CANAN SAKARYA/ANKARA
Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’nin Meclis Genel Kurulu’ndaki görüşmelerinde, 3. maddede AK Parti’nin verdiği önergeyle tasfiye edilecek fonlarda bekleyen talimatlara ilişkin düzenlemeye gidildi.
Teklifin 3’üncü maddesinin 5’inci fıkrasına “Tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından, katılma payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla bu Kanundaki tasfiye hükümlerine tabidir” ibaresi eklendi.
Böylece, 17 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilen ancak gerçekleşmeyen talimatlar nedeniyle katılma payı bloke edilen yatırımcılar da fon teklifindeki tasfiye kapsamına girmiş oldu.
Kabul edilen önergenin gerekçesinde, yapılan düzenleme ile katılma payı sahipleri adına TEFAS’a iletilmiş olmakla birlikte ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar geçersiz hâle geldiği için TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı’nda katılma payı bulunan katılma payı sahiplerinin de fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamında olduklarının belirlendiği kaydedildi. Düzenlemenin yalnızca gerçekleşmemiş veya takası tamamlanmamış emirlerle sınırlı olduğu, ödemesi tamamlanmış işlemleri etkilemediği belirtildi.
Önerge tartışma yarattı, “kanuna aykırı” uyarısı geldi
Yasa teklifinin görüşmeleri sırasında geç saatlerde verilen önergeye muhalefet partilerinden eleştiri geldi. Muhalefet partilerinin grup başkanvekilleri, verilen önerge ile Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Takas kesinliği ve rehin hakkı”nı düzenleyen 79’uncu maddesinin ihlal edildiğini belirterek düzenlemeye itiraz ettiler. CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, “Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesi takas kesinliği ilkesini düzenliyor. 79’uncu maddeye göre, sermaye piyasası araçlarının takas talimatları ve ödeme işlemleri, merkezî takas kuruluşlarının üyelerinin faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiye edilmesi durumlarında dahi geri alınamaz ve iptal edilemez. Bu kesinlikle SPK Kanunu’nun 79’uncu maddesine aykırı. Yarın binlerce, belki iki yüz bin dava gelecek. Kanuna aykırı bir şeyi burada nasıl çıkarıyoruz?” diye sordu. Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, “İktidarlar bugün gelir, yarın gider, dijital izler yerinde kalır. Verilmiş ödeme emri talimatlarını iptal eden memurlar suç işlemişlerdir. Bu düzenleme suç işleyen memurları koruma amacıyla getirilmiştir. Hakk’ın önünde, tarihin önünde bunun hesabı verilemez” dedi.
“200 bin insan etkileniyor”
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit de “Komisyonda yeterince tartışılmamış, son dakikada teknik bir düzenleme gibi önümüze getirilen önergeden 200 bin insan etkileniyor. Yani mağduriyeti katmerleyen bir önergeyi getirip bizim de buna destek vermemiz bekleniyor. Madde 79 çok açık: ‘16 Eylül’de talimatı vermişse alacaklıdır’ diyor. Şimdi, bunu ortadan kaldıracak, bizi de burada yeniden bir mağduriyetin parçası kılacak yeni bir önerge getirilip önümüze konuyor” dedi. Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın da SPK Kanunu’nun 79’uncu maddesine dikkat çekerek, “Adam talimatını vermiş. Ne diyorsunuz? ‘Fiyat oluşmamışsa, fon temerrüde düşmüşse...’ Fon niye temerrüde düştü? Çünkü şirket AKP’li, aracı kurum AKP’li, SPK AKP’li, Borsa İstanbul AKP’li; hep beraber soymuşlar, hep beraber göz yummuşlar; onun için fi yat oluşmamış, onun için vatandaş temerrüde düşmüş. Bir gece yarısı önergesiyle 250 bin kişinin hak ve alacaklarına çöküyorsunuz” sözleriyle tepki gösterdi.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ise yasa teklifi ve önergeye ilişkin eleştirilere yanıt verirken, “17 Eylül itibarıyla alınan bu kararlar doğrultusunda ilgili portföy şirketlerinin gerek daha önceki talimatları noktasında temerrüde düştüğü gerekse de verilen talimat karşısında fi yat oluşmadığı durumlar var. Bunu izah ediyoruz. Siz talimat vermiş olsanız bile hisseniz satış değeriyle beraber nihai evre oluşmadığı müddetçe siz o fonun yatırımcısı olarak devam ediyorsunuz. Fark etmiyor ki” değerlendirmesini yaptı. Güler, yatırımcıların verdiği satış talimatının TEFAS’ta kayıt altında bulunduğunu belirtti.
SPK: Satış talimatı takası başlatmıyor
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfi ye sürecindeki fonlarda satış talimatı verilmesinin veya sistemde pay blokaj kaydı bulunmasının, tek başına takasın başladığı anlamına gelmediğini açıkladı. Henüz takası tamamlanmamış işlemlerin tasfi ye kapsamına alınacağını belirten Kurul, bu yatırımcıların diğer fon pay sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirileceğini bildirdi.
SPK’nin açıklaması, TBMM’de görüşülen kanun teklifi kapsamında takas kesinliği ve pay blokajı (PBLK) konusunda oluşan tereddütleri gidermeyi amaçlıyor. Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesi, takas talimat ve işlemleriyle ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetleri durdurulsa veya tasfi yeye girse dahi geri alınamaması ve iptal edilememesini öngörüyor. Ancak SPK, bu hükmün Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’ndaki (TEFAS) bütün satış talimatlarına, işlemin aşamasından bağımsız biçimde uygulanamayacağını vurguladı.
TEFAS’ta satış talimatı verilmesi, işlemin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Takasın tamamlanması için nakdin yatırımcı hesabına aktarılması ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması gerekiyor. Bu iki aşama gerçekleşmemişse talimat, tasfiye kapsamında değerlendirilecek.
SPK, pay blokaj kaydı bulunan yatırımcıların da toplam 455 bin 758 fon payı sahibi arasında yer aldığını, ayrıcalıklı bir grup oluşturmadığını belirtti. Kanun teklifindeki düzenlemenin tamamlanmış işlemleri etkilemeyeceğini kaydeden Kurul, yalnızca takası sonuçlanmamış talimatların tasfiye gelirleri üzerinden diğer yatırımcılarla eşit koşullarda değerlendirileceğini bildirdi.
