Halkbank'ın, İstanbul Üniversitesi Araştırma Merkezi'ne hazırlattığı "Veri ve İstatistiklerle Kadın Girişimciliğine Güncel Bakış Araştırma Raporu" yayımlandı.
Raporda, kadın girişimciliğinin tarihsel gelişimi, bugünkü durumu ve küresel eğilimleri çok boyutlu bir yaklaşımla değerlendirildi.
Türkiye'de kadınların girişimcilik motivasyonundan yaş gruplarına, sektörel dağılımdan bölgesel farklara kadar zengin verilerle hazırlanan rapor, kapsamlı öneriler de içerdi.
Raporda, kalkınma planları, kurumsal destek yapıları, e-ticaret faaliyetleri, ihracat oranları, kadın istihdamı ve kadınların iş gücü piyasasındaki yeri gibi başlıklarda kadın girişimciliğine ilişkin veri ve istatistikler ele alındı.
Ayrıca raporda, kadın girişimciliğinin yaygınlaştırılması amacıyla politika önerilerine yer verildi. Özellikle eğitim, mentörlük, finansal okuryazarlık, sosyal güvence ve bakım hizmetleri gibi alanlarda atılması gereken adımlar da raporda vurgulandı.
Global Entrepreneurship Monitor (GEM) verilerine dayanılarak hazırlanan raporda, kadınların küresel ölçekte girişimcilik faaliyetlerine erkeklere kıyasla daha sınırlı biçimde katıldığı belirtildi.
Dünyada her 10 girişimciden sadece 3'ünün kadın olduğu kaydedilen raporda, kadın girişimciliğinin en yüksek olduğu bölgelerin Latin Amerika, Karayipler, Doğu Asya ve Pasifik olduğu, buna karşılık, gelişmiş ülkelerde kadın girişimci oranlarının daha düşük seviyelerde seyrettiği ifade edildi.
Raporda ayrıca, finansmana erişim zorlukları, bakım sorumluluklarının kadınlar üzerinde yoğunlaşması, rol model eksikliği ve toplumsal cinsiyet kalıplarının, kadın girişimciliğinin önündeki başlıca yapısal engeller olduğu belirtildi.
Kadın girişimciliği kamu politikalarıyla güçleniyor
Araştırma, kadın girişimciliği alanındaki kamu politikalarının geldiği noktayı veri ve analizlerle ortaya koydu. Kadın girişimciliğinin Türkiye'deki gelişiminin kalkınma planları ekseninde değerlendirildiği raporda, özellikle 6. Kalkınma Planı'ndan itibaren kadınların iş gücüne ve girişimciliğe katılımını artırmaya yönelik somut adımların atıldığı, takip eden planlarda ise bu çerçevenin genişletildiği ifade edildi.
Kadın girişimcilere yönelik özel destek programlarının öne çıkarıldığı 11. ve 12. Kalkınma Planları, dijital okuryazarlık eğitimleri, kırsal kalkınma projeleri ve rehberlik hizmetleriyle öne çıkıyor.
Raporda, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2023 Girişimcilik İstatistikleri'ne de yer verildi. Buna göre, kadın girişimcilerin toplam girişimciler içindeki payının yüzde 17,4'e ulaştığı, bunun özellikle 2009'dan itibaren artış eğiliminde olduğu, söz konusu oranın geçen yıl yüzde 18,2'ye ulaştığı belirtildi.
Raporda, kadınların e-ticaretteki rolü, kadın girişimciliği açısından dikkati çeken bir gelişim alanı olarak öne çıkarken, e-ticaretin, düşük başlangıç maliyetleri ve esnek iş modelleriyle kadınlar için erişilebilir bir girişim sahası sunduğu aktarıldı.
"Kadınlar neden girişimci oluyor?"
Raporda, dünyada kadın girişimciliği yaş gruplarına göre incelendiğinde, en yoğun katılımın 25-34 yaş aralığında gerçekleştiği, bu grubu 35-44 yaş aralığındaki kadınların takip ettiği ifade edildi.
Kadınların girişimciliğe yönelme nedenleri arasında, "kendi işinin patronu olmak", "aile bütçesine katkı sağlamak" ve "esnek çalışma saatleri" gibi gerekçeler ön plana çıkarken, bu bulgular, Türkiye'de kadınların önemli bir bölümünün girişimciliğe bir fırsat olarak değil, çoğunlukla ekonomik zorunluluklar nedeniyle yöneldiğini ortaya koydu.
Raporda, kadın girişimciliğinin finansal açıdan desteklenmesinde Halkbank'ın katkısı vurgulandı. Banka, kadın girişimciler için sunduğu özel finansman ürünleri, girişimcilik danışmanlığı hizmetleri ve farkındalık projeleriyle kadınların ekonomik hayata katılımını artırıyor. Halkbank'ın bu alandaki öncü yaklaşımı, kadın girişimcilerin sürdürülebilir ve ölçeklenebilir işler kurmasına olanak sağlıyor.
Raporda, Türkiye'de kadın girişimciliğinin nicel olarak artış göstermesine karşın, bu alanda sürdürülebilir ve kapsayıcı bir gelişim sağlanabilmesi için çok boyutlu bir destek mekanizmasına ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Bölgesel farklılıkların giderilmesi amacıyla yerel kalkınma düzeyi düşük bölgelerde özel olarak tasarlanmış destek programlarının yaygınlaştırılmasının önerildiği raporda, programların, sadece finansal destek değil, aynı zamanda eğitim, mentörlük ve pazar erişimi gibi konuları da kapsaması gerektiği vurgulandı.
Kadın girişimcilerin dijital becerilerle donatılması bir başka öncelik olarak öne çıkan raporda, dijital okuryazarlığın artırılmasının, e-ticaret ve teknoloji tabanlı girişimlerin yaygınlaşmasına katkı sağlarken, kadınların dijital ekosistemde daha etkin yer almasını da mümkün kılabileceği kaydedildi.
