FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Batı Akdeniz İhracatçı Birliği (BAİB) 2025 yılı İhracatın Yıldızları ödül töreni Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi.
67 firmaya ödülleri Ticaret Bakan Yardımcısı Volkan Ağar ve protokol üyeleri tarafından verildi.
Volkan Ağar, jeopolitik gerilimler, bölgesel çatışmalar, artan korumacılık ve yükselen enerji ve navlun maliyetlerinin dünya ticaretini baskı altında tuttuğunu, tüm bu olumsuzluklara rağmen Türk ekonomisinin 24 çeyrektir kesintisiz büyüdüğünü ve ihracatımızın da dirençli duruşunu koruduğunu anımsattı.
Yılın on ayında mal ihracatının yüzde 5,5 artışla 236,8 milyar dolara, yıllıklandırılmış mal ihracatının ise tarihin en yüksek seviyesi olan 285,6 milyar dolara yükseldiğini belirten Ağar, ‘’Hizmetler ihracatına yönelik beklentimizle birlikte, Ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatımızın toplamda 413 milyar doları bularak Orta Vadeli Program hedefimizi yıl bitmeden yakaladığımızı öngörüyoruz’’ dedi.
İhracattaki bu başarının sahada büyük bir emek ve ciddi zorluklar pahasına elde edildiğinin farkında olduklarını ifade eden Ağar, şunları kaydetti:
‘’Artan maliyetlere, daralan dış talebe ve belirsizliğe rağmen siparişini koruyan, istihdamını sürdüren firmalarımızın mücadelesi var. Enerji ve işçilik maliyetlerindeki artışın özellikle emek yoğun sektörlerimiz üzerinde yarattığı baskının farkındayız. İstihdamın ve üretim kapasitesinin korunmasına yönelik taleplerinizi Bakanlık olarak dikkatle ele alıyoruz. Yaş meyve ve sebze ihracatçılarımızın en önemli gündemlerinden birinin lojistik olduğunu biliyoruz.’’
"Bulgaristan yeni kapı açacak"
Kapıkule ve Hamzabeyli gümrük kapılarında yaşanan yoğunluğun, özellikle yaş meyve ve sebze ürünlerinde yarattığı kayıpların farkında olduklarını anlatan Ağar, sözlerini şöyle sürdürdü:
‘’Sınır kapılarındaki yoğunluğun temel nedeni, Bulgaristan Kapitan Andreevo Gümrük Kapısı'nda ki modernizasyon çalışmalarıdır. Bulgaristan ile varılan mutabakatla Dereköy Gümrük Kapısı'nı hafif ticari araçların geçişine açtık. Bulgaristan ve Yunanistan gümrük idareleriyle görüşmelerimiz sürdürüyor, Ro-Ro hatlarının kapasitesini artırmak için çalışıyoruz. Kapıkule'nin kuzeyinde yeni bir kara gümrük kapısı açılması konusunda da Bulgaristan ile mutabakata vardık. Bazı ürün gruplarına geçiş önceliği tanınmasına yönelik çalışmalarımız da devam ediyor.’’
Karadeniz’de güvenli seyrüsefer koşullarının yeniden sağlanması ve ticari taşımacılığın kesintisiz sürdürülmesi amacıyla ilgili bakanlıklar ve kurumlarla koordinasyon içerisinde olduklarını anlatan Bakan Yardımcısı Ağar, şunları kaydetti:
‘’Pazara erişim tarafında; kalıntı ve pestisit kaynaklı bildirimler, yeni pazarlar için bitki sağlığı protokolleri ve AB’nin sofralık üzümde uyguladığı dönemsel vergi gibi konuları yakından takip ediyor; Tarım ve Orman Bakanlığımızla koordinasyon içinde ve AB makamlarıyla temaslarımızda gündeme getiriyoruz. Madencilik ve doğal taş sektörümüzün ruhsatlar, orman izin süreçleri ve arazi izin bedellerine ilişkin taleplerinizin farkındayız. İlgili bakanlıklar ile çözüm için çalışıyoruz. Kozmetik sektörümüzün hedef pazarlardaki teknik mevzuat, test ve belgelendirme yükünü hafifletmek için pazara giriş belgeleri destek listemizi düzenli olarak güncelliyoruz.’’
