Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 Eylül'de başlayacak balıkçılık av sezonu ile ilgili açıklama yaptı.
Yazılı açıklamasında ilk kez 2023'te 1 milyon ton sınırını aşan toplam su ürünleri üretiminin, 2024'teki düşüşün ardından 2025'te yüzde 11,1 artarak 1 milyon 37 bin 19 tona ulaştığına işaret eden Bayraktar, böylece son 5 yıldaki toplam üretim artışının yüzde 31,9 olarak gerçekleştiğini bildirdi.
Bayraktar, 2025 yılı su ürünleri üretiminin yüzde 33,4'ünü avcılık yoluyla elde edilen deniz balıkları, yüzde 3'ünü diğer deniz ürünleri, yüzde 3,1'ini iç su ürünleri ve yüzde 60,4'ünü yetiştiricilik ürünlerinin oluşturduğunu ifade ederek, su ürünleri avcılığının 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 15,3 artarak 410 bin 428 tona yükseldiğine dikkati çekti.
Avcılık üretiminin 2020'de kaydedilen 364 bin 100 tonluk seviyeye göre yüzde 12,6 arttığının bilgisini veren Bayraktar, avlanan deniz balıklarının toplam miktarının ise 346 bin 366 ton olarak gerçekleştiğini kaydetti.
Bayraktar, hamsinin 245 bin 261 tonluk üretimle ilk sırada yer aldığını, hamsiyi 28 bin 388 tonla çaça ve 19 bin 667 tonla sardalyanın takip ettiğini belirtti.
Türkiye'nin uzun kıyı şeridi, zengin denizleri, yaygın iç su kaynakları ve akarsularıyla güçlü bir balıkçılık potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, bu potansiyelin devamlılığının deniz ve iç su ekosistemlerinin korunmasına ve su ürünleri kaynaklarının bilimsel esaslara göre yönetilmesine bağlı olduğunun altını çizdi.
"Su ürünleri ihracatı 2025'te 2,3 milyar dolara ulaştı"
Bayraktar, Türkiye'nin su ürünleri dış ticaretinde net ihracatçı konumunda olduğunu, son yıllarda üretim kapasitesinde, ürün çeşitliliğinde ve ihracat pazarlarında kaydedilen gelişmelerin dış satıma da olumlu yansıdığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
"İlk kez 2024'te 2 milyar dolar sınırını aşan su ürünleri ihracatı 2025'te 2,3 milyar dolara ulaştı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2028 yılı için belirlenen 3 milyar dolarlık ihracat hedefi, sektörün üretim ve dış ticaret kapasitesinin geliştirilmesi bakımından önemli bir fırsat sunuyor."
Türkiye'de su ürünleri tüketiminin son yıllarda artmasına rağmen dünya ortalamasının altında kaldığına dikkati çeken Bayraktar, dünyada kişi başına yıllık ortalama su ürünleri tüketiminin yaklaşık 19 kilogram olduğunu, Türkiye'de ise bu miktarın 8,8 kilogram seviyesinde bulunduğunu belirtti.
Eğitim ve tanıtım çalışmalarının yaygınlaştırılması çağrısı
Bayraktar, tüketimin artırılabilmesi için ürünlerin uygun fiyatlarla ve düzenli olarak tüketiciye ulaştırılması, soğuk zincir ve dağıtım altyapısının geliştirilmesi, balığın beslenmedeki yeri konusunda eğitim ve tanıtım çalışmalarının yaygınlaştırılması gerektiğini bildirdi.
Balıkçılık faaliyetlerinde kısa vadeli üretim artışından ziyade stokların korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını esas alan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini kaydeden Bayraktar, bilimsel araştırmaların güçlendirilmesi, stokların düzenli olarak izlenmesi, koruma ve kontrol faaliyetlerine öncelik verilmesi ve av baskısının kaynakların yenilenme kapasitesine uygun şekilde yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
Bayraktar, balıkçıların av yasaklarına, asgari avlanabilir boylara, zaman ve alan sınırlamalarına ve mevzuatla getirilen diğer düzenlemelere titizlikle uymaları gerektiğini belirterek, yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş avcılıkla mücadelenin etkin biçimde sürdürülmesi gerektiğine işaret etti.
