En çok stres kimde?
Şöyle basit bir soru sorulmuş araştırmaya katılanlara: “Dün, günün büyük bir kısmı “Stres” duygusunu yaşadınız mı?” Bir ülkede araştırmaya katılanların %69’u bu soruya “Evet” cevabı vermiş. Bu oran, bu ülkenin bulunduğu grupta en yüksek rakam. Hangi grup derseniz “Orta Doğu ve Kuzey Afrika” ülkeleri grubu. Bu grupta yer alan ülkeler: Lübnan, Mısır, Irak, Tunus, Fas, Ürdün, İran, İsrail, Libya, Filistin, Bahreyn, Cezayir, Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen, Kuveyt, Suudi Arabistan, Umman. Ve Türkiye.
Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkeleri arasında günün büyük bölümü stres yaşamış kişilerin oranının en yüksek olduğu ülke de Türkiye.
Gallup’un bir araştırması
Yukarda sözünü ettiğim rakamı Gallup’un bir araştırmasından aldım. Araştırma: “Dünyada işyerinin durumu” (State of the Global Workplace). Her ne kadar işyeri (Workplace) dense de, araştırma bazı duyguları da kapsıyor. Sorular şu konularda sorulmuş: 1-Çalışan bağlılığı (Employee engagement) 2- Yaşam değerlendirmesi (Life evaluation)3- Günlük Stres(Daily stress) 4-Günlük kızgınlık (Daily anger) 5-Günlük üzgünlük (Daily sadness) 6-Günlük Yalnızlık (Daily loneliness )7-İş iklimi( Job climate) 8-İşten ayrılma niyeti (Intent to leave).
Araştırma 2024 yılında yapılmış ve bu yıl yayınlandı. Bu araştırma için dünyada 227.347 kişi ile telefonda veya yüz-yüze konuşulmuş. Bunlar bir yerde çalışan 15 veya yukarı yaşta olan kişilermiş.
Türkiye ve karşılaştırma
Türkiye’nin durumunu anlamak için başka ülkelerin durumları ile karşılaştırmak gerekir. Bu nedenle burada dünya ortalamasını, bizim gruptaki en iyi ve en kötü durumdaki ülkeyi, savaştaki üç ülkeyi İran, İsrai, Amerika Birleşik Devletleri) ve son olarak da Türkiye’nin rakamını vereceğim.
1-Çalışan bağlılığı (Employee engagement)
Bu gösterge, çalışanın işine ve işyerine olan ilgisi ve hevesini gösterir. Gallup bu göstergeyi çıkarmak için çalışana cevabı “Evet” veya “Hayır” olan 12 soru soruyor. Bu cevaplara göre çalışanı üç sınıfa ayırıyor: “İşine bağlı” (Engaged), “İşine bağlı değil” (Not engaged) ve “İşten kopmuş” (Actively disengaged).
İşe bağlı kişinin işe ve işyerine ilgisi ve coşkusu yüksektir. Bu kişiler, adeta işyerinin sahibi gibi hareket ederler; performans ve yaratıcılık bunlardadır. Şirketi, bu “İşine bağlı” kişiler bir yere taşır. “İşine bağlı olmayan”, psikolojik olarak işten kopmuştur;işe gidip gelir ama ne enerjisi ne de tutkusu kalmıştır. “İşten kopmuş” kişi, psikolojik olarak işinden kopmuştur; işine bağlı insanları da olumsuz etkilemeye çalışır.
“İşine bağlı” (Engaged) çalışan oranı:
Dünya ortalaması:%21
Grupta en kötü: Lübnan %5
Grupta en iyi: Umman %27
İsrail: %20
İran: %11
ABD: %32
Türkiye: %10
2-Yaşam değerlendirmesi (Life Evaluation)
Gallup, yaşam değerlendirmesini iki aşamada iki soru ile şöyle yapıyor: “Bir merdiven düşünün, 11 basamaklı. En alt basamak 0, en üst basamak 10. On numaralı basamak yaşamda olabileceğiniz, yaşamdan en fazla doyum alacağınız bir yeri temsil ediyor. Sıfır numaralı basamak da bulunabileceğiniz en kötü durumu.
