HİLAL SÖNMEZ/KAYSERİ
Kayseri Ticaret Odası (KTO) Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Gülsoy, 2027 yılı asgari ücret beklentileri, makroekonomik veriler, reel sektörde yaşanan nakit sıkışıklığı, faiz oranları, artan sabit maliyetlere ilişkin açıklamalarda bulundu.
Piyasadaki mevcut durumun ticaret ve sanayi çarkları açısından kritik bir aşamaya geldiğini vurgulayan Başkan Gülsoy, şunları kaydetti: “Ticaret erbabı olarak sahadaki en büyük mücadelemiz, yalnızca fiili maliyet artışlarıyla değil, kontrolü çok daha zor olan beklenti enflasyonu iledir. Ülkemizde asgari ücretin yılda bir kez artırılması, piyasada korumacı bir reflekse yol açmaktadır. İşletmelerimiz, yılbaşında oluşacak yaklaşık yüzde 30 civarındaki asgari ücret maliyet artışını tek seferde Ocak ayında fiyatlara yansıtmak yerine; nakit akışlarını koruyabilmek adına bu yükü Kasım ve Aralık aylarından itibaren parça parça fiyatlara yansıtma eğilimindedir. Bu erken fiyatlama refleksi son çeyrek enflasyon rakamlarını suni biçimde tırmandırmaktadır. Bu noktada, erken fiyatlama baskısını engellemek adına asgari ücret vergi indirimi veya sağlanacak desteklerle ilgili açıklamaların şimdiden, vakit kaybetmeksizin yapılması elzemdir."
“İş dünyamız mevcut istihdamı korumakta bile zorlanmaktadır”
İş dünyasının mevcut istihdamı korumakta dahi zorlandığına ve sabit maliyet baskısına dikkat çeken Başkan Gülsoy, “Bugün iş dünyamız bırakınız yeni istihdam sağlamayı, mevcut istihdamı korumakta dahi zorlanmaktadır. İmalat veya hizmet sektöründeki küçük esnaf işletmelerinde bile ortalama 5-10 kişinin çalıştığı düşünüldüğünde, personel maliyetleri ağır bir yük haline gelmiştir. Asgari ücretin 35 bin ila 37 bin 500 TL civarında olması durumunda; sigorta, kıdem tazminatı karşılığı ve diğer yasal yüklerle birlikte bir çalışanın işletmeye toplam maliyeti 50-55 bin lira seviyelerine çıkmaktadır. Bu tablo, 10 kişi çalıştıran küçük bir esnafımız için aylık 550 bin liralık, 100 kişi çalıştıran küçük-orta ölçekli bir sanayicimiz için ise aylık 5.5 milyon liralık devasa bir personel gideri demektir. Son yıllarda işletmelerin belini büken ana maliyet kalemi sabit maliyetler olup, bunun içindeki en büyük payı personel giderleri oluşturmaktadır. Hatta birçok sektörde birim başı sabit maliyetler neredeyse değişken maliyetleri aşmış durumdadır" diye konuştu.
Finansmana erişim sorunlarına da değinen Gülsoy, "Bu dönemde faizlerin yüksek kalmaya devam etmesi, iş dünyamıza yüksek ticari kredi maliyetleri ve ağır bir kredi daralması olarak geri dönmektedir. Finansmana erişimin önündeki bu engel, esnafın ve KOBİ'lerimizin yatırım ve işletme sermayesi döngüsünü ciddi şekilde baskılamaktadır" dedi.
“Fon krizi reel sektörü ciddi manada etkilemeye başlamıştır”
Finansal piyasalarda ortaya çıkan fon krizinin boyutlarına ve reel sektöre yansımalarına da değinen Gülsoy, üretime, hammaddeye ve istihdama dönüşecek rakamların sistemde kilitlenmesinin nakit akışlarına zarar verdiğini ve tahsilat krizlerine yol açarak esnafın operasyonel kabiliyetini zayıflattığını söyledi. Likidite kilitlenmesinin lokomotif sektörler ile çarşı ve pazara yansımalarını da değerlendiren Başkan Gülsoy, krizin sadece şirket sermayelerini değil, fondaki birikimiyle gayrimenkul veya araç almayı planlayan vatandaşın da parasını kilitleyerek ekonominin iki dev lokomotif sektörünü durma noktasına getirdiğini belirtti.
“Asgari ücrette iki tarafı da üzmeyecek bir denge oluşturulmalıdır”
Asgari ücret belirleme sürecine ilişkin çağrıda bulunan KTO Başkanı Ömer Gülsoy, "Aralık ayında toplanacak Asgari Ücret Tespit Komisyonu öncesinde kamuoyunda yüzde 30 civarında artış senaryoları ve net 35 bin TL ile 37 bin 500 TL arası rakamlar konuşulmaktadır. Çalışanlarımızın satın alma gücünün korunması en büyük arzumuzdur. Mutlu iş gücü, verimli üretim demektir. Ancak krizlerin erittiği şirket sermayelerini ve yüksek sabit maliyetleri gözeterek ekonomi yönetimimizin acil adımlar atması gerekmektedir. Maaş zamlarının oranından ziyade işveren üzerindeki vergi ve SGK yükünün radikal şekilde hafifletilmesi, sermayesi daralan firmalar için işveren asgari ücret desteğinin piyasa gerçeklerine uygun seviyelere yükseltilmesi ve ücret artışlarının yaratacağı maliyet şokunun, üretimi ve istihdamı aksatmayacak bölgesel ve sektörel teşviklerle dengelenmesi şarttır. Asgari ücret artışının hem çalışanlarımızı enflasyona ezdirmeyecek hem de işverenimizin rekabet gücünü koruyacak bir dengede buluşması en büyük temennimizdir” şeklinde konuştu.
