EVRİM KÜÇÜK
Çin bu yıl çelik ihracatını aşağı çekme planlarına karşın küresel tarifelerin etkisinden korumak için çelik şirketlerine hibe, vergi indirimi, ayrıcalıklı elektrik fiyatları ve uygun koşullu kredi sağlamaya devam ediyor. Tüm bunlar, küresel çelik endüstrisindeki aşırı kapasite sorununu derinleştirip dünya çelik sektöründe baskı unsuru olarak görülüyor.
3 yılda 721 milyon tona çıkacak Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Çelik Komitesi’nin bu ay yayınladığı bildiride çelik endüstrisindeki küresel kriz, çelik endüstrisindeki küresel aşırı kapasitenin büyümesi ve ucuz çelik ihracatındaki artış nedeniyle büyüdüğü uyarısı yapıldı. Çelik Komitesi, çelik üretimindeki küresel aşırı kapasitenin büyümeye devam etmesini bekliyor. 2024'teki 602 milyon tondan 2027'de 721 milyon tona çıkması bekleniyor. Bu da kapasitede %20 büyüme anlamına geliyor.
Komite, bunun, son derece rekabetçi çelik üreticilerinin bile sürdürülebilirliği üzerinde muazzam bir baskı oluşturacağı uyarısı yapılıyor. Özellikle 2025-2027’de Çinli çelik şirketlerinin sınır ötesi yatırımları nedeniyle yeni kapasitenin 165 milyon ton artırılması planlanıyor.
Çin’in ihracatı 4 yılda ikiye katlandı
Çin'in çelik ihracatı 2020'den bu yana iki katından fazla artarak 2024'te 118 milyon tona yükseldi. Aynı zamanda, çelik fiyatları ve endüstri karlılığı geçen yıl düşmeye devam etti ve bazı bölgelerde tarihsel olarak düşük ve arzu edilmeyen seviyelere ulaştı. Açıklamada, "Ülkelerdeki aşırı kapasiteyi besleyen veya fazla çeliğin ihracatını engelleyen politikalarda ayarlamalar yapılmazsa, küresel çelik sektörünün zorlukları yoğunlaşacaktır" denildi.
Açıklamada, aynı zamanda küresel çelik sektörünün karbonsuzlaştırılması çabalarının engellerle karşı karşıya olduğu belirtilerek, “Mevcut aşırı kapasite sorunu, çelik sektörünün karlılığını ve yeni teknolojilere yatırım için kullanılabilecek sermayeyi azaltıyor ve sektörün karbonsuzlaştırma çabalarını engelliyor.” ifadelerine yer verildi.
AB’de 9 milyon tondan fazla çelik kapasitesi atıl durumda
Avrupa Birliği’nin çelik endüstrisi, olumsuz faktörlerin birleşiminden kaynaklanan uzun süreli bir kriz yaşıyor. Yüksek enerji fiyatları, çeliğe yönelik zayıf talep ve bazı şirketlerin mali zorlukları, büyük çaplı üretim kesintilerine yol açtı. Askıya alınan veya kısmen askıya alınan kapasitelerin toplam hacminin yılda 9 milyon tonu aştığı tahmin ediliyor. Bu şirketlerin en büyük payı, tüm Avrupa çelik üreticileri arasında en zor durumda olan Liberty Steel’e ait.
● Liberty Ostrava, üretimini sınırlandırdı. Çekya’da yılın başında, iflas eden şirketin satış süreci başlatıldı;
● Liberty Dudelange, önemli mali zorluklar nedeniyle uzun süredir atıl durumda. Belçika’daki tesisin başka bir şirkete devredilmesi bekleniyor;
● Liberty Galati, 9 aydan fazla bir süre kapalı kaldı. Romanya’daki şirkete hükümet desteği bekleniyor.
● Liberty Dunaújváros de iflasın eşiğinde.
● ArcelorMittal , bakım ve zayıf talep ile yüksek üretim maliyetlerinin baskısı nedeniyle Almanya, Romanya, İtalya ve Fransa’daki çelik üretim ve haddeleme kapasitelerini sınırlandırıyor.
● Riva Hennigsdorf. Almanya’da çelik piyasasındaki kriz nedeniyle 3 aylık kapanma; yaşadı.
● Rurexpol, AB çelik endüstrisindeki kriz nedeniyle 2025’in başından beri boru üretimi askıya alındı ve bu da ürünlere olan talebin azalmasına neden oldu. Polonya’daki şirket, yakın zamanda faaliyete geçen Huta Czestochowa ile birleşmeyi düşünüyor.
