✓ Atasözüne bakarsak 'Borç yiğidin kamçısıdır' ama borç bir kamçı görevi görmüyorsa, ya ortada yiğit yoktur ya da daha sonra yine borç bulabileceğini bilmek yiğidi tembelliğe itmektedir.
Hazine, gelecek yılın ocak ayında bir rekor kıracak. Ama bu rekor pek de hayırlı bir rekor değil. Hazine, tarihin en yüklü aylık iç borç faiz ödemesini gelecek yılın ocak ayında yapacak. 2026’nın ilk ayında ödenecek iç borç faizi tam 403 milyar lira.
Bir ayda 403 milyar lira… Yalnızca iç borç, yalnızca faiz… Yani her gün için ortalama 13 milyar lira…
Yüklü ödeme yalnızca ocak ayı için geçerli değil ki… Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın aylık iç borç ödeme projeksiyonu veri setinde ilk dokuz aydaki detayları görmek mümkün. Ay ay ne kadar iç borç faizi ödenecek, bakalım…
Ocak ayını belirttim, 403,1 milyar lira. Şubatta 152,7 milyar, martta 192,5 milyar, nisanda 127,2 milyar, mayısta 90 milyar, haziranda 128,3 milyar, temmuzda 146 milyar, ağustosta 115 milyar ve eylülde 155,8 milyar lira.
Yani 2026’nın ilk dokuz ayında yalnızca iç borç için ve yalnızca faiz olarak ödenecek tutar 1,5 trilyon lirayı aşıyor.
2026’nın son üç ayının aylık bazdaki detayını bilmiyoruz. Ama 2026’daki toplam iç borç faiz ödemesi 1,8 trilyona yakın olacak. Dolayısıyla son üç aydaki ödeme 260 milyar lira dolayında öngörülüyor.
Projeksiyon tutarları belli ölçülerde tahmine dayanıyor. Borcun bir kısmı döviz cinsinden, bir kısmı da TÜFE’ye endeksli olduğu için döviz ve TÜFE için bir varsayımda bulunularak ödeme projeksiyonu hesaplanıyor. Dolayısıyla döviz ve TÜFE’nin düzeyine bağlı olarak bu tutar artabilir de, azalabilir de…
2026’nın tümünde ödenecek toplam iç artı dış borç faizini de hatırlamakta yarar var; 2,7 trilyon lira. Bir başka gün detaylı olarak değineceğim; faiz ödemesinin toplam harcamalar içindeki payı ve yine faiz ödemesinin vergi gelirlerine oranı belirgin olarak artma eğiliminde.
Hangisi?
Başlıktaki ifadeyi biraz değiştirelim.
“Borç kamçılar mı, yoksa daha fazla borçlanmaya yol açarak tembelliğe mi iter?”
Bu soruya şöyle yanıt vermek yanlış olmasa gerek.
“Atasözü, ‘Borç yiğidin kamçısıdır’ diyor demesine ama borç bir kamçı görevi görmüyorsa ortada ya yiğit yoktur ya da daha sonra yine borç bulabileceğini bilmek bu yiğidi tembelliğe itmekte ve atasözünü de bir anlamda geçersiz kılmaktadır.”
Anapara ödemesi de yüklü
Hazine’nin ekim ayı başında yaptığı ödeme projeksiyonuna göre iç borç anapara ödemesinde de 2026’da yüklü tutarlar söz konusu. Faizde olduğu gibi anaparada da ilk dokuz ayın detayı belli ve rekor 442 milyar liralık ödemeyle ağustos ayında.
2026’daki iç borç anapara ödemesinin ocak-eylül dönemindeki ödeme takvimi şöyle:
Ocak 175,3 milyar, şubat 426 milyar, mart 149 milyar, nisan 250,4 milyar, mayıs 194,8 milyar, haziran 203,9 milyar, temmuz 316,8 milyar, ağustos 441,7, eylül 56,6 milyar.
Ya diğer yıllar?
Aktardıklarım 2026’nın eylül ayı sonuna kadar gerçekleştirilmesi gereken ödemeler. Bir de daha sonraki yıllara uzanan ödemeler var.
Hazine’nin bu yılın son üç ayında yapacağı iç borç anapara ödemesi 126,9 milyar lira. Anapara olarak 2026’da 2,4 trilyon, 2027’de 1,3 trilyon, 2028’de 3,8 trilyon olmak üzere ekim ayı itibarıyla ödenecek toplam tutar 7,6 trilyon lira.
Faiz ödemesi daha fazla
Hatırlanacaktır; iç borç faiz ödemesi anapara ödemesini geçeli çok oldu.
Hazine bu yılın son üç ayında iç borç faizi olarak 339,7 milyar lira ödedikten sonra 2026’da 1,8 trilyon, 2027’de 1,6 trilyon, 2028 ve sonrasında ise 4,1 trilyon ödeyecek. Yani ekim ayı başındaki projeksiyona göre bundan sonra faiz için ödenmesi gereken tutar 7,8 trilyon lira.
Ama bu tutarın değişken faizli kağıtlardan kaynaklanmak üzere aşağı ya da yukarı yönlü değişebileceğini bir kez daha hatırlatmak isterim.