Soru: Şu anda bu merdivenin hangi basamağında olduğunuzu düşünüyorsunuz? (0-10)
Soru: Gelecekte, diyelim ki bundan beş yıl sonra, bu merdivenin hangi basamağında duracağınızı tahmin ediyorsunuz? (0-10)”
Gallup, sorulara verilen cevaplara göre üç sınıf tanımlıyor: “Gelişen” (Thriving), “Sürünen” (Suffering) ve “Çabalayan”(Strugling). Gallup, mevcut durumunu 7 veya daha fazla VE geleceğini 8 veya daha üstü olarak tanımlayan kişiyi “Gelişen” olarak tanımlıyor. Mevcut durumunu 4 veya daha düşük VE geleceğini 4 veya daha düşük tanımlayan kişiyi “Sürünen” olarak tanımlıyor. Bunun dışındaki her durumdaki kişiyi de “Çabalayan” diye tanımlıyor.
Değerlendirmede “Gelişen”(Thriving) çıkanların oranı:
Dünya ortalaması:%33
Grupta en kötü: Lübnan %5
Grupta en iyi: İsrail
İsrail: %65
İran: %19
ABD: %52
Türkiye: %19
3-Günlük stres (Daily stres)
Yazımızın girişinde bundan söz etmiştim, ama sorulan soruyu tekrarlayayım: Soru:”Dün, günün büyük bir kısmı ‘Stres’ duygusunu yaşadınız mı?”
Soruya “Evet” cevabı verenlerin oranı:
Dünya ortalaması: %40
Grupta en kötü: Türkiye
Grupta en iyi: Umman %22
İsrail: %43
İran: %48
ABD: %50
Türkiye: %69
4-Günlük kızgınlık(Daily Anger)
Soru: “Dün, günün büyük bir kısmı “Kızgınlık” duygusunu yaşadınız mı?”
Soruya “Evet” cevabı verenlerin oranı:
Dünya ortalaması:%21
Grupta en kötü: Irak % 45
Grupta en iyi: Kuveyt %14
İsrail: %24
İran: %34
ABD: %17
Türkiye: %40
5-Günlük üzgünlük (Daily sadness)
Soru:”Dün, günün büyük bir kısmı “Üzgünlük” duygusunu yaşadınız mı?”
Soruya “Evet” cevabı verenlerin oranı:
Dünya ortalaması:%23
Grupta en kötü:İran
Grupta en iyi:Cezayir %12
İsrail:%31
İran:%40
ABD: %22
Türkiye: %30
6-Günlük yalnızlık (Daily loneliness)
Soru: “Dün, günün büyük bir kısmı “Yalnızlık” duygusunu yaşadınız mı?”
Soruya “Evet” cevabı verenlerin oranı:
Dünya ortalaması:%22
Grupta en kötü: Kuveyt %40
Grupta en iyi: Cezayir %11
İsrail:%16
İran:%22
ABD:%15
Türkiye: %24
7-İş iklimi( Job climate)
Soru: “Yaşadığınız şehirde veya bölgedeki iş durumunu düşünün. İş bulmak için iyi bir zaman mı kötü bir zaman mı?”
Soruya “İyi zaman” cevabı verenlerin oranı:
Dünya ortalaması:%51
Grupta en kötü: Lübnan %6
Grupta en iyi: Kuveyt %84
İsrail: %52
İran: %18
ABD: %56
Türkiye: %23
8-İşten ayrılma niyeti (Intent to leave).
Soru: “Şu anda başka bir iş arıyor musunuz? İş arıyorum, fakat aktif olarak değil de fırsatları kolluyorum. İş aramıyorum.”
Aktif olarak iş arayanlar veya fırsat kollayanların oranı:
Dünya ortalaması: %50
Grupta en yüksek: Yemen %70
Grupta en düşük: İsrail
İsrail:%31
İran:%46
ABD: %50
Türkiye: %23
Bir Yorum
Gallup bağımsız bir araştırma firması ve bu araştırmayı 2005 yılından beri 160+ ülkede yapıyor. Ne yazık ki, Türkiye’nin durumu hiç iç açıcı değil. Aslında fazla bir yoruma da gerek yok; rakamlar her şeyi söylüyor. Adeta insanın sağlık durumunu tanımlayan “Çoklu organ yetmezliği” gibi bir durumdayız.
Keşke bu istatistikleri TÜİK çıkarsa idi, biraz moral yapardık…
