Şans Sohbetleri'nde bu hafta Ekonomist Ali Ağaoğlu ve Gazeteci Hakan Güldağ, ABD'nin komşumuz İran'a yönelik saldırı tehdidinin gölgesinde hareket eden piyasalardaki gelişmeleri ele aldı, beklentilerini paylaştı.
Güldağ: Bütün piyasalarda en çok konuşulan konu ABD, İran'a saldıracak mı?
Ağaoğlu: Şu anda piyasa bunu fiyatlamıyor. Petrol fiyatlarında yukarıya çıkış oldu ama henüz 'savaş' fiyatlaması görmüyoruz.
Güldağ: ABD donanmasının üçte birinin bölgede olduğu söyleniyor. Amerikan basınına bakarsan İran'la savaşın eli kulağında...
Ağaoğlu: Öyle... Donanmanın büyük bir güçle bölgede olması, bu işin hava saldırısı ile sınırlı kalmayacağının göstergesi olabilir.
Güldağ: İran'a sınırlı bir hava saldırısı ne dünyada ne Türkiye'de sert bir etki yaratır. Kalıcı hiç olmaz muhtemelen. Ama hesapsız bir saldırı bölgede kaosa yol açar. Riskler hızla büyüyebilir. Petrol ne olur?
Ağaoğlu: Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatın akibeti önemli. İran, Hürmüz'ü kapatır, mayınlar, ya da bir başka vesileyle buradan petrol akışı kesintiye uğrarsa, fiyatta çok ciddi zıplamalar olur. Dünya petrolünün yüzde 25'iyle, 30'u arasında bir miktar buradan geçiyor. 100 doların üstünü görürüz.
Güldağ: Doğru, sadece İran değil, Suudi Arabistan'ın da petrol üretiminin büyük bölümü Basra Körfezi tarafında. Yine de bir kara saldırısına dönüşmezse, ki böyle bir beklenti kimsede yok şimdilik, o zaman en çok 80 dolarlarda kalabilir yorumları yapılıyor.
Ağaoğlu: Teknik analiz olarak da bakıp şöyle özetleyeyim; ilk aşamada petrolde 73,5- 74 dolar bandı var. Bu zayıf bir direnç noktası. Esas, 78-80 dolar bölgesi var. İşte burası yukarı kırılırsa işimiz gerçekten çok zorlaşacak. Çünkü o seviyeden sonraki fiyat 90 dolarlara çok çabuk çıkar. 100 doların görülmesini de beklerim. 120 dolar ekstrem olur. Ama dediğim gibi şu anda piyasa bunu fiyatlamıyor. İleriki vadeler halen düşük. Brent petrolde haziran vadeli kontratlar 70 dolar seviyesinde. Yıl sonu için ise Brent'te varil başına 67,5 dolar ile daha da aşağıda.
Güldağ: Petroldeki kırılma sadece fiyat kırılması değil. Piyasadaki tansiyonun da göstergesi. Altın ve gümüşe yansıması ne olur?
Ağaoğlu: Zaten önemli bir düzeltme aşamasına gelmiştik. O düzeltmeleri yaşadık. Altın 5 bin doların altında bir hayli kaldı. Keza gümüş 70 doların altına indi. Ama şimdi geçen cuma kapanışta da gördüğümüz gibi, İran gerginliğinin de etkisiyle her hafta sonuna girerken değerli metaller tarafında yukarı yönde bir hareket olacak görünüyor.
Güldağ: Nasıl bir hareket bekliyorsun?