İhracat ve finansman destekleri
İhracata hazırlık aşamasından pazarlamaya, tasarımdan küresel firmalara tedarikçi olmaya, tanıtımdan fuar katılımlarına, yurt dışı dağıtım kanalları oluşturmaktan küresel marka olmaya kadar her aşamada ihracatçılara desteklerini sürdürdüklerini vurgulayan Ağar, sözlerini şöyle tamamladı:
‘’Bu kapsamda, 2025 yılında DFİF’ten yaklaşık 33 milyar TL destek sağladık. 2026 yılında ise toplam desteğimizi 45 milyar TL’ye yükselttik. Bölgemizdeki firmalarımıza ise 2025 yılında 379,1 milyon TL destek sağladık. Bu yıl ise destek ödemelerimiz 386,8 milyon TL’ye ulaştı. Yıl tamamlanmadan geçen yılın toplamını aştık. Finansmana erişimi en öncelikli gündem maddelerimizden biri olarak görüyoruz. Ekim ayı itibarıyla Türk Eximbank ihracatçılarımıza 55,3 milyar dolar destek sağladı. İGE A.Ş. bugüne kadar 343 milyar TL’lik krediye 300 milyar TL kefalet sağlarken, Türk Ticaret Bankası bu yıl 110 milyar TL finansman hedeflemektedir.’’
BAİB’de hedef 3 milyar doları aşmak
BAİB Başkanı Mehmet Ali Can da ihracatta yılsonu hedefinin 3 milyar doları aşmak olduğunu söyledi.
Geçen yılı 2,7 milyar dolarlık ihracatla tamamladıklarını anımsatan Can, bu yılın 10 aylık dönemde yüzde 10 artışla 2,4 milyar doları aştıklarını belirten Can, ‘’Yılın n 10 aylık döneminde 2 bin 235 firmamız, 179 ülke ve bölgeye ihracat yaptı. Aralık ayı sonu itibariyle yılı 3 milyar doların üzerinde ihracatla kapatmayı hedefliyoruz’’ dedi.
"Savaşlar gerilim hattı oluşturuyor"
İhracat rakamları artarken enerji, işçilik, finansman ve lojistik maliyetlerinin artışı, kur kaynaklı rekabet baskısı ve dünya pazarlarındaki belirsizlik olduğunu dile getiren Can, şöyle konuştu:
‘’Firmalarımız pazar kaybetmemek adına karlılığından feragat ediyor. Bunu başaramayanlar maalesef pazarını kaybediyor. Bu nedenle değerdeki artışı tek başına başarı saymamalı, miktardaki gerilemeyi ciddiye almalıyız. Bunun yanında bizim için büyümenin sürdürülebilir olması ve daha fazla firmamızın ihracat ailesine katılması da en az rakamlar kadar önemlidir. Rusya-Ukrayna savaşı yıllardır bölgemizi ve küresel ticareti etkiliyor. Ukrayna'ya ihracatımız bu yıl yaklaşık yüzde 32 azalarak 81 milyon dolara geriledi. 2023 yılında 130 milyon dolardı. ABD ile İran arasındaki çatışma ve Orta Doğu'daki gelişmeler belirsizliği daha da artırıyor.’’
Türkiye’nin çevresindeki gerilim hatlarının ihracatçıyı doğrudan etkilediğine dikkat çeken Mehmet Ali Can, şöyle devam etti:
‘’Bu gerilim hattının dışında kalarak bu rakamları yakalama başarısını göz ardı edemeyiz. Enerji fiyatları yükseliyor, lojistik maliyetleri artıyor, navlun ve sigorta giderleri öngörülemez hale geliyor. Ülkeler kendi üreticilerini korumak için yeni ticari engeller getiriyor. Biz ihracatçılar bir yandan bunlarla mücadele ederken, diğer yandan artan üretim maliyetleri, finansmana erişim ve kur kaynaklı rekabet sorunlarıyla karşı karşıya kalıyoruz. İhracatın miktar olarak da büyüyebilmesi için rekabet gücünü destekleyen koşullara ihtiyaç var. Bu nedenle ihracatçımıza sağlanan finansman koşullarının genişletilmesi, mevcut desteklerin güçlendirilmesi ve uluslararası pazarlarda rekabet edebileceği ekonomik şartların oluşturulması büyük önem taşıyor. Beklentimiz, ihracatçının daha fazla ihracat yapması için koşulların iyileştirilmesidir.’’
