kilometrelerce bisiklet otobanı inşa etmeyi de ihmal etmeyen Polonya pazarında 2026'da Ocak-Ağustos'ta 463 binden fazla yeni binek ve hafif ticari araç satılırken, yüzde 9,9 artış başarmış. AB ortalaması yüzde 5,7'de kalırken; Polonya pazarında yeni binek otomobiller yüzde 9,4 artmış. Fakat bineklerin üretimi yüzde 14 düşmüş. Üretim üssü olmaktan, Avrupa içinde büyüyen bir tüketim pazarına yeniden ekosistemi şekilleniyor.
Sektörün bel kemiği komponentlerle 2025'te otomotiv üretimi 226,7 milyar PLN (yaklaşık 52,2 milyar Euro) olmuş; bunun 118,8 milyar PLN'si (27,4 milyar Euro) parça ve aksesuardan gelmiş. Polonya dünyanın yedinci büyük otomotiv parçası ihracatçısı ve üretiminin yüzde 75'inden fazlası ihraç ediliyor. Metal ve işleme, elektronik ve güç, güç aktarma ve kimyasallar, test ve mühendislik olarak dört sütunda çeşitlenen ekosistemlerindeki paradoks ise, karlılık… Polonyalı parça üreticilerinin yüzde 60,8'i satışlarını artırken, yüzde 5'i anlamlı karlılık iyileşmesi bekliyor. Maliyet enflasyonu, enerji, ücretler, OEM fiyat baskısı ve model geçişiyle yüzleşen Avrupalı tedarikçilerin yüzde 76'sı 2026 için yüzde 5'in altında kar, yüzde 24'ü zarar öngörüyor. Konuşulanlar ise, para tasarrufu, risk azaltma, hızlı hareket…
İthalat tarifelerine rağmen Çinliler ise Polonya'da 2025 ilk yarısında yüzde 5,82 paylarını 2026 ilk yarısında yüzde 12,69'a çıkarmışlar. Yıllık yüzde 138,3’lük artışı Polonya pazarda, Türkiye üretici olarak hissediyor. Hız, yerel varlık, farklılaştırılmış teknoloji ve AB menşeinden geçiyor.
Diğer yanda; birden fazla mimaride kullanılan parçaların ustası olmuş Polonya için artık hibrit araçlar öncelik kazanmış. 2026 ilk yarısında PHEV satışları yüzde 97,3 artmış; Ağustos'ta HEV ve MHEV payı yaklaşık yüzde 50'ye ulaşmış. Ancak, BEV kayıtları yüzde 33,8 düşmüş.
Temmuz 2026’ya kadar yüzde 50,2'si DC olmak üzere 13.454 şarj noktası, 158 bine ulaşmış tam elektriklilerin parkına hizmet ediyor.
Polonya ve Türkiye ikili ticareti 2025'te 10,5 milyar Euro iken; bu yıl 15 milyar Dolar hedefleniyor. Polonya'da 159 Türk sermayeli şirket olsa da Polonya'nın Türkiye'ye ihracatında elektro-makine payı yüzde 60,3. Ancak, Polonya'nın ticaret açığı 2,7 milyar Euro… Togg, Avrupa'da ölçek yoluna direksiyon çevirirken; AB menşeli, kaliteli ve yakın tedarikçilere ihtiyaç duyuyor; böylece Polonya ve PGM üyeleri akla geliyor.
Polonyalı tedarik sanayiinin kozları ise; AB standartları ve menşei (IATF 16949/ISO, REACH), Batı Avrupa genel giderleri olmadan Avrupa kalitesi, derin mühendislik ve Ar-Ge, esneklik, çeşitlilik, AB içi yakınlık. Bir düşük maliyet üssü değil; maliyet açısından rekabetçi bir Avrupa mühendislik merkezi… Hibrit ve PHEV ölçeklenmesi, EV şarj ekosistemi, batarya değer zinciri, çift kullanımlı/savunma, ticari araçlar ve e-otobüsler, otomotiv elektroniği ve SDV, aftermarket, takım tezgâhları ve hassas işleme, fırsatlar ve geçişler portföyü gibi…
PGM, dağıtım, özel etiket, ortak geliştirme, montaja tedarik, teknik iş birliği sunarken, ihtiyaca göre yaklaşık 100 üyesi arasında eşleştirmeler yapıyor.
AB Komisyonu’nda masalara oturabilen Polonya’nın 300’den fazla üyesi olan Yeni Mobilite Derneği PSNM ise, 300'den fazla üyesiyle, 20 milyonluk parkları içinde 10 yılda 240 kat artan elektrikli araç payının yüzde 4,7’e ulaştığını açıklıyor… 2.800 sıfır emisyonlu otobüs; 8.000 elektrikli teslimat aracı; 15.000 mikro mobilite aracı; 640 hidrojenli araç, 13 hidrojen istasyonu da ayrıca notlarımızda. 846 bin kamyonla Polonya, Avrupa'nın üçüncü büyük filosuna sahip. 170 bin şirket, 700 bin istihdam ve GSYİH'nin yüzde 8'i de söz konusu olunca, hükümetleri de 1,5 milyar Euro'luk sübvansiyon programı başlatmış. Bu doğru mobilite stratejisinin 2035'e kadar Polonya GSYİH'sine yüzde 5 daha katkı sağlayacağı tahmin ediliyor.
Mesela; bu yıl 76 elektrikli otobüs satın alan GZM Metropolü, 250’si elektrikli 1.700 otobüsle Polonya'nın en büyük toplu taşıma sistemini işletiyor.
Polonya’nın yeni nesil enerji işindeki örneklerinden biri de, Solaris dahil Avrupalı otobüs üreticilerine batarya sağlayan Impact Clean Power Technology, bugüne kadar 30 binden fazla sistem teslim etmiş, 6 binden fazla elektrikli otobüsü güçlendirmiş ve şimdi de Pruszków'da GigafactoryX'i kurmuş.
Polonya Yatırım ve Ticaret Ajansı’nın (PAIH) "Poland Business Forward" programını ve Katowice'deki New Mobility Congress ile Polonya'nın yarım asırdır Türkiye gibi aynı güçte otomotiv tedarik zincirine sahip olduğu tablosunu yerinde inceledik. Türkiye otomobil yapıyor, Polonya parça üretiyor… “IAA ve Made in EU” stresine karşı, keşke her iki ülke Avrupa tedarik zincirinde daha çok el ele verse, entegre çalışsa…
