Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS), otomotiv, beyaz eşya, demir-çelik gibi Türkiye ekonomisinin öncü sektörlerinde faaliyet gösteren 250’den fazla üyesiyle Türkiye’nin en büyük işveren sendikalarından biri olarak faaliyetlerini sürdürüyor.
MESS, 2020 yılında sanayinin dijital, yeşil ve yapay zekâ dönüşümünü hızlandırmak amacıyla MEXT Teknoloji Merkezi adı verilen iddialı bir kurumu hizmete aldı. İstanbul Ataşehir’de 10 bin metrekarelik yüksek teknoloji altyapısına sahip tesiste faaliyet gösteren MEXT; dijital fabrika, eğitim alanları, çalıştay odaları ve 240 kişilik konferans salonundan oluşan kapsamlı bir teknoloji merkezi olarak kuruldu.
MEXT Teknoloji Merkezi, endüstrilerin tarihi dönüşüm yaşadığı bir dönemde faaliyete geçti. İyi yönetildi, dönüşüme katkı sunacak önündeki iddialı hedefler tek tek hayata geçirildi. Dev holding yapılarından KOBİ’lere uzanan öğrencilere, girişimcilere, üst düzey yöneticilerden beyaz yakalıya, mavi yakalıya kapsayıcı hizmetler sunmayı başardı. Çeşitli sektörlerden 40 binin üzerinde mavi yakalıya verilen eğitimlerle, robotları yönetebilmeleri ve iş süreçlerine dahil edebilmeleri sağlandı. Faaliyetler, yurt içinde olduğu kadar yurt dışında da merak ve ilgi ile takip edildi.
MEXT Teknoloji Merkezi, kuruluşunun üzerinden geçen 5 yılı geride bıraktı. Bu süre zarfında, yalnızca MESS’in hizmet verdiği endüstrilere değil, ihtiyaç duyulan tüm sektörlere uzanan eğitim yapısıyla, ulusal ve uluslararası iş birlikleriyle dünyanın en kapsamlı dijital dönüşüm ve yetkinlik geliştirme merkezlerinden biri haline dönüştü.
Yazı konumuzu, kuruluşundan bu yana MEXT’te gerçekleşen hizmetlerin bir özeti oluşturuyor.
Entegre Dijital Fabrika devreye alındı
MEXT bünyesinde yer alan Dijital Fabrika, Türkiye’nin ilk uçtan uca entegre dijital üretim tesisi hüviyetine sahip ve 220’den fazla dijital, yeşil dönüşüm ve yapay zekâ kullanım senaryosuna ev sahipliği yapıyor. Kurulan 5G Özelleştirilmiş Mobil Şebeke altyapısı sayesinde, düşük gecikme ve yüksek bant genişliği gerektiren senaryolar gerçek üretim ortamında test edilebiliyor. Türk sanayisinde ilk 5G uygulaması da Vodafone iş birliğiyle MEXT Teknoloji Merkezi'nde gerçekleştirildi.
900 kuruma danışmanlık hizmeti sunuldu
MEXT, firmaların dijital, yeşil ve yapay zekâ dönüşümündeki durumlarını analiz ederek somut ve uygulanabilir yol haritaları sunuyor. Uygulama ile bugüne kadar 15 farklı sektörden, aralarında 100’den fazla İSO 500 şirketinin de bulunduğu 900’den fazla kuruma danışmanlık hizmetleri verildi.
40 bin çalışana robot teknolojisi eğitimi
Çeşitli sektörlerden 40 bin mavi yakalıya dijital, sürdürülebilirlik, robotik ve otomasyon yetkinlikleri kazandırıldı. Eğitim programları, dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm ve organizasyonel gelişim olmak üzere üç temel odak alanında özelleştirilerek tasarlandı. MEXT, yetkinlik gelişim alanında Koç Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi gibi akademik kurumlarla iş birlikleri yürütüyor. Bu kapsamda İTÜ iş birliğiyle Türkiye’nin ilk sanayi odaklı Yapay Zekâ Yüksek Lisans Programı hayata geçirildi. Programın içeriği “Yapay Zekâ Odağında Büyük Veri ve İş Analitiği” ile “Yapay Zekâ Çağında İşletme ve Teknoloji Yönetimi” olmak üzere iki ana modülden oluşuyor.
100 kurum ile stratejik iş birlikleri oluşturuldu
MEXT, sanayinin dönüşümünü hızlandırmak amacıyla 100’ün üzerinde ulusal ve uluslararası birçok kurum ve kuruluşla iş birliği yürütüyor.
Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Fraunhofer Enstitüsü, Siemens, INCIT (Singapur Merkezli Kâr Amacı Gütmeyen Endüstriyel Sanayi Dönüşümü Kuruluşu) başta olmak üzere Bosch, Schneider Electric, ABB, SAP, Kuka, Dassault Systemes, Grundfos, Amazon Web Services, Microsoft gibi uluslararası teknoloji şirketleri ve araştırma kurumları ile yürütülen iş birlikleri sayesinde Türk sanayisinin küresel dönüşüm trendlerine entegrasyonu destekleniyor.
