İran savaşının ardından yeniden açılan ihracat yolları, Körfez'de arz sıkışıklığının yerini pazar payı yarışına bıraktı. Suudi Arabistan, BAE, Irak ve Kuveyt milyonlarca varillik stoklarını eritmek için fiyat kırarken, alıcıların pazarlık gücü artıyor.
Orta Doğu’daki savaşın etkisi enerji piyasalarını aşarak dünya genelinde tarlaya inmeye başladı. Deniz yoluyla taşınan gübrenin yaklaşık üçte birini karşılayan Hürmüz hattı bir “gıda damarı” olarak öne çıkarken, "damar çatladı" yorumları yapılıyor.
Yükselen petrol fiyatları, güçlenen dolar ve değişen faiz beklentileri, piyasaların ezberini bozdu. Altın ve gümüş, bu kez jeopolitik risklerden destek bulmak yerine enerji şokunun gölgesinde çift haneli düşüş bölgesine girdi.
Orta Doğu’da savaşın ekonomik faturası büyüyor: Küresel piyasalarda milyarlarca dolar silinirken, madencilikte sert satış dalgası, havacılıkta ise pandemi sonrası en ağır kriz aynı anda derinleşiyor.
Savaşın tetiklediği enerji fiyatları bitkisel yağları yukarı taşırken, zayıf tüketim talebi piyasada yönü belirsizleştiriyor.
Enerji üretiminden turizme kadar tüm sektörleri vuran savaş, Körfez’de günlük yüz milyonlarca dolarlık kayıp yaratırken, bazı ekonomilerde daralmanın yüzde 14’e kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.
Piyasalar bu hafta gözünü merkez bankalarındaki hareketliliğe çevirdi. Enerji fiyatlarındaki sıçrama ve büyüme endişeleri, Fed’den ECB’ye birçok merkez bankasını yapacakları toplantılarda “bekle-gör” stratejisine itiyor.
TEPAV uzmanlarının Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının Türkiye’ye etkilerine yönelik değerlendirme notunda, “çok katmanlı risk alanı” uyarısı yapıldı. Bu gelişmenin, enerjinin yanı sıra petrokimya, gübre ve sanayi üretim zincirlerini de doğrudan etkileyecek bir şok niteliği taşıdığı kaydedildi. Çalışmada, uzun süreli tıkanıklığın petrokimya ve gübre girdileri açısından lojistik kırılganlık yaratabileceği vurgulandı.
Petrol fiyatında artış, yakıt tüketimi yüksek madencilik sektörü için maliyet hesaplarını yeniden gündeme taşıyor. Fiyatların 100 doların üzerine çıkmasıyla demir cevheri, bakır ve altın üreticileri için çift haneli maliyet artışları görülebileceği uyarısı yapılıyor.