ŞEBNEM TURHAN
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ekim ayı Para Politikası Kurulu’nda politika faizinde yaptığı 100 baz puan indirim bankalarda kredi faiz oranlarına sınırlı ve mevduat faizlerine ise daha güçlü yansıdı. TCMB’nın indiriminin daha öncesinden fiyatlandığını belirten bankacılık sektörü kaynaklarının verdiği bilgiye göre faiz oranları bu yıl kademeli bir iniş seyri izliyor. TCMB’nın kredi büyüme kısıtlarını düzenleyen makroihtiyati tedbirlerinde bir değişiklik yaşanmadığı için ihtiyaç kredi faiz oranları yüksek seyrini koruyor, ticari kredilerde ise en yüksek puanlı şirketlere kısa vadede kredi faiz oranı yüzde 38- 39’a kadar indi. Yılbaşında ticari kredi faiz oranları yüzde 50’ye yakındı.
Yılbaşına göre 10 puana yakın düşüş
Bankacılık sektörü ticari, ihtiyaç ve taşıt kredileri büyümesinde belli sınırlamalara tabi. Bu sınırlamaları aşması bankalara yük getiriyor ve büyüme sınırları enfl asyonla mücadelede TCMB’nin en önemli araçlarından biri. TCMB bu kısıtlarda belli istisnalar sağlasa da yaptığı politika faiz indirimi kredi faiz oranlarında birebir görmek mümkün olmuyor. EKONOMİ’nin bilgi aldığı bankacılık sektörü kaynaklarına göre PPK öncesinde sektör indirimi ticari kredi faizleri dahil fiyatladı. PPK öncesi yüzde 41-42 seviyesinde olan en kısa vadeli ticari kredi faizleri şimdi yüzde 40-41 seviyelerine indi. Ve çok yüksek kredi notu olan prestijli şirketlere bu oran yüzde 38-39 bandına çekildi. Yılbaşında en kısa vadede ortalama ticari kredi faiz oranları yüzde 49-50 seviyelerinde bulunuyordu. Bankacılık sektörü kaynağı kurumsal kredilerin kademeli olarak aşağıya geldiğine dikkat çekerek yavaş olsa da şimdi yüzde 30 sonu yüzde 40 başı faizler verildiğini ve neredeyse 10 puana yakın bir indirim yaşandığını vurguladı. Aynı kaynak 1 yıldan uzun vadelerde ise ticari kredide yüzde 30’lu rakamların konuşulduğuna dikkat çekti.
İhtiyaç kredi faizinde hareket kısıtlı
Ticari kredi faizlerinde kademeli indirim ihtiyaç kredi faizlerinde çok gözlenmedi. Büyüme sınırlamalarının yanı sıra bankacılık sektöründe tahsili gecikmiş alacak sorununda en büyük paylardan sahip olan ihtiyaç kredileri faizlerini sektör yüksek bırakmayı tercih etti. EKONOMİ’nin takip ettiği bir yerli özel bankanın 250 bin lira üzeri 12 ay vadeli ihtiyaç kredisi faiz oranı yıla yüzde 5,89 ile başladı. Bu hafta bu oran yüzde 5,49 seviyesinde. Yılbaşına göre sadece 0.4 puanlık bir düşüş var. İhtiyaç kredi faiz oranı bu yıl en düşük seviyesini martın üçüncü haftası yüzde 5,09 ile görürken en yüksek olduğu hafta ise yüzde 6,59 ile 7 Eylül haftası oldu. Bunu takip eden hafta 1 puanın üzerinde bir düşüş yaşandı ihtiyaç kredi faiz oranlarında ve PPK sonrası yüzde 5,49 seviyesine geldi.
Mevduat faizinde 3 puanlık düşüş
TL mevduat ise TCMB hamlelerine en hızlı tepkiyi veren taraf olarak öne çıkıyor. PPK öncesinden başlayan indirim fiyatlamalarıyla sadece 4 ayda en kısa vadede TL mevduat faiz oranı 2.25 puan geriledi. En sert düşüş ise 46-60 gün arasındaki vadede 3 puan olarak yaşandı. EKONOMİ'nin takip ettiği yerli bir özel bankanın TL mevduat faiz oranları en kısa vadede yüzde 34,5 seviyesine geldi. BU oran temmuz başında yüzde 36,75, bu yıl başında ise yüzde 37 seviyelerinde bulunuyordu. 32-45 gün ile 46-60 gün vadeler ise en çok tercih edilen vadeler olarak önce çıkarken bankalarda da daha yüksek faiz oranlarının uygulandığı vadeler oldu. 250 bin liraya kadar TL mevduat faiz oranı temmuz başında yüzde 40 seviyesine gelmişti, nisan başında ise yüzde 41 seviyesi aşılmıştı. Öyle ki daha yüklü mevduat tutarlarına bankacılık sektöründe nisan ortasında yüzde 42 faiz oranı verildi. Ağustos ortasında da daha yüksek mevduatlara 3 ay ve üzerinde yüzde 42’yi aşan TL mevduat faiz oranı teklif etti bankacılık sektörü. Bireysel tarafta TL mevduata yönelimin sürdüğünü ifade eden bankacılık sektörü kaynakları ancak son dönemde yaşanan fon krizi sonrasında hızlı bir yükseliş gözlemlemediklerini kaydetti. Kurumsal tarafta ise son dönemde döviz mevduatının öne çıktığını dile getiren kaynaklar TL işlemleri yüksek olan şirketlerin ise TL mevduatı kullandıklarını kaydetti.