Ağaoğlu: Gümüşte 81,80 elli günlük hareketli ortalamaydı. Cuma günü üzerinde kapattık. Altın zaten 50 günlük hareketli ortalamasının altına inmemişti. Platin ve paladyum da 50 günlük ortalamalarına yakın kapattı. İlginçtir, bakır da 50 günlük hareketli ortalamasının üzerine çıktı. Bir tek gümüş sert ve hızlı bir hareket yaptı. Zaten hırçın çocuktur malum. Altın ve gümüşün İran gerginliğinin ilerleyen safhalarında yukarı çıkma ihtimali yüksektir. Bu sefer petrolle de beraber. İhtimal ki, gümüş 100 dolara kadar çıkarak, altın da tekrar 5,500-5,600 bandına yükselerek bir zirve tazeleyecektir. Ama bunlar için İran meselesindeki gelişmeler en önemli faktör. Bakır sanayi için önemli. Değerli metaller hareket ederken bakır da onlara eşlik etmeye başladı. Benzer fonlar bu metallere yatırım yapıyorlar. Birine girince diğerlerine de girmeye başlıyorlar. Özellikle bakırda böyle bir yükseliş var.
Güldağ: Her halükarda oldukça oynak bir piyasa içindeyiz. Kısa vadede İran'a yönelik saldırı tehdidi bu oynaklığı artırıyor. Ne önerirsin böyle bir dönemde yatırımcılara?
Ağaoğlu: Biraz sepet tarzı, temkinli gitmekte fayda var. Özellikle iş dünyası için. Mesela Euro'da 1,2250-1,2500 bandına gidebiliriz diye konuştuk. Fakat Amerikan Yüksek Mahkemesi kararından sonra 1,18'in altına düştü Euro. Böyle zamanlarda mümkün olduğunca haber akışlarını ve piyasaları yakından takip etmek gerekiyor. Ama temel olarak, bu dönemde ya kendinizi 'hedge' edin ya da risklerinizi azaltın.
Güldağ: Mümkünse ikisi birden...
Ağaoğlu: Oynaklık çok arttığı için, ekranların karşısında durarak bile takip etmeniz çok zor. Bu durumda belli seviyeleri hedefleyip, o seviyeler için emirler bırakarak ilerlemek gerekir. Bu ham madde için de böyle. Planlayarak gidilebilir. Piyasadaki kakafoniye kapılmamak için de gerekli bu. Bireyler için de şirketler için de... Bazan ham maddeyle ilgili böyle fırsat nadir görülür deyip işlemlere gidilebiliyor. Oysa fırsat tarzı işlerin peşinde koşmaktansa, planlı iş yapıp, ihtiyacı mümkün olduğu kadar önceden tedarik etmek lazım. Stok maliyeti yüksek ama bir miktar stokla çalışmak sizi rahatlatabilir. Arz güvenliği ile ilgili sıkıntılar yaşanabilir. İran'a saldırı Türkiye'yi doğrudan etkileyebilir. Tedbirli davranmak gerekir.
Güldağ: Fırsat peşinde koşmaktan çok, riskleri azaltma zamanı diye anlıyorum.
Trump'ın çevresinde insider trading sürer mi?
Güldağ: Amerika'da Başkan Trump'ın işi zorlaşıyor. Önce Amerikan Kongresi'nin iki Cumhuriyetçi üyesi, Epstein dosyalarındaki e-postaların üzerindeki sansürün kaldırılması için oy kullandı. Bir nevi Trump'a 'ihanet' etti. Cuma günü de ABD Yüksek Mahkemesi Trump'ın 'acil durum' tarifeleri ile ilgili iptal kararı aldı. Bundan sonra ne beklemeliyiz ki, kendimizi ayarlayalım...
Ağaoğlu: Maalesef, Trump'ın yakın çevresi gibi olup bitenlere ilişkin içeriden bilgi edinme imkanım yok. Orada insider trading tarzında işler var. Trump ve eşi Melani daha başkanlık yemini etmeden kendilerine kripto para çıkardı. Arkasından bütün damatlar ve yakın dostları bir şekilde Trump'ın atacağı adımlardan haberdar oluyorlar. Bu durum ortadayken, sınırlı bilgiyle tahmin yapıp, strateji oluşturmak veya bir strateji önermek gerçekten çok zor. Ama bundan sonra işler belli ölçüde bu kadar fütursuzca gitmeyebilir. Çünkü Amerikan Yüksek Mahkemesi dedi ki, Trump kendini tek adam olarak görebilir ama burada kral Amerikan Kongresi'dir.
