Aysel YÜCEL
Uluslararası denizcilik veri analiz şirketi Drewry’nin haftalık yayımlanan Dünya Konteyner Endeksi’ne göre, 40’lık konteynerin ortalama navlun değeri dün yüzde 2 düşerek 1.740 dolara geriledi. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 78 geride olan Endeks, Eylül 2021'de 10.377 dolarla zirveyi görmüştü.
Pandeminin başlamasının ardından yükselişe geçen ve 2021’de tarihi rekorlar kıran küresel konteyner endeksleri, özellikle son bir yıldır hızlı düşüşe geçmişti. Drewry’nin Dünya Konteyner Endeksi geçen hafta 40’lık konteyner başına yüzde 4 artarak 1.774 dolara yükselmişti. Böylece endeks 15 haftanın ardından ilk kez artışa geçti. EKONOMİ gazetesine konuşan sektör temsilcileri, ‘dipten dönüş’ olarak değerlendirdikleri endeksteki bu artışı, Çin’in açılmasına ve bir süredir resesyon endişesinin yaşandığı Avrupa’dan gelen taleplerde hafif bir toparlanma olmasına bağladı. Yetkililer yılın ikinci yarısında küresel konteyner piyasasında toparlanmanın devam edeceği, buna bağlı olarak navlunun da bir miktar daha yukarı çıkacağı ve o seviyelerde kalacağı görüşünde birleşiyor. Yaz aylarının gelmesiyle birlikte piyasaların kısmen düzelmesi ve dördüncü çeyrek itibariyle de iyileşmenin gözle görülür seviyelere gelmesi bekleniyor. Konteyner navlunlarının görebileceği en düşük seviyeleri gördüğüne inanılıyor. Ancak navlunda hızlı yükselişlerin olmayacağına da işaret ediliyor. Mevcut seviyelerin yüzde 30 üzerinde bir yere yerleşip o seviyeleri uzun bir süre koruyacağı beklentisi mevcut.
Türk armatör yatırımda hız kesmiyor
Öte yandan, Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte belirli rotalarda avantajlı konuma gelen Türk armatörler, gemi ve konteyner yatırımlarını sürdürüyor. Bu şirketler aynı zamanda hizmet rotasını hem yakın hem de uzak coğrafyalarda genişletiyor. Türkiye’de faaliyet gösteren küresel konteyner operatörleri de pazardaki yatırımlarını artırmaya devam ediyor.
“Çin geri geldi, rekabet için yüksek kalite şart!”
Pandemi döneminde Uzakdoğu’ya karşı 10 kata yakın navlun avantajı elde eden Türkiye, özellikle daha önce Çin’e verilen siparişlerden önemli bir pay almıştı. Ancak Çin’den Avrupa’ya navlunların 2 bin dolar seviyelerine kadar gerilemesi sebebiyle Avrupalı, Afrikalı alıcılar yeniden Çin malına rağbet göstermeye başladı. Sektör yetkilileri, yeniden rekabetçi olabilmenin koşulunun iyi hizmet, kaliteli ürün ve iyi pazarlama olduğunu vurgularken, hükümetten de maliyetleri düşürecek tedbirler bekleniyor.
