Küresel ekonomi hâlâ dirençli olabilir ancak Trump ile başlayan yeni korumacılık dalgası, verimlilikteki zayıflama ve mali riskler nedeniyle büyüme potansiyeli daralıyor.
Bir önceki IMF Ekonomik Görünüm Raporu açıklandığında "IMF'ye göre yeni bir dönem başlıyor, ama can sıkıcı..." başlığını atmıştım. Bu yazının başlığı ise "Züccaciye dükkanına fil girdi, riskler arttı, büyüme potansiyeli yavaşladı" olabilir.
IMF'nin Küresel Ekonomik Görünüm raporu önceki gün açıklandı. Eskiden çok ses getirirdi ama bu defaki çok fazla yankı yapmadı. Görünen o ki bu raporu ben ve benim gibi takip eden bir grup insandan başka önemseyen kalmamış.
Oysa yılda iki kez yayımlanan bu çalışmada dünya ekonomisinin genel durumu, büyüme beklentileri ve politikalara dair analizler ve tahminler yer alır. Potansiyel ekonomik krizler ve riskler hakkında uyarılar yapılır. Her ne kadar yanılma payları yüksek olsa da her ne kadar önyargılı olsa da ve her ne kadar biraz eski de kalmış olsalar IMF tahminleri pek çok kuruluşun veri olarak kullandığı, karar verirken dikkate aldıkları rakamlardı. Hükümetler ekonomi politikalarını şekillendirirken bu rapordan faydalanır; yatırımcılar yatırım kararı alırken bu rapora bakarlardı. Fon yöneticileri portföylerini yönetirken bu rapordan faydalanırlardı. Raporun içeriği aynı zamanda akademik çalışmalar ve analizler için önemli bir kaynak sağlardı.
Şimdi öyle mi emin değilim ama raporu yine de elimden geldiğince okumaya çalıştım. Trump politikalarının izini her satırda gördüm.
Özetle diyor ki;
- Küresel büyüme yavaşlıyor, belirsizlik kalıcı hale geliyor. Bu demektir ki; küresel ekonomi düşük büyüme hızına uyum sağlamak zorunda.
- Trump ile alevlenen korumacılık ve politika belirsizliği küresel sistemi zayıflatıyor. Korumacılığın kısa vadeli kazançları, uzun vadede büyüme ve verimlilik kaybı yaratıyor.
- Aşağı yönlü riskler arttı. Finansal, mali ve kurumsal kırılganlıklar artıyor. Oysa geçmiş krizlerde de öğrendik ki; ekonomik istikrar, yalnızca sağlam kurumlar ve mali disiplinle korunabilir.
- Politikalar güven, öngörülebilirlik ve sürdürülebilirlik ekseninde yeniden kurgulanmalı. IMF bu noktada açık çağrıda bulunuyor ve diyor ki: Güveni yeniden tesis etmeden sürdürülebilir büyüme sağlanamaz.
- Daha önceki raporda yer alan vurgu bunda da var. Diyor ki; yeni küresel düzende rekabet edebilmek için reformlar ertelenmemeli, aksine hızlandırılmalı. Dönüşüm artık kaçınılmaz hale geldi.
Alınacak mesajlar
Peki bu değerlendirmelerden nasıl bir mesaj çıkarabiliriz? Raporda aslında her kesime yönelik bir mesaj var.
- Yatırımcılar için çıkan mesaj belli. IMF diyor ki; küresel ekonomi yavaşlıyor ve belirsizlik artıyor, bu nedenle likidite, çeşitlendirme ve güvene dayalı varlıklara yönelme dönemi başladı.
- Şirketler kesiminin IMF değerlendirmelerinden çıkaracağı sonuç ise olsa olsa “Korumacılık ve belirsizlik çağında ayakta kalmanın yolu, esnek tedarik zincirleri, sağlam bilançolar ve dijital dönüşüme hız vermekten geçiyor” olabilir.
- IMF'nin hükümetlere söylediği ise ekonomik güveni yeniden inşa etmek için şeffaf, öngörülebilir ve sürdürülebilir mali, para ve ticaret politikalarına geri dönülmesidir.
Kısacası; küresel ekonomi hâlâ dirençli olabilir ancak Trump ile başlayan yeni korumacılık dalgası, verimlilikteki zayıflama ve mali riskler nedeniyle büyüme potansiyeli daralıyor. Güven, öngörülebilirlik ve kurumsal bağımsızlık yeniden tesis edilmeden sürdürülebilir bir toparlanma mümkün görünmüyor.
