ESRA ÖZARFAT/BURSA
Türk meyve sebze mamulleri sektörü, son yıllarda küresel talep değişimleri, jeopolitik gerilimler ve maliyet baskıları altında ihracatını korumaya çalışan en stratejik gıda sanayi alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle enerji, hammadde ve işçilik giderlerindeki artış, sektörün üretim yapısını yeniden şekillendirirken; küresel pazarlarda fiyat tutturabilmek her geçen gün daha zor hale geliyor. Buna rağmen sektör, dış pazarlardaki gücünü kaybetmeden büyümesini sürdürüyor.
Uludağ Meyve Sebze Mamulleri İhracatçıları Birliği (UMSMİB) Başkanı Özkan Kamiloğlu, 2025 yılının zorlu küresel koşullara rağmen sektör açısından verimli geçtiğini belirterek, özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa pazarlarında yakalanan büyümenin Türk üreticisinin rekabet kabiliyetini ortaya koyduğunu söyledi. İhracat rakamlarının güçlü görünmesine rağmen sektörün ciddi yapısal baskılar altında faaliyet gösterdiğini vurgulayan Kamiloğlu, üretim maliyetlerinin yüksek seyrini korumasının firmaların fiyat rekabetini zorlaştırdığını dile getirdi. Özellikle döviz kurundaki baskının ihracatçı açısından önemli bir sorun oluşturduğunu belirten Kamiloğlu, küresel rakiplerle Türkiye arasındaki maliyet farkının giderek açıldığını söyledi. Enerji, hammadde ve işçilik giderlerinin yanı sıra yüksek faiz ortamının finansmana erişimi zorlaştırdığını ifade eden Kamiloğlu, bu tablonun ihracatçı firmaları daha verimli ve daha akıllı üretim modellerine yönelttiğini kaydetti.
"Tarladan çatala" ihracat zinciri kuruluyor
Tarım ve gıda işlemede dijitalleşme, otomasyon ve katma değerli üretimin artık tercih değil zorunluluk haline geldiğini vurgulayan Kamiloğlu, fire oranlarını azaltan, ürün kalitesini yükselten ve izlenebilirliği artıran sistemlerin uluslararası pazarlarda belirleyici olacağını söyledi. Modern tekniklerin üretim hattına daha güçlü entegre edilmesi gerektiğini ifade eden Kamiloğlu, özellikle veri temelli üretim modellerinin gıda sanayisinde yeni dönemin ana unsuru haline geldiğini belirtti. Sektörde sürdürülebilir büyümenin kurumsal projelerle desteklendiğini belirten Kamiloğlu, Ticaret Bakanlığı desteğiyle başlatılan “Tarladan Çatala Sürdürülebilir İhracat UR-GE Projesi”nin bu açıdan önemli bir adım olduğunu söyledi. Kamiloğlu, Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği ortaklığında yürütülen ve üç yıl sürecek proje kapsamında firmaların devlet desteklerinden daha etkin yararlanmasının, pazarlama kabiliyetlerinin artırılmasının ve ihracat potansiyellerinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti. Sektörün sahip olduğu üretim kapasitesinin doğru ekonomik politikalarla çok daha büyük sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Kamiloğlu, enflasyonla mücadele, istikrarlı kur politikası ve ihracat odaklı destek mekanizmalarının devreye alınmasının kritik olduğunu söyledi.