MEHMET KAYA/ANKARA
Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Genel Sekreterliği bir veri bülteni yayınlayarak, Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmanın bu bölgedeki gübreye bağımlı 18 ülkede ciddi olumsuz etkiler yapacağını, bu 18 ülkeden 7’sinin en az gelişmiş ülkeler grubunda olmasının ayrıca bir sorun teşkil ettiğini belirtti. Raporda El Nino iklim olayının da küresel tarım fiyatlarında yukarı yönlü risk oluşturduğu hatırlatılarak ülkelerin tarım ve gıda konusunda önlemler alması gerektiği belirtildi.
Üre ton başına 850 dolara çıktı
Yazıda, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan gübre ve gübre ham maddesini alan ülkeler arasında 18’inin yüksek düzeyde etkileneceğini belirlediklerini, bunlardan 7’sinin (Kenya, Malavi, Mozambik, Ruanda, Tanzanya, Uganda, Zimbabve) en az gelişmiş ülkelerden oluştuğu vurgulandı. Hürmüz Boğazı’nın savaş nedeniyle kapanmasının ardından üre fiyatlarının ton başına 400 dolardan hızla artarak 850 dolara kadar çıktığı, ateşkes ve barış arayışlarıyla 450 dolara gerilediği belirtildi. Bu gerilemenin savaş öncesi fiyatlara yakınlaşma gibi görünse de sorunun çözülmediğine işaret edilen yazıda, istikrarın henüz oluşmadığı, yaz aylarında gelen bu fiyat gerilemesinin çatışmanın seyri ve küresel ticarette yaşanan tarife uygulamalarına bağlı kalacağının altı çizildi. Tarifelerle ihracatı kısıtlayarak iç piyasayı ve arzı koruma girişimleri kapsamındaki adımlara yönelik “2026 yılında ihracat lisansları ve yasakları küresel gübre ticaretinin yüzde 15'ini kapsayacak şekilde genişlemiştir. Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması fiili bir kısıtlama sayıldığında bu oran yüzde 23,3'e çıkmaktadır” denilen Dünya Ticaret Örgütü veri bülteninde, buna karşılık, ülkelerin fiyatları dengelemek için hızla fiyat, tarife gibi araçlarla sübvansiyon uyguladığı, bütün bu kararların geri çekilmesinin zaman alacağı tahmini yapıldı.
