MEHMET KAYA/ANKARA
Hanelerin ödediği çevre temizlik, katı atık toplama, katı atık bertaraf bedeli gibi vergi ve diğer kamu ödentilerinin, tüketim miktarıyla ilişkilendirilmesi ve bu bedellerde Belediye Meclisinin belirleme yetkisine ilişkin uygulama yeniden ertelendi. Bu bedeller tüketimle ilişkilendirilecek. Yeni bir erteleme olmazsa uygulama 2027 itibariyle yürürlüğe girecek.
Uygulamanın “kirleten öder” ilkesi çerçevesinde hanelerin su tüketimiyle çevre ilişkisinin kurulmasına dayandığını belirten Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Başkanı Ali Rıza Öner atık yönetimi ve çevreyle ilintili vergi-bedellerin tek kalemde toplanmasının düzenlendiğini hatırlattı. Bir grup gazeteciye değerlendirmede bulunan Öner, “Atıksu ve evsel katı atık ile ilgili verilen tüm hizmetler karşılığında tam maliyet esaslı tarifeye göre belirlenen toplam sistem maliyetini karşılamak üzere evsel katı atık ve atıksu hizmetlerinden yararlananlar artık kullanımına göre artacak bedellerle karşı karşıya kalacak. Yani bakanlık bu düzenlemeyle hem su tasarrufunu artırmayı hedeflerken hem de daha fazla su tüketen, çöp çıkarandan ‘kirleten öder’ ilkesiyle daha fazla bedel alınmasını planlıyor. Buradaki bedelin yüzdelik olması planlandığından su faturası arttıkça alınacak bedelde artacak” diye konuştu.
Hali hazırda belediyeler yetkilerini kullanmıyor
Ali Rıza Öner, Çevre Temizlik Vergisi, katı atık toplama bedeli ve katı atık bertaraf bedeli uygulamasında hali hazırda bir sorun bulunduğunu da vurguladı. Belediyelerin toplama ve bertaraf bedellerini alma yetkisi olduğunu ancak Uygulamada, çevre ve atıkla ilişkilendirilen bu üç kalemden, Çevre Temizlik Vergisi ve katı atık toplama bedellerinin ilçe belediyelerine verilmesi gerektiğini, büyükşehir belediyelerinin hem su zammı yapmak istememe, hem de ilçe belediyelerine gidecek bir tutarla uğraşmama eğilimi nedeniyle bedellerin tahsilatına önem vermediklerini vurguladı. Bu durumun, yeni sistemin devreye alınmama nedenlerinden biri olduğuna işaret eden Ali Rıza Öner, “Suda yaşanan olası bir artıştan sorumlu tutulan büyükşehir belediyeleri, suda artışa cesaret edemeyerek ilçe belediyelerin hakettiği miktarları da toplamayarak faturalara yansıtmıyordu. Yani ‘hem zammı ben yapıyor görünüyorum, hem de buradan bir kazancım olmuyor’ diyordu. Öte yandan bu bedelleri mevcutta yansıtan sınırlı sayıda bazı il su idareleri de bulunuyor. Bakanlık ise süreyi uzatarak sorunu belediyenin sorumluluğuna bırakıyor ki zam yapamasınlar, yaparlarsa da bunu kullanamasınlar istiyor. Bu nedenle bu sene başlaması planlanan düzenleme 2027’ye kaldı.” yorumunu yaptı.
Ertelenen uygulama, gelirin sadece atık yönetimi için kullanılmasını öngörüyor
TAYED Başkanı Ali Rıza Öner, yeni sistemde tek kalemde alınacak tutarların münhasıran atık yönetimi için harcanması esasının bulunduğunu vurgulayarak, belediye meclislerinin bu tutarların belirlenmesi yetkisinin amaçlandığını hatırlattı.