ADİM ile KOBİ’lere destek sunuldu
MEXT, AB tarafından yürütülen Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri (European Digital Innovation Hubs - EDIH) ağı kapsamında Türkiye’de yapay zekâ odaklı çalışmalar yürüten AI EDIH Türkiye konsorsiyumunun liderliğini üstlendi. Bu konsorsiyum; İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), İstanbul Sanayi Odası (İSO), TÜBİTAK BİLGEM, İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA), 1773 İTÜ Teknopark ve Bilkent Üniversitesi iş birliğiyle yürütülüyor. ADİM programı kapsamında MEXT Teknoloji Merkezi, KOBİ’lerin yapay zekâ, veri ve ileri dijital teknolojileri test edebilmesini, işletmelerin dijital, yeşil ve yapay zekâ odaklı olgunluk seviyelerini analiz ederek somut dönüşüm yol haritaları oluşturmasını, firmaların finansmana, teknoloji sağlayıcılara ve eğitim programlarına erişimini destekledi. Program çerçevesinde önümüzdeki dört yıl içerisinde binlerce KOBİ’nin yapay zekâ dönüşüm yolculuğuna destek verilmesi hedeflendi.
Şirketlerin karbon salımı hesaplamalarına destek
Sürdürülebilirlik ve Karbon Dönüşüm Programı MEXT ve TİSK koordinasyonunda ve Danimarka Dışişleri Bakanlığı finansman desteğiyle yürütülen sürdürülebilirlik dönüşüm programı çerçevesinde uygulamaya alındı. Program kapsamında üretim şirketlerinin karbon hesaplama yetkinliklerinin geliştirilmesi, sürdürülebilirlik olgunluk analizlerinin yapılması ve uluslararası regülasyonlara uyum süreçlerinin hızlandırılması hedeflendi. Şu ana kadar 100 metal sanayi şirketi ve 70 tekstil şirketi programa dahil oldu.
High Value Manufacturing Catapult MEXT, Birleşik Krallık’ın ileri üretim ve inovasyon ekosisteminin önemli kurumlarından High Value Manufacturing Catapult ile stratejik iş birliği anlaşması imzalandı. Bu iş birliği kapsamında ileri üretim teknolojileri, inovasyon ve sanayi dönüşümü alanlarında ortak projeler geliştirildi.
JOIST İnovasyon Ekosistemi Yunanistan merkezli inovasyon ekosistemi JOIST ile kurulan iş birliği sayesinde MEXT’in dijital, yapay zekâ ve yeşil dönüşüm eğitimleri ve hizmetleri JOIST Marketplace üzerinden uluslararası ekosistemlere açılım sağlandı. Bu iş birliği aynı zamanda Avrupa Birliği projelerinde ortak çalışmaların geliştirilmesini de kapsıyor.
MENA Bölgesi'nde iş birlikleri geliştirildi
MENA Bölgesi Yetkinlik Merkezi İş Birliği MEXT, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli MENA bölgesinin önde gelen savunma ve ileri teknoloji gruplarından biri ile dijital dönüşüm ve yetkinlik geliştirme alanlarında kapsamlı iş birliği yürütüyor. Bu kapsamda kurumun yetkinlik merkezinde eğitim modülleri, model fabrika altyapıları ve dijital dönüşüm sistem entegrasyonları geliştirildi. Azerbaycan Endüstri 4.0 Ekosistemi MEXT, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı ev sahipliğinde düzenlenen Endüstri 4.0 Forumu'na katılarak bölgesel sanayi dönüşüm ekosisteminin gelişimine katkı sağladı. Forum kapsamında Endüstri 4.0 Merkezi kurulmasına yönelik yol haritası paylaşılırken, sanayinin dönüşümüne yönelik bütüncül yaklaşımlar ele alındı. Forum kapsamında 4SIM ile stratejik ortaklık kapsamında iş birliği protokolü imzalandı.
Kalkınma ajansları ile programlar yürütüldü
MEXT; Avrupa Birliği, kalkınma ajansları (İSTKA, BEBKA, GEKA ve MARKA) TÜBİTAK ve çeşitli uluslararası kurumların sağladığı fon destekleri ile çok sayıda projeyi hayata geçirdi. Bu projeler kapsamında dijital ve yeşil dönüşüm farkındalığının artırılması, firmaların dijital ve sürdürülebilirlik olgunluk analizlerinin yapılması, dönüşüm yol haritalarının oluşturulması, yeni yetkinliklerin kazandırılmasına yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi ve inovasyon ekosisteminin güçlendirilmesi hedeflendi.
