YENER KARADENİZ
Türk tekstil sektöründe yüksek üretim maliyetleri ve sipariş kayıpları tartışılırken, sektörün en önemli hammaddelerinden pamukta ithalata bağımlılığın yeni sezonda artacağına ilişkin sinyaller geldi. ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) 12 Ağustos’ta yayımladığı son dünya pamuk arz-talep tahminlerine göre Türkiye’nin 2026/27 sezonunda pamuk üretiminin geçen sezona göre gerilemesine karşın tekstil sanayisinin pamuk tüketiminin aynı seviyede kalması bekleniyor. USDA verilerine göre Türkiye’de 2025/26 sezonunda 3,05 milyon balya olan pamuk üretiminin 2026/27’de 2,7 milyon balyaya gerilemesi öngörülüyor. Böylece üretimdeki yıllık kayıp yüzde 11,5’i bulacak. Buna karşılık tekstil fabrikalarının pamuk kullanımının geçen sezondaki gibi 6,8 milyon balya seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu rakamlar, yeni sezonda Türkiye'nin kendi pamuk üretiminin tekstil sanayisinin ihtiyacının yalnızca yaklaşık yüzde 40'ını karşılayabileceğine işaret ediyor. Başka bir ifadeyle, tüketim ile yerli üretim arasında yaklaşık 4,1 milyon balyalık fark bulunuyor.
İthalat 4,8 milyon balyaya çıkacak
Üretimdeki gerilemenin ithalat ihtiyacını artırması bekleniyor. Türkiye'nin 2025/26 sezonunda 4,6 milyon balya seviyesinde olan pamuk ithalatının yeni sezonda 4,8 milyon balyaya, yani yaklaşık yüzde 4,3 artması öngörülüyor. USDA'nın mayıs ayındaki ilk 2026/27 tahmininde de Türkiye'nin ithalatının 300 bin balya artarak 4,8 milyon balyaya ulaşacağı belirtilmişti. Bir balyanın yaklaşık 218 kilogram olduğu dikkate alındığında USDA tahminleri, Türkiye'de yeni sezonda yaklaşık 588 bin ton üretime karşılık 1,48 milyon tonluk pamuk tüketimine işaret ediyor. İthalat tahmini ise yaklaşık 1,05 milyon tona karşılık geliyor. Pamuk ihracatında ise ters yönlü hareket bekleniyor. USDA'nın tablolarına göre Türkiye'nin 2025/26 sezonunda 1,05 milyon balya olan ihracatının 2026/27'de 600 bin balyaya gerilemesi öngörülüyor. Böylece ihracatta yaklaşık yüzde 43'lük düşüş söz konusu olacak. Dönem sonu stoklarının ise 1,08 milyon balyadan 1,18 milyon balyaya yükselmesi bekleniyor.
Türkiye'nin üretim tahmini yukarı çekildi
Ağustos raporunun Türkiye açısından dikkat çeken bir diğer noktası ise üretim beklentisinin bir önceki aya göre yukarı revize edilmesi oldu. USDA temmuz raporunda Türkiye'nin 2026/27 pamuk üretimini 2,65 milyon balya olarak tahmin ederken, ağustosta rakamı 50 bin balya artırarak 2,7 milyon balyaya çıkardı. İthalat beklentisi 4,8 milyon balya, tüketim 6,8 milyon balya ve ihracat 600 bin balyada değiştirilmedi.
USDA, küresel üretim tahminini de temmuza göre 370 bin balya artırarak 117,6 milyon balyaya çıkardı. Bu revizyonda Brezilya, Yunanistan ve Türkiye'deki daha yüksek üretim beklentileri, ABD'deki aşağı yönlü revizyonu fazlasıyla telafi etti.
Dünya stokları 15 yılın dibine iniyor
Türk tekstilcisi açısından asıl risk ise küresel pamuk dengesinde ortaya çıkıyor. USDA'nın ağustos tahminine göre 2026/27 sezonunda dünya pamuk üretimi 117,6 milyon balya, tüketimi ise 122,9 milyon balya olacak. Böylece küresel tüketim üretimin yaklaşık 5,3 milyon balya üzerine çıkacak. Dünya dönem sonu pamuk stoklarının bir önceki sezona göre yüzde 7 azalarak 69,7 milyon balyaya gerilemesi bekleniyor. Bu rakam 2011/12 sezonundan bu yana en düşük stok seviyesine işaret ediyor. USDA, azalan stokların etkisiyle küresel pamuk fiyatlarında 2026/27 döneminde ılımlı bir yükseliş bekliyor. Bu tablo Türkiye açısından iki yönlü baskı oluşturabilir. Yerli üretimin gerilemesi Türkiye'nin daha fazla ithal pamuk kullanmasını gerektirirken, aynı dönemde dünya stoklarının azalması ve fiyatların yükselme ihtimali tekstil üreticisinin hammadde maliyetini artırabilir.
Pamukta ithalat miktarı yeniden yükselişte
Türkiye’nin pamuk dış ticaretinde ithalata bağımlılık yüksek seyrini sürdürüyor. 2025’te pamuk ithalatı yüzde 28,7 artarak 1 milyon tonu aşarken, ithalat faturası 1,71 milyar dolara çıktı. 2026’nın ilk yarısında ise ithalat miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artışla 632 bin tona yükseldi. Buna karşın ithalat değeri yüzde 2 azalarak 1,05 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde pamuk ihracatı miktar bazında yüzde 20,5, değer bazında ise yüzde 19,7 düşüş gösterdi.
