DUYGU GÖKSU
İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO) İzmir Şubesi kasım ayı olağan meclis toplantısı geçtiğimiz günlerde gerçekleştirildi. Toplantıda konuşan DTO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Öztürk, Türk deniz ticareti rakamlarının 2024 yılının kolay bir yıl olmayacağı sinyalleri verdiğine dikkat çekti. Yusuf Öztürk, dünyanın önde gelen konteyner operatörlerinin, taşımacılık volümlerindeki ılımlı artışa rağmen yılın üçüncü çeyreğinde çok düşük kazanç ve kâr rakamları açıkladığını, düşük talep artışına karşılık, çok hızlı artan gemi kapasitesinin sektörü zorlamaya devam ettiğini vurguladı.
Yaklaşık bir yıldır sürekli gerileyen konteyner navlunlarının düşük seviyesini koruduğunu, Dünya Konteyner Endeksi’nin 30 Kasım’da 40’lık konteyner için 1,382 dolar olduğunu ifade eden Öztürk, diğer yandan deniz taşımacılığının jeopolitik risklerle mücadele ettiğini söyledi. Öztürk, “İsrail-Filistin savaşı nedeniyle Akdeniz’de ve Hint Okyanusu’nda seyir emniyeti açısından sorunlar yaşanıyor. Panama Kanalı’nda su seviyesindeki düşüş nedeniyle geçiş yapacak gemi sayısının sınırlandırılması, konteyner gemilerine de yansımaya başladı Konteyner operatörleri, aralık ayı ortasından itibaren bekleme maliyetlerini müşterilerine yansıtacaklarını duyurdular” diye konuştu.
Yusuf Öztürk, ABD ile Avrupa’nın Çin ekonomisine olan bağımlılığı azaltmayı sürdüreceklerinin, Çin’in de Rusya ve yakın Asya ülkelerine yöneleceğinin belirtildiğini söyledi. Öztürk, “Yakın ülkelerden tedarik sürecinin dünya ticaretine yön vermeye devam edeceği belirtiliyor. Çin’in, ne olursa olsun yüksek büyüme modelinden vazgeçmesi, elektrikli araçlarda olduğu gibi yüksek teknolojili ürünlerde rekabeti artırması bekleniyor. Bu gelişmeler deniz ticaretinde yakın mesafe taşımacılığı cazip hale getirecek. Ülkemizin bu gelişmeleri dikkate alarak, üretim, ihracat ve denizcilik politikalarını yeniden belirlemesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Bu yılın ilk 10 ayında 436 milyon ton yük elleçlendi
Ocak-Ekim 2023 döneminde Türkiye’nin limanlarında 10 milyon 487 bin TEU konteyner elleçlendiğini aktaran Öztürk, “Geçen yıla göre konteyner trafiği neredeyse sabit kaldı. Aliağa bölgemizdeki limanlarda 1 milyon 322 bin TEU, TCDD İzmir Limanı’nda 250 bin TEU yük elleçlendi. İzmir, Türkiye toplam konteyner elleçleme pazarındaki yüzde 15’lik oranını koruyor. Limanlarımızda elleçlenen her türlü yük ise ilk 10 ayda 436 milyon ton oldu” dedi.
Dünya deniz ticaretinde ise dökme yük taşımacılığı ile konteyner taşımacılığının zıt yönlere doğru hareket ettiğini söyleyen Öztürk, “Kuru yük navlunları ve gemi kiralama fiyatları için temel gösterge olan Baltık Kuruyük Endeksi 2.937 puan ile 18 ayın zirvesini gördü. Güçlü demir cevheri ticareti ile dökme yük gemi arzındaki eksiklikten dolayı artışın önümüzdeki günlerde devam edeceği öngörülüyor. 2024’te küresel ekonomide sert iniş riskinin azaldığına dair gözlemler de dökme yük navlunlarını destekliyor” diye konuştu.
“Kruvaziyerde 2 milyon yolcu hedefi aşılacak”
2023 yılının kruvaziyer turizm sektörü açısından başarılı geçtiğini söyleyen Öztürk, 2024 yılının bu yıldan daha iyi olacağını, Türkiye olarak 2 milyon yolcu hedefinin aşılacağını belirtti. Öztürk, “2 milyon 240 bin yolcunun geldiği 2013 yılının yakalanabileceğini düşünüyoruz. Şu ana kadar İzmir Limanı’na 31 gemi ile 35 bin civarında yolcu geldi. Yılsonuna kadar dört gemi daha şehrimize gelecek. Sadece Kasım ayında Kuşadası’na 35, Antalya ve Alanya’ya 10, Marmaris ve Bodrum’a ikişer gemi yanaştı” dedi.