Türkiye’de çok sayıda sanayi odası ile iş birliği geliştirildi
MEXT, Türkiye genelinde sanayi odaları, organize sanayi bölgeleri (OSB) ve sektör kuruluşları ile yürüttüğü iş birlikleri aracılığıyla firmaların dijital, yeşil ve yapay zekâ dönüşüm süreçlerini de destekliyor. Bu kapsamda İstanbul, Gaziantep, Bursa, Denizli, Kocaeli, Sakarya ve Aydın sanayi odaları başta olmak üzere birçok şehirde sanayicilere yönelik farkındalık toplantıları, dönüşüm programları, eğitimler ve danışmanlık çalışmaları gerçekleştirildi. Ayrıca Manisa Organize Sanayi Bölgesi, Ankara Organize Sanayi Bölgesi, Mersin Organize Sanayi Bölgesi ve Antalya Organize Sanayi Bölgesi ile yürütülen iş birlikleri kapsamında bölgedeki üretim firmalarının dijital ve yeşil dönüşüm olgunluklarının artırılmasına yönelik programlar uygulanıyor.
Startup ve inovasyon ekosistemi desteklendi
MEXT aynı zamanda sanayi ile girişimcilik ekosistemi arasında köprü kurarak yeni teknolojilerin hızla sahaya uygulanmasını destekleyen projeler geliştirdi. Bu kapsamda: Plug and Play ve Ankara TEKMER gibi girişimcilik platformlarıyla iş birlikleri yürütülürken, İTÜ başta olmak üzere üniversitelerle teknoloji geliştirme ve inovasyon projeleri düzenlendi. Novartis gibi küresel kurumlarla inovasyon ve teknoloji programları yürütülürken, öğrenciler ve genç profesyonellerin katılımına açık hackathon programları, Novus ve Lovable gibi platformlarla iş birliği içinde yapay zekâ odaklı ürün geliştirme süreçleri devreye alındı.
"Dijital dönüşümle birlikte yapay zekaya da odaklandık"
ÖZGÜR BURAK AKKOL - MESS YÖNETİM KURULU BAŞKANI
MESS öncülüğünde kurulan MEXT Teknoloji Merkezi, Türk sanayisinin ihtiyacı olan dijital dönüşümü merkezine alan anlayışla 2020 yılında faaliyete geçti. Dijital dönüşüm ana konumuz oldu. Dijital dönüşümünü tamamlayan sanayi şirketlerimizin dış pazarlardaki rekabet gücünün artacağını biliyorduk. Rekabet gücü artınca ülkemizin üretimi, ihracatı, istihdamı ve milli geliri de bundan olumlu etkilenecekti. Öyle de oldu. Faaliyetlerimizle bu konularda çok önemli mesafeler alındı.
Fabrikaları dijital anlamda dönüştürmek, robot teknolojileri eğitimleri vermek, iş sağlığı güvenliği önlemlerini iyileştirici biçimde iş yaşamına daha fazla, daha etkin şekilde adapte etmek için çalışmalar yürüttük. MEXT Teknoloji Merkezi aracılığıyla KOBİ’lerden büyük şirketlere, tekstilden, inşaata, çimentodan pek çok sektöre hizmetlerimiz oldu. Yurt içinde ve uluslararası alanda pek çok ilki gerçekleştirdik, iş birliklerine imza attık. Bugün en önemli konumlarımız arasına yapay zekayı da aldık. Yapay zekaya ve dijital dönüşüme daha fazla odaklanmamız lazım. Bir yapay zeka merkezimiz var. Avrupa Birliği'nin bölgedeki tek adresi olduk. İş güvenliği konularında çok değerli uygulamalar ortaya koyduk. Koymaya da devam ediyoruz. ILO’da dünya işverenlerine örnek gösterilen iş güvenliği projelerimiz oldu. Örneğin yelek, baret ve gözlüğün üçlü olarak bir arada kodlanmasıyla, tesisteki geçişler disipline edilebiliyor. Bu üçünden biri eksik olsa, kapılar otomatik olarak açılmıyor. Ya da uygulamalarımızla robotlar, belirli ölçüden daha fazla yaklaşılması halinde kendisini durdurabiliyor. Ülkemiz Digital Europe programına dahil olduktan sonra, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda konsorsiyumlar kuruldu. Biz içlerinden en yüksek puanı alarak, AB dijital inovasyon merkezi olarak tescillendik. Mühendislerimizi, yazılımcılarımızı, uzmanlarımızı yapay zeka konusunda eğitiyoruz. Fabrikaları dijitalleşme konusunda check-up’a alıyoruz.
Sanayimizin geleceği; teknolojiyi doğru kullanan, veriyi yöneten, insan kaynağını geliştiren ve dönüşümü iş yapış biçiminin merkezine koyan şirketler tarafından şekillendirilecektir. MEXT olarak bu yolculukta sanayimizin yanında olmaya, yön göstermeye ve dönüşümü hızlandırmaya kararlılıkla devam edeceğiz.
