ŞEBNEM TURHAN
Merkez Bankası, ocak ayında açtığı ihalelerle toplam 29.7 milyar TL nominal değerde tahvil alımı gerçekleştirdi. QNB ekonomistlerinin analizine göre yılsonu için belirlenen hedefe göre alım hızının yüksek olduğu gözlenmekle birlikte bu durum şubat ayındaki yüklü itfa tutarı ile ilgili olabilir Analizde ancak şubat ayından sonra da TCMB aynı hızda alımlara devam ederse, APİ portföyünü hedef seviyeye daha erken ulaştırmayı amaçladığı anlaşılacağı ve hedef seviye aşılmadığı sürece, para politikası duruşu üzerindeki etkinin sınırlı kalacağı öngörüldü.
QNB ekonomistleri daha önceki araştırmalarında TCMB’nin menkul kıymet portföyünü (APİ portföyü), parasal genişlemeci olarak algılanmadan ne ölçüde artırabileceğini incelemişti. Rapora göre geçmişte TCMB’nin tahvil portföyünün bilançoya oranla seviyelerine bakıldığında, 2025 sonunda analitik bilançoya oranla yüzde 2,5’e, haftalık bilançoya göre ise yüzde 2,2’ye kadar gerileyen APİ portföyünün, tarihsel ortalamalara yakın şekilde yüzde 3 civarına yükselebileceği değerlendirildi.
Aylık 21.3 milyar liralık alım marjı
Bu çerçevede, enflasyon tahminine paralel büyüyen bir bilanço varsayımı altında tahvil portföyünün nominal olarak 2026 sonunda 456 milyar TL’ye çıkabileceği belirtildi. TCMB, geçen yıl aralık ayında yayımladığı 2026 yılı Para Politikası Raporu’nda, bu değerlendirmeye uyumlu olarak, menkul kıymet portföyü için 450 milyar TL’lik bir limit belirledi. Bu, 2025 sonunda TCMB’nin tahvil portföyünün 262.3 milyar TL seviyesinde olduğu ve bu yıl içindeki toplam 67.7 milyar TL’lik itfa da dikkate alındığında, 2026 yılında toplam 255.4 milyar TL’lik tahvil alımı yapılması anlamına geliyor. Bu da eşit dağıtıldığında aylık yaklaşık 21.3 milyar TL’lik alıma izin veriyor. Ocak ayı henüz tamamlanmamış olmakla birlikte, TCMB’nin alım programının nasıl şekilleneceği netleşmeye başladı. Analize göre TCMB, Hazine ihraçlarının gerçekleştiği pazartesi ve salı günlerinde ihale açmamayı, bunun yerine perşembe ve cuma günleri tahvil alım ihaleleri gerçekleştirmeyi tercih etti. Şu ana kadar her ihale gününde 1.25 milyar TL tutarında 4’er ihale açıldı. Buna göre, her ihale gününde azami 5 milyar TL, ay genelinde ise 40-45 milyar TL civarında tahvil alımı yapılması mümkündü. Ancak her ihaleye yeterli teklif gelmemesi nedeniyle, bu ay toplam 7 ihale gününde gerçekleştirilen alım tutarı 29.7 milyar TL oldu. Dün ve bugün yapılacak ayın son ihaleleriyle birlikte, ocak ayındaki toplam alım tutarının 38 milyar TL civarına ulaşması bekleniyor.
■ Şubatta 34.1 milyar liralık itfa var
QNB ekonomistleri aylık alım tutarının yılın başında görece yüksek seyretmesinde, şubat ayında TCMB menkul kıymet portföyünden 34.1 milyar TL tutarında yüklü bir itfa gerçekleşecek olmasının etkisi olabileceğine dikkat çekti. Bu itfa da dikkate alındığında, iki aylık toplam net alım tutarının yılsonu hedefiyle daha uyumlu bir alım hızına işaret ettiği kaydedilen analizde “Ancak şubat ayından sonra da TCMB’nin bu hızda alımlara devam etmesi durumunda, APİ portföyünü hedef seviyesine daha erken ulaştırmak istediği anlaşılacaktır. Hedef seviye aşılmadığı sürece ise, para politikası duruşu üzerindeki etkinin sınırlı kalacağını düşünmeye devam ediyoruz” denildi.
