MERVE YİĞİTCAN/İSTANBUL
Paslanmaz çelikte antidamping tartışmaları tüm hızıyla devam ederken, Posco Assan TST ve Trinox’tan sonra üçüncü bir şirketin daha Türkiye’de soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik yatırımı yapacağı, Çinli firmanın fabrikayı Yalova’ya kuracağı öğrenildi. Paslanmaz Sanayici ve İş İnsanları Derneği (PASİD) Yönetim Kurulu Başkanı Arslan Küçükemre, söz konusu yatırım da dahil olmak üzere sektördeki son gelişmeleri ve 2025 hedeflerini düzenlenen bir basın toplantısıyla duyurdu. Türkiye’de yaklaşık 5 milyar dolarlık bir sektörde faaliyet gösteren 150’den fazla üyeyi temsil ettiklerini dile getiren Küçükemre, Türkiye’nin dünyada paslanmaz çelik tüketimde en büyük dokuzuncu ülke olduğunu belirtti. 2023 yılındaki yüzde 20’ye yakın daralmadan sonra sektörün geçtiğimiz yıl yüzde 16’lık artışla normal seyrine dönmeye başladığını kaydeden Küçükemre, “Bir önceki yıl 607 bin ton ithalattan geçtiğimiz yıl 703 bine çıksak da hala 2021’deki 745 bin tona ulaşamadık. 2024 yılının ilk yarısında nispeten istikrarlı bir fiyat varken, yılın 2. yarısında tekrar düşen fiyatlar ilk yarıda elde ettiğimiz kârları eritti. Talebin normale dönmesine rağmen gerileyen fiyatlar yüzünden sektör 2024 yılını çok düşük kârlarla kapattı” diye konuştu.
“Antidamping gelirse fiyatlar uçar”
Sektörün son dönemdeki en büyük problemlerin başında ek gümrük vergisi ile anti damping soruşturmasının geldiğini söyleyen Küçükemre, şöyle devam etti: “Türkiye’de paslanmaz çelikte uygulanan gümrük vergisi yüzde 8’den ani bir kararla yüzde 12’ye çıkarıldı. Bu karar paslanmaz çelik kullanan her sektörü derinden etkiledi, fiyatların yükselmesine ve ihracatta rekabetçiliklerini kaybetmelerine neden oldu. Üstüne de paslanmaz çelik soğuk haddelenmiş yassı ürünler için anti damping soruşturması açıldı ve bu soruşturma devam ediyor. Şu anda Ticaret Bakanlığımız Çin ve Endonezya’daki firmalar ile yerinde denetim aşamasına geçti. Soruşturmanın ağustos veya eylül ayında soruşturmanın sonuçlanmasını bekliyoruz.” Küçükemre, soruşturma sonunda olası bir antidamping gelmesi halinde mutfak araç gereçlerinden beyaz eşyaya, araba parçalarından makina imalatına kadar çok fazla sektörü son derece olumsuz etkileyebileceğini, fiyat artışlarının yanında istihdamda ve üretimde ciddi kayıplara neden olabileceğini ifade etti.
“Madem zarar var, yeni yatırımcı neden geliyor”
Antadamping soruşturması açan üretici Posco Assan TST’nin egritme yapmadığı, bu nedenle de ithal ettiği sıcak haddelenmiş mamulü soğuk haddelenmiş mamule çevirdiği, bu yolla da önemli bir katma değer yaratmadığı iddiasında bulunan Küçükemre, aynı şirketin basına yansıyan “zarar ediyoruz” açıklamalarına da karşı çıktı. “Posco Assan böyle diyor, ancak Türkiye’ye soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik üretimi için yeni yatırımcı geliyor” diyen Küçükemre, detayları şu şekilde sıraladı: “Bir yandan Posco Assan tarafı zarar ediyoruz diyor, diğer taraftan Türkiye’ye Çin’den yeni yatırım geliyor. Çin’de ev aletleri, araçlar ve tıbbi ekipmanlarda kullanılan soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik ürünlerinin önde gelen üreticilerinden olan Yongjin Technology Group ve ortakları, Türkiye’de ve Avrupa genelinde talebi karşılamak için paslanmaz çelik tesisi kurmak üzere 257 milyon dolar tutarında bir yatırım kararı aldı. Bu firmanın Çin’de beş, Vietnam’da iki üretim üssü bulunuyor. Yakında Tayland’da da yeni bir tesis inşa etmeye başlamayı planlıyorlar. Şimdi de Türkiye’de yılda 400 bin ton soğuk haddelenmiş çelik sac ve şerit üretebilecek yeni bir fabrika kuruyorlar. Fabrika Yalova Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde inşa edilecek. Çinli şirket bu proje ile Türkiye’nin stratejik konumunu ve Avrupa pazarıyla olan elverişli ticaret koşullarını değerlendirecek, ayrıca yurt dışı işini genişletip uluslararası alanda markasını güçlendirecek.”
■ Yüksek faiz üretim ve yatırımın önünde engel
Türkiye’nin mevcut ekonomik durumunda yüksek faizlerin üretimin ve büyümenin önündeki en büyük engel olduğunu da vurgulayan Küçükemre, “Paraya ulaşmak çok zor. Şu anda ister istemez darboğaz var. Çek dönmelerinde epey yükselme var. Bankalardan kredi kullanmak imkansız gibi. Yatırım iştahının tekrar artması için sanayiciler olarak devletimizden finansal anlamda destek ve çözüm bekliyoruz” dedi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vergi kaçıranları tespit etmek için OSB giriş ve çıkışlarında, büyükşehirlerin ana halterlerinde maliye memuru bulunduracaklarına dair açıklaması ile ilgili de Küçükemre, “Bu kadar yapay zekanın, dijitalleşmenin konuşulduğu dönemde halen kapıya insan koyma hoş değil. Kayıt dışı uyarı amacı ile olduğunu düşünüyorum” dedi.
